Con cá đầu tiên luôn sống trong quá khứ và rất lười biếng. Nó không tin vào chuyện chuẩn bị cho tương lai. Nếu có thể tìm thấy một câu nói hoàn toàn trái ngược thì đó là, “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Đây là chân dung con cá đầu tiên.

Con cá thứ hai sống cho hiện tại. Nó khôn ngoan hơn một chút và thường chỉ làm quyết định vào giờ phút chót.

Cá thứ ba là con cá thông minh. Nó chịu khó suy nghĩ để có những quyết định khôn ngoan và sáng suốt.

Một ngày kia, khi ba con cá đang vui chơi, con thứ ba nghe được hai người ngư dân nói chuyện. Cá thứ ba gọi hai con cá kia đến để cùng nghe.

Ngư dân thứ nhất nói, “Tôi nghe nói hồ này có nhiều cá lớn. Vậy tại sao chúng ta không thử để biết hư thực ra sao?”

Người thứ hai trả lời: “Phải đấy, ý kiến hay. Tôi thích ăn cá tươi. Chúng ta hẹn nhau vào buổi sáng ngày mai tại đây nhé!”

Và họ rời khỏi.

Con cá thứ ba nói với hai con cá kia, “Các bạn có thấy họ đang tìm cách bắt chúng ta không? Chúng ta nên dời đi một nơi khác an toàn hơn. Tôi tìm thấy một con rạch dẫn đến một cái hồ lớn và chúng ta có thể đi theo lối đó”.

Con cá thứ hai nói, “Vâng, tôi cũng nghe họ nói như vậy. Nhưng chưa chắc họ sẽ trở lại hoặc có thể sẽ đánh cá ở xa nơi đây. Chúng ta có thể suy nghĩ lại rồi chờ đến mai xem sao”.

Cá đầu tiên nói, “Thôi, chúng ta bỏ qua chuyện này đi. Bây giờ hãy về nghỉ ngơi!”

Cá thứ ba, con thông minh, nản chí bỏ đi một mình theo lối con rạch để sang hồ lớn gần đó, vì hai con cá kia không chịu đi theo.

Ngày hôm sau, hai ngư dân đến. Con cá thứ hai nhìn thấy hai ngư dân quăng lưới và tìm cách chạy trốn. Nhưng cuối cùng nó cũng rơi vào lưới. Cá bèn giả chết. Thấy con cá chết, hai ngư dân liền ném cá trở xuống nước và con các thứ hai trốn thoát.

Con cá đầu tiên, cá lười biếng, không biết có hai ngư dân đang thả lưới bắt cá. Chẳng bao lâu, nó bị bắt. Trước khi có thể suy nghĩ phương cách trốn thoát, nó đã bị bỏ vào một cái giỏ lớn và chết trong vài phút.

Tổng hợp nhiều nguồn