Chuyện về một dòng họ đặc biệt nơi cổng trời Mường Lống

12/06/2026 07:00
Nơi rẻo cao Mường Lống (Nghệ An), dòng họ Và của đồng bào Mông được nhắc đến như một điển hình tiêu biểu.

Mường Lống có 6 dòng họ người Mông sinh sống, nhưng dòng họ Và là dòng họ lớn và luôn là lực lượng nòng cốt trong nhiều phong trào của địa phương. Trong ảnh: Trung tâm xã Mường Lống hôm nay

Đảng viên người Mông tiên phong giữ bản, giữ làng

Trong căn nhà gỗ truyền thống ở bản Mường Lống 2, ông Và Nhìa Hờ (SN 1933) vẫn còn minh mẫn, dù đã bước sang tuổi 93. Năm nay, ông Hờ tròn 60 năm tuổi Đảng, là đảng viên nhiều tuổi Đảng nhất xã Mường Lống.

Nhắc lại quãng thời gian tuổi trẻ, người đảng viên già chậm rãi kể về những ngày tháng ở vùng biên phía tây tỉnh Nghệ An đầy biến động. Khi ấy, phỉ Châu Ngà hoạt động mạnh, lôi kéo đồng bào lập “vương quốc riêng”, chống phá chính quyền.

“Cán bộ huyện, tỉnh phải vào tận bản vận động nhiều lần thì bà con mới hiểu. Khi được giác ngộ, tôi tham gia đội du kích xã chống phỉ, giữ bình yên cho bản làng”, ông Hờ nhớ lại.

Năm 1963, ông được kết nạp Đảng khi còn là thanh niên chưa lập gia đình. Từ đó đến nay, người đảng viên già vẫn luôn là chỗ dựa tinh thần của bà con trong bản.

Ở Mường Lống, nhiều người nói vui rằng, gia đình ông Hờ là “cuốn sử sống” của phong trào cách mạng vùng biên. Bởi suốt nhiều thập kỷ, ông luôn tiên phong trong các phong trào vận động nhân dân định canh định cư, cho con em đi học, bài trừ hủ tục, xây dựng nếp sống mới, phát triển kinh tế.

Không riêng ông Hờ, dòng họ Và ở Mường Lống còn có nhiều đảng viên kỳ cựu khác. Tại bản Trung Tâm, ông Và Phái Tểnh (SN 1946) là một trong những đảng viên như thế.

Ông Tểnh vào Đảng năm 1968 khi mới 22 tuổi. Thời ấy, biết chữ là điều hiếm hoi với đồng bào Mông vùng cao. Nhờ được cán bộ miền xuôi lên dạy chữ Mông, chữ phổ thông, ông trở thành một trong số ít người có thể đọc, viết văn bản.

“Có cái chữ thì bà con mới hiểu đúng sai, mới thoát được cái nghèo. Vì thế tôi vừa dạy chữ, vừa vận động bà con theo Đảng”, ông Tểnh nói.

Nhiều năm sau, ông trở thành Bí thư Đảng ủy xã Mường Lống. Trong ký ức của người dân địa phương, ông là cán bộ gần dân, thường xuyên đi từng bản vận động bà con bỏ tập tục lạc hậu, chăm lo phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa.

Ông Và Nhìa Hờ (SN 1933) bản Mường Lống 2 - năm nay tròn 60 năm tuổi Đảng

Người nối tiếp “giữ lửa” cách mạng

Từ những đảng viên lão thành, truyền thống cách mạng của dòng họ Và tiếp tục được trao truyền qua nhiều thế hệ. Con trai ông Và Phái Tểnh là Trung úy Và Bá Giải từng là niềm tự hào của cả dòng họ. Sinh năm 1975, lớn lên trong gia đình giàu truyền thống cách mạng, anh sớm ý thức trách nhiệm với quê hương biên giới.

Năm 1992, sau khi tốt nghiệp THPT, anh Giải tình nguyện tham gia lực lượng Bộ đội Biên phòng. Ngày 26/7/2004, trong lúc thực hiện nhiệm vụ tuần tra tại địa bàn do Đồn Biên phòng Tam Hợp quản lý, Trung úy Và Bá Giải bị một toán phỉ bắn trả và hy sinh.

Sự hy sinh của người lính Biên phòng giữa đại ngàn trở thành niềm tiếc thương lớn đối với đồng bào Mường Lống. Nhưng cũng từ đó, tinh thần cống hiến của dòng họ Và càng được hun đúc mạnh mẽ hơn.

Hôm nay, ở các bản làng vùng cao Mường Lống, nhiều đảng viên trẻ của dòng họ Và đang tiếp tục nối bước cha anh.

Tại bản Xám Xúm, anh Và Bá Rồng (SN 2001) vừa được kết nạp Đảng năm 2025. Ở tuổi 24, anh đã là Trưởng bản trẻ của địa phương. Không chỉ năng nổ trong công việc bản, anh Rồng còn tích cực vận động người dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm, phát triển kinh tế, cho con em đến trường đầy đủ...

Theo người dân địa phương, điều đáng quý ở các đảng viên dòng họ Và không chỉ là tinh thần tiên phong, mà còn là sự gương mẫu trong đời sống hằng ngày.

Trao đổi với phóng viên, ông Và Bá Lềnh - Trưởng ban Xây dựng Đảng xã Mường Lống, cho biết: Toàn xã hiện có 355 đảng viên, riêng dòng họ Và có 85 đảng viên, chiếm gần 1/4 tổng số đảng viên toàn xã.

Đặc biệt, dòng họ này có nhiều đảng viên nhiều tuổi Đảng. Hiện có 6 đảng viên 40 năm tuổi Đảng, 1 đảng viên 50 năm tuổi Đảng, 4 đảng viên 55 năm tuổi Đảng và 1 đảng viên 60 năm tuổi Đảng.

“Mường Lống có 6 dòng họ người Mông sinh sống, nhưng dòng họ Và là dòng họ lớn và luôn là lực lượng nòng cốt trong nhiều phong trào của địa phương”, ông Lềnh nói.

Từ lớp đảng viên lão thành từng tham