Giữa vùng biên giới xã Sơn Hồng (Hà Tĩnh), nơi từng được xem là “đất khó” vì người dân chủ yếu gắn bó với nghề làm rừng, mô hình trang trại tổng hợp của anh Lê Đức Toàn (SN 1974, trú thôn 12) đang trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế nông nghiệp.

Từng là lao động tự do, nhiều lần thất bại trong sản xuất, kinh doanh, anh Toàn nay đã xây dựng thành công mô hình “dưới trồng cây, trên điện năng, giữa chăn nuôi”, không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương.

Sinh ra và lớn lên ở xã miền núi, lại là vùng biên giới, cuộc sống của gia đình anh Toàn trước đây chủ yếu dựa vào rừng. Khi “cửa rừng” đóng lại, anh phải bươn chải đủ nghề để mưu sinh.

Năm 2015, nhận thấy khu vườn của ông nội để lại rộng khoảng 2.000m2, nằm sát con suối và được bao bọc bởi rừng nhưng đang bỏ hoang, anh Toàn nảy sinh ý định lập nghiệp ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Không chần chừ, anh mạnh dạn vay mượn khoảng 2 tỷ đồng để thuê máy móc san gạt mặt bằng, đầu tư chuồng trại, triển khai mô hình nuôi 100 con lợn nái và 50 con bò. Tuy nhiên, giai đoạn 2017-2018, giá lợn hơi lao dốc khiến đàn lợn đến kỳ xuất chuồng không tiêu thụ được. 

“Thời điểm đó, nuôi lợn tiếp thì lỗ, bán ra thì không ai mua, nguy cơ phá sản cận kề. Có những đêm tôi thức trắng ngoài chuồng lợn, nhìn đàn lợn mà bất lực, nghĩ mình sẽ trắng tay với khoản nợ quá lớn”, anh Toàn nhớ lại.

Trong thời điểm khó khăn ấy, chính quyền địa phương và người dân đã chung tay “giải cứu” lợn. Nhiều thầy cô giáo, bà con trong xã sẵn sàng mua thịt về tích trữ, giúp anh vượt qua giai đoạn khủng hoảng.

Dù đàn lợn được giải cứu, nhưng áp lực nợ nần khiến anh Toàn nản chí, rời quê vào Nam tìm hướng đi mới. Đến năm 2019, được người thân động viên, anh quyết định quay về quê hương làm lại từ đầu. Lần này, anh tiếp tục vay vốn, chuyển hướng sang nuôi hươu, đồng thời mở rộng quy mô trang trại từ 2ha lên 5ha.

Hiện nay, trên diện tích 5ha, trang trại của anh Toàn duy trì nuôi 100 con lợn nái, 80 con hươu và 10 con bò. Mô hình được thiết kế khép kín, phía trên lắp đặt hệ thống điện mặt trời, phía dưới là khu chuồng trại chăn nuôi. Những khoảnh đất trống được tận dụng để trồng khoảng 4ha cây đinh lăng với gần 7 vạn cây, phục vụ làm dược liệu và chế biến rượu.

Không dừng lại ở chăn nuôi, anh Toàn đầu tư hệ thống máy móc để sản xuất rượu đòng đòng ngay trong khuôn viên trang trại. Mỗi năm, cơ sở cung ứng ra thị trường khoảng 15.000-20.000 lít rượu, giá bán 70.000 đồng/lít, mang về doanh thu từ 1,2-1,4 tỷ đồng.

Nguyên liệu nấu rượu là gạo nếp Lào; sau khi chưng cất, rượu được ngâm trong hũ sành cùng lúa nếp non thơm từ Bắc Ninh, tạo hương vị đặc trưng, được thị trường ưa chuộng. Anh Toàn đang hoàn thiện hồ sơ xây dựng sản phẩm OCOP Rượu đòng đòng hạ thổ cho thương hiệu của mình.

Theo anh Toàn, riêng năm 2024, gia đình thu về khoảng 1,5 tỷ đồng từ việc bán lợn giống, mỗi lứa xuất từ 300-400 con. Cùng năm, anh bán 40 con hươu giống với giá từ 14-20 triệu đồng/con và 34 cặp nhung hươu (0,8-1,2 kg/cặp), thu về trên 300 triệu đồng từ nhung hươu.

Mô hình trang trại tổng hợp hiện tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động địa phương, với thu nhập bình quân khoảng 8 triệu đồng/người/tháng. Vào mùa cao điểm, trang trại phải thuê thêm khoảng 30 lao động thời vụ, mức công 300.000 đồng/ngày.

Chia sẻ về định hướng thời gian tới, anh Toàn cho biết sẽ tiếp tục mở rộng sản xuất, phát triển thêm khoảng 20ha đất rừng để trồng các loại dược liệu như ba kích, đinh lăng, trầm gió. “Qua các đợt tập huấn của Hội Nông dân, tôi nhận thấy việc tận dụng đất rừng để trồng dược liệu là hướng đi rất triển vọng”, anh Toàn nói.

Nhận xét về mô hình này, ông Nguyễn Thành Đồng, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Hồng, cho rằng mô hình kinh tế tổng hợp của anh Lê Đức Toàn là điển hình tiêu biểu, kết hợp hiệu quả giữa chăn nuôi, trồng dược liệu, sản xuất rượu và điện mặt trời, mang lại doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Không chỉ làm giàu cho gia đình, mô hình còn góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương.