Babylon - đế chế khai sinh đô thị, kiến trúc và thần thoại cổ đại

31/12/2025 06:30
Kim tự tháp bậc thang nổi tiếng của nền văn minh Sumer - đền thờ thần Mặt Trăng, thành cổ Hatra, thành Babylon... là những dấu tích của nền văn minh Babylon tại Iraq được phóng viên VietNamNet ghi lại những ngày tháng 11 vừa qua.


Đến Iraq tham quan nền văn minh Babylon, du khách được tham quan thành phố cổ Babylon nằm trên bờ sông Euphrates. Các nhà khoa học xem đây là một trong những thành thị cổ xưa nhất thế giới. Dựa trên các cổ vật khai quật được, niên đại của nền văn minh này được ước tính khoảng 8.000 năm (trước Công nguyên). Điều này khiến Babylon ngang hàng với những cái nôi văn minh lâu đời nhất.


Thành Babylon là một trung tâm kinh tế, pháo đài quân sự có kiến trúc vĩ đại. Sự đồ sộ của các công trình phòng thủ khiến nó trở thành gần như bất khả xâm phạm trong nhiều thế kỷ

Vương quốc Babylon được tổ chức theo một hệ thống tân tiến và chặt chẽ. Trong thành phố, có các con đường, phố xá được quy hoạch cẩn thận với những cửa hàng lớn cố định và người bán lẻ lưu động tạo nên sự sầm uất. Hoàng thành nằm ở trung tâm vương quốc.


Trong ảnh là dinh thự cố Tổng thống Saddam Hussein, được xây dựng gần các tàn tích lịch sử, mô phỏng theo vua Nebuchadnezzar II. Nơi đây từng gây nhiều tranh cãi về việc bảo tồn di sản. Để có được công trình này, ông Hussein đã cho giải phóng mặt bằng một làng bên cạnh, đắp đất thành một quả đồi với mục đích mỗi sáng thức dậy có thể ngắm nhìn toàn cảnh thành phố Babylon cổ xưa.


Con sư tử biểu tượng của Babylon là dấu tích còn lại duy nhất. Nó được làm bằng đá bazan từ thời kỳ Đế quốc Tân Babylon (thế kỷ 6 TCN). Tượng sư tử đang đứng trên một hình người - biểu tượng cho kẻ thù bị khuất phục, đồng thời mang ý nghĩa thần thoại, tượng trưng cho sức mạnh bảo vệ của nữ thần Ishtar (nữ thần chiến tranh và tình yêu).


Cổng Ishtar là cổng thứ 8 của Babylon, cổng thành huy hoàng nhất dẫn vào trung tâm thành phố Babylon. Điểm đặc biệt của nó là được xây dựng và sử dụng những viên gạch nung tráng men có màu xanh cô-ban và xanh nước biển, mô phỏng màu của ngọc lưu ly.


Một trong những thành tựu nổi bật nhất của nền văn minh Babylon cổ đại là hệ thống tường thành đồ sộ. Quy mô của công trình này được đánh giá có thể sánh ngang với những kim tự tháp vĩ đại ở Ai Cập. Tường thành không chỉ được xây dựng một lần, mà đã trải qua nhiều giai đoạn mở rộng và nâng cấp qua các triều đại.


Theo truyền thuyết, Nữ hoàng Semiramis được cho là người khởi xướng công trình này. Các nhà khảo cổ tìm thấy dấu tích cho thấy tường thành nguyên thủy cao khoảng 15m-18m, bề mặt ngoài được ốp bằng gạch nung kiên cố và phía ngoài còn có một đường hào sâu bảo vệ.

Một số tài liệu cổ mô tả tường thành Babylon sau này có thể cao tới khoảng 48m, tương đương một tòa nhà 15 tầng hiện đại.


