Đến làng Xuân Vũ, xã Ninh Vân (cũ), nay là tổ dân phố Xuân Phúc, phường Nam Hoa Lư (Ninh Bình), không ai là không biết đến cây thị "khổng lồ" đứng sừng sững xanh tươi tốt ngay trước sân đình làng.

Theo các cụ cao niên trong làng, cây thị - người dân quen gọi là “cụ thị” - có từ bao giờ thì không ai rõ. Chỉ biết rằng, từ khi các cụ sinh ra, cây đã hiện diện ở đây. Các cụ cũng kể lại, “cụ thị” mọc bên hiên đình làng Xuân Vũ cũ, ngôi đình đã tồn tại từ hàng trăm năm trước.

Để bảo vệ “cụ thị”, người dân đã đầu tư xây dựng tường đá xung quanh. Từ thân cây, các chùm rễ vươn ra bám chặt vào lòng đất tạo nên thế vững chãi, khó có thể bị xô đổ. Ngay bên dưới gốc thị, người dân đặt nhiều ghế đá để ngồi nghỉ ngơi và hóng mát.

Hàng ngày, người dân làng Xuân Vũ thường đến nghỉ ngơi, hóng mát dưới gốc cây thị. Với họ, “cụ thị” không chỉ là bóng mát thân quen mà còn được xem như báu vật của làng, bởi cây đã chứng kiến bao thế hệ con em lớn lên cùng những thăng trầm của làng Xuân Vũ.

Ngồi trò chuyện dưới tán cây thị cùng các bậc cao niên trong làng, cụ Đỗ Khắc Mỹ (92 tuổi) không giấu được niềm tự hào khi nhắc đến “cụ thị” của Xuân Vũ.

Cụ kể, từ khi cụ sinh ra, cây thị đã đứng sừng sững nơi đây. Theo lời các cụ truyền lại, cây có từ thuở lập làng; thân cây rỗng ruột là do ngày xưa có tổ ong vò vẽ, người dân dùng lửa đốt tổ ong đã khiến thân cây bị cháy sém và rỗng ruột cho đến nay.

Ông Phạm Ngọc Sỹ (79 tuổi) chia sẻ: "Cây thị không chỉ là nhân chứng sống cho quá trình hình thành và phát triển của làng Xuân Vũ từ xưa đến nay, mà còn như một 'già làng' lặng lẽ che chở cho người dân vượt qua mưa bom, bão đạn thời chiến cũng như những bão táp, mưa sa của thời bình.

Cả làng xem cây thị như báu vật để gìn giữ, chăm sóc; đồng thời coi đây là biểu tượng, là 'trái tim' của làng. Chúng tôi rất tự hào khi làng có cây thị lớn như vậy". 

Đối với bà Đỗ Thị Linh, cây thị như một cuốn nhật ký, ghi lại những ký ức của nhiều thế hệ dân làng. Mỗi mùa thị chín, dưới tán cây lại rộn ràng tiếng cười nói của người lớn, trẻ nhỏ đến hái quả. Cây như chiếc ô che chở bóng mát cho người dân những ngày nắng, là nơi để người dân nghỉ ngơi trò chuyện, tâm sự.

Ông Đỗ Đình Cơ, Tổ trưởng tổ dân phố Xuân Phúc, cho biết cây thị từ xa xưa đến nay luôn được người dân chăm sóc, bảo vệ và xem như báu vật, vị thần phù hộ, cũng là biểu tượng của làng. 

Cây quanh năm xanh tốt, mỗi năm cho rất nhiều quả. Trước đây, quả thị có kích thước lớn, gần bằng bát ăn cơm; hiện nay, cây cho hai loại quả gồm thị muộn (quả tròn đều) và thị sáp, hay còn gọi là lục sáp (quả hơi dẹt).

Cũng theo ông Cơ, cây thị đã được cơ quan chức năng về xác định tuổi đời cũng như lập hồ sơ để đề nghị công nhận là cây di sản.

Hàng trăm năm qua, dân làng Xuân Vũ từ đời này sang đời khác cùng nhau bảo vệ, chăm sóc “cụ thị” cũng như bảo tồn, lưu giữ cho các thế hệ mai sau.

Theo Trần Nghị (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây