Đây là công trình khoa học có giá trị trong việc nghiên cứu, tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và di sản của một nhân vật tiêu biểu trong phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX.

Bà Phạm Thị Thinh, Phó Giám đốc - Phó Tổng Biên tập NXB Chính trị quốc gia Sự thật.

Nguyễn Quang Bích (1832-1890) không chỉ là nhà yêu nước mà còn là nhà thơ, nhà văn, trí thức văn hóa lớn.

Cuốn sách do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức biên soạn, dựa trên nhiều nguồn tư liệu lịch sử, văn học, khảo cứu địa phương và kết quả các hội thảo khoa học cấp quốc gia. Tác phẩm tái hiện một cách hệ thống cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Nguyễn Quang Bích, đồng thời làm rõ bối cảnh lịch sử, chính trị, xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đặc biệt là vai trò của ông trong phong trào Cần Vương tại vùng Tây Bắc – địa bàn chiến lược với những cuộc kháng chiến quyết liệt gắn bó với đồng bào các dân tộc thiểu số.

Bà Phạm Thị Thinh, Phó Giám đốc - Phó Tổng Biên tập NXB Chính trị quốc gia Sự thật nhấn mạnh, lịch sử dân tộc Việt Nam là dòng chảy của tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh chống ngoại xâm. Trong đó, Nguyễn Quang Bích là hình tượng tiêu biểu của lớp trí thức Nho học cuối thế kỷ XIX với sự chuyển hóa sâu sắc về tư tưởng và hành động. Ông không chỉ là vị quan thanh liêm, chính trực mà còn là thủ lĩnh kiên cường của phong trào kháng chiến ở vùng núi Tây Bắc, biết quy tụ lực lượng, đoàn kết các dân tộc và duy trì ngọn lửa kháng chiến trong nhiều năm.

Theo bà Phạm Thị Thinh, Nguyễn Quang Bích còn là nhà ngoại giao có tầm nhìn chiến lược khi chủ trương mở rộng quan hệ, tranh thủ sự ủng hộ từ bên ngoài cho phong trào chống Pháp. Đồng thời, ông cũng là một trí thức lớn, để lại nhiều tác phẩm thơ văn giàu khí tiết và tinh thần yêu nước, phản ánh sâu sắc phẩm chất trí tuệ, nhân nghĩa và gắn bó với nhân dân.

Cuốn sách được đánh giá là kết quả của quá trình lao động khoa học nghiêm túc, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu, nhóm tổ chức bản thảo và đội ngũ biên tập. Tác phẩm không chỉ góp phần làm phong phú nhận thức về một giai đoạn lịch sử quan trọng mà còn khẳng định rõ hơn những đóng góp của Nguyễn Quang Bích trong dòng chảy lịch sử dân tộc, qua đó bồi đắp tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Tại buổi lễ, các nhà sử học và nhà nghiên cứu đã trao đổi, chia sẻ thêm nhiều thông tin, góc nhìn về cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Quang Bích, cũng như giá trị nội dung của cuốn sách. Những ý kiến này góp phần tiếp tục làm sáng rõ vai trò của ông trong phong trào kháng chiến chống Pháp ở Tây Bắc và ý nghĩa của việc nghiên cứu, tôn vinh các trí thức yêu nước trong lịch sử dân tộc.