Trong ảnh là khu di tích tường thành và nền móng cung điện Babylon, nằm gần thành phố Hilla, miền Trung Iraq. Các bức tường gạch lớn là dấu ấn nổi bật di tích thành cổ Babylon của kinh đô vua Hammurabi, sau này được trùng hưng dưới thời vua Nebuchadnezzar II.


Nhắc đến nền văn minh Babylon không thể bỏ qua thành cổ Hatra, một đô thị kiên cố hình thành vào khoảng thế kỷ 3-2 TCN tại vùng Mesopotamia, miền Bắc Iraq. Thành phố phát triển rực rỡ dưới thời Đế chế Parthia, trở thành trung tâm tôn giáo - thương mại quan trọng trên tuyến giao thương giữa Địa Trung Hải và Ba Tư.


Hatra nổi bật với hệ thống tường thành tròn khổng lồ, hào sâu và hàng loạt tháp canh bao quanh, tạo nên một pháo đài gần như bất khả xâm phạm. Bên trong là quần thể đền thờ đồ sộ thờ các vị thần như Shamash, Nergal, Hermes và Atargatis, thể hiện sự giao thoa tôn giáo giữa Hy Lạp, La Mã, Ả Rập và Iran.


Thành phố nổi tiếng với kiến trúc đá sa thạch, những vòm và trụ cột mang phong cách Hy-La kết hợp các yếu tố phương Đông, tạo nên một diện mạo độc đáo không nơi nào khác có được. Nhờ vị trí chiến lược và khả năng phòng thủ mạnh, Hatra đã nhiều lần đẩy lùi các cuộc tấn công của đế chế La Mã trước khi bị quân Sassanid phá hủy vào thế kỷ 3.


Ngày nay, Hatra được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, là minh chứng tiêu biểu cho sự thịnh vượng và tính đa văn hóa của một thành phố trong lòng miền Babylon cổ đại.

Đền thờ thần Mặt Trời Shamash là một trong những trung tâm tôn giáo quan trọng của vùng Lưỡng Hà cổ đại, nằm tại thành Sippar ở miền Trung Iraq.

Được xây dựng từ thiên niên kỷ 2 TCN, ngôi đền là nơi thờ phụng vị thần Shamash - đấng bảo hộ của ánh sáng, công lý và sự thật trong tôn giáo Mesopotamia. Kiến trúc đền mang đặc trưng của Lưỡng Hà với các khối gạch bùn, sân tế lễ rộng và những phòng nghi lễ dành cho giới tu sĩ.


Ziggurat of Ur - đền thờ Thần Mặt Trăng - là kim tự tháp bậc thang nổi tiếng của nền văn minh Sumer, được xây dựng khoảng năm 2100 TCN tại thành phố cổ Ur (nay thuộc miền Nam Iraq). Công trình do vua Ur-Nammu khởi dựng và được vua Shulgi hoàn thiện, dành để thờ thần Nanna (Sin) - vị thần Mặt Trăng và là đấng bảo hộ của toàn thành phố.


Ziggurat có cấu trúc 3 tầng lớn bằng gạch bùn và gạch nung, với 3 cầu thang mặt trước dẫn lên đền thờ trên đỉnh - nơi chỉ giới tư tế thực hiện các nghi lễ quan trọng.

Dù đã chịu nhiều tàn phá qua hàng nghìn năm, phần móng và một phần thân Ziggurat vẫn còn được bảo tồn khá tốt. Công trình được trùng tu vào thế kỷ 20 và ngày nay trở thành một trong những di tích Mesopotamia nguyên vẹn nhất, phản ánh trình độ kiến trúc tôn giáo rực rỡ của nền văn minh Lưỡng Hà.

Theo Quynh Anh - Roi, Thảo Nguyên (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Loại U23 Thái Lan, U23 Trung Quốc làm nên lịch sử U23 châu Á

Giải trí
21/01/2026 19

Hòa không bàn thắng sau 90 phút sôi động, U23 Trung Quốc tiễn U23 Thái Lan về nước và lần đầu tiên vào tứ kết U23 châu Á.

