Sinh ra và lớn lên ở vùng cao Phình Hồ (Lào Cai), nơi có những bản làng chưa có sóng điện thoại, Sùng A Tủa, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, đã chọn quay về quê hương sau thời gian mưu sinh ở Hà Nội.
Với niềm đam mê và tâm huyết dành cho du lịch cộng đồng, Sùng A Tủa đã chủ động tìm tòi, học hỏi và xây dựng thành công kênh TikTok mang tên A Tủa Phình Hồ, thu hút gần 200.000 người theo dõi. Thông qua mạng xã hội, những video do anh tự sản xuất, giới thiệu chân thực về đời sống, văn hóa của người dân quê mình đã đạt hàng triệu lượt xem.
Hình ảnh một chàng trai dân tộc Mông mộc mạc cùng câu chào quen thuộc “Xin chào mọi người, lại là cán bộ xã đây" của A Tủa dần trở thành dấu ấn riêng, tạo sự gần gũi và thiện cảm với người xem.
Trở về từ Hà Nội với khát vọng đổi thay
Sùng A Tủa cho biết, 5 năm trước, thậm chí đến nay, vẫn còn những bản làng vùng cao chưa có sóng điện thoại, chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ hiện đại. Là một trong số ít thanh niên vượt qua những rào cản ấy, A Tủa hôm nay đứng ra chia sẻ câu chuyện của mình, về sự trở về và lựa chọn dấn thân.
Sau khi học xong Đại học Luật, anh ở lại Hà Nội đi làm thuê nửa năm rồi quyết định về quê. Mong muốn lớn nhất của A Tủa là thay đổi tư duy, nhận thức của vùng cao. Với anh, người Mông luôn mang trong mình tinh thần “không có đỉnh núi nào cao hơn đầu gối người Mông”, bởi mọi ngọn núi đều có thể vượt qua.
Phình Hồ, nơi A Tủa sinh ra và lớn lên, nằm ở độ cao hơn 1.000m so với mực nước biển, quanh năm mây mù bao phủ, khí hậu khắc nghiệt khiến cây cối khó phát triển. Nhưng chính điều kiện ấy lại tạo nên lợi thế đặc biệt: Những cây chè Shan Tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi đứng sừng sững giữa núi rừng - giá trị mà không phải nơi nào cũng có.
Ban đầu, A Tủa tập làm TikTok, quay video cảnh biển mây, cuộc sống sinh hoạt của bà con. Sau một thời gian, anh nhận ra du lịch trải nghiệm cần gắn với bản sắc và giá trị cốt lõi. Từ đó, anh nhìn thấy tiềm năng lớn nhất của Phình Hồ chính là chè Shan Tuyết cổ thụ.
Từ ý tưởng nhỏ đến hợp tác xã
Từ những video quay cây chè cổ thụ và biển mây, Sùng A Tủa từng bước hình thành ý tưởng phát triển du lịch gắn với nông nghiệp. Anh xây dựng đội xe ôm, trực tiếp làm hướng dẫn viên, đồng thời khuyến khích thanh niên trong bản tham gia với tinh thần “không sợ sai, sai đâu sửa đấy”.
Song song đó, A Tủa thiết kế các cung đường trải nghiệm như săn mây, hái chè, thưởng trà, sao chè cùng bà con, với mục tiêu mỗi du khách đến Phình Hồ đều trở thành một “truyền thông viên”, góp phần lan tỏa hình ảnh địa phương.
Một trong những ưu tiên lớn của A Tủa là bảo tồn và phát triển giá trị chè Shan Tuyết cổ thụ. Thực tế, lâu nay bà con canh tác nhỏ lẻ, thiếu liên kết, sản phẩm phụ thuộc vào thương lái nên không chủ động được giá bán. Giá chè tươi chỉ dao động 8.000 - 12.000 đồng/kg, thu nhập bấp bênh khiến người dân khó yên tâm gắn bó.
Nhận thấy việc bán nguyên liệu thô không bền vững, năm 2021, Sùng A Tủa thành lập Hợp tác xã (HTX) với 7 thành viên. Sau 5 năm vận hành, HTX đã phát triển lên 35 hộ dân tham gia, xây dựng quy trình chung, cam kết thu mua ổn định với giá cao hơn thương lái. Đến nay, HTX quản lý khoảng 60ha chè cổ thụ, khai thác theo hướng bền vững.
Đưa sản phẩm vươn tầm quốc tế
Không chỉ làm du lịch, Sùng A Tủa còn kiên trì theo đuổi hướng phát triển sản phẩm chè Shan Tuyết theo tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Trải qua hơn 3 năm đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt từ kiểm nghiệm chất đất, quy trình sản xuất đến khâu chế biến - tuyệt đối không sử dụng thuốc trừ sâu, hóa chất và hoàn thiện đầy đủ các chứng chỉ pháp lý, đến năm 2024, những đơn hàng đầu tiên đã chính thức được xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc, đồng thời được sử dụng trong các buổi tiếp khách quý của Đảng và Nhà nước. Thương hiệu chè Shan Tuyết của anh từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.
“Ban đầu, chúng tôi tự làm, tự sao chè, tự quay video giới thiệu và mời du khách trải nghiệm các công đoạn; sau đó đặt tên sản phẩm, đưa chè Shan Tuyết lên sàn thương mại điện tử”, Sùng A Tủa chia sẻ.
Sùng A Tủa cho biết, đơn hàng xuất khẩu đầu tiên vào tháng 7/2024 với hơn 100kg sang thị trường Nhật Bản. Đến nay, tổng sản lượng xuất đi Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản khoảng 700kg.
Thấm nhuần phương châm “muốn đi nhanh đi một mình, muốn đi xa phải đi cùng nhau”, Sùng A Tủa tích cực kết nối với các KOL thông qua mạng xã hội để quảng bá sản phẩm. Anh cũng tổ chức các phiên livestream, không chỉ bán chè mà còn giới thiệu nông sản, đặc sản của bà con như rau, trứng, gà, lợn bản.
Trong lĩnh vực du lịch, A Tủa phát triển các hoạt động gắn với ẩm thực và văn hóa người Mông, liên kết với những bạn trẻ đi học xa trở về quê để dạy các em nhỏ trong bản múa khèn, giữ gìn bản sắc truyền thống.
Đến nay, HTX của Sùng A Tủa đã tạo việc làm ổn định cho hơn 20 thanh niên địa phương, phần lớn là những người có hoàn cảnh khó khăn, không đủ điều kiện học tập xa nhà. Từ Phình Hồ mây phủ, hành trình của chàng trai người Mông đang mở ra những con đường mới cho quê hương mình.