NSƯT Kim Xuyến tuổi 81: Con dâu không cho rửa bát vì sợ bẩn

Giải trí
21/01/2026 10

NSƯT Kim Xuyến kể: "Con dâu sợ tôi rửa bát không sạch nên không bao giờ để tôi rửa. Tôi càng nhẹ việc. Ăn xong tôi lại ra quán nước trò chuyện với hàng xóm".

Nhà toán học không bằng cấp, qua đời ở tuổi 32 và di sản hơn một thế kỷ

Giải trí
21/01/2026 10

ẤN ĐỘ - Không bằng cấp, không qua trường lớp bài bản và qua đời ở tuổi 32, Srinivasa Ramanujan vẫn để lại một di sản toán học khiến thế giới phải nghiên cứu suốt hơn một ...

Lưu Hiểu Khánh bị chỉ trích vì đóng phim 'tổng tài' với bạn diễn kém 45 tuổi

Giải trí
21/01/2026 09

(TRUNG QUỐC) - Trên các nền mạng xã hội bản xứ, diễn viên gạo cội Lưu Hiểu Khánh bị chỉ trích vì tham gia thể loại phim ngắn "tổng tài" và đóng cặp bạn diễn kém 45 tuổi.

Đặc sản đón năm mới ở Điện Biên ăn giòn rụm, khách đặt ship 500km về làm quà

Giải trí
21/01/2026 09

Tuy làm từ nguyên liệu dân dã nhưng món bánh đặc sản này lại được người Điện Biên và du khách gần xa ưa chuộng vì thơm ngon.

Làm nghề 'nghe chửi', giúp người khác xả giận, kiếm gần 40 triệu đồng/ tháng

Giải trí
21/01/2026 09

TRUNG QUỐC - Một nghề mới mang tên “instant reply provider” (tạm dịch: Người phản hồi tức thì) đang thu hút sự chú ý tại xứ tỷ dân, với mức thu nhập lên đến 10.000 tệ/thá...

Cánh đồng hoa ly cách Hà Nội 70km khoe sắc, khách đi từ sáng sớm tới check-in

Giải trí
21/01/2026 09

Sắc vàng, cam... của cánh đồng hoa ly đang vào mùa nở rộ, tạo nên khung cảnh thơ mộng, thu hút du khách từ các tỉnh thành như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh… tới check-in.

Rapper Karik: 'Ca sĩ ảo đi diễn thế nào, có đọc rap được không?'

Giải trí
21/01/2026 08

Tại sự kiện ca sĩ ảo Ann kết hợp nhóm nhạc MTV ra MV mới, rapper Karik bày tỏ những trăn trở.

Ông chú hát 'Phút cuối', cô dâu chú rể ngỡ ngàng

Giải trí
21/01/2026 08

Hát nhạc buồn ở đám cưới không phải chuyện hiếm, thậm chí ông chú này còn hát luôn bài "Phút cuối" khiến cô dâu chú rể ngỡ ngàng nhìn nhau “mình cưới đúng người chưa?".

Chủ tiệm 21 tuổi phát vàng, thưởng cả tỷ đồng tiền mặt cho nhân viên

Giải trí
21/01/2026 06

TRUNG QUỐC - Một chủ tiệm vàng 21 tuổi tại thành phố Hứa Xương, tỉnh Hà Nam đang trở thành tâm điểm chú ý trên mạng xã hội xứ tỷ dân sau khi mạnh tay chi thưởng trong buổ...

Cơ quan quản lý trang thông tin điện tử tổng hợp: Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Địa chỉ: Số 57 Phố Huỳnh Thúc Kháng, Phường Láng, Thành phố Hà Nội
Chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Vũ Trường Giang – TGĐ VNPT Media
SĐT : 024 37722728 - Hotline 18001091 - Email: vnptmedia@vnpt.vn
Giấy phép trang tin điện tử số: 822/GP-TTĐT do Sở TT-TT Hà Nội cấp ngày 02/03/2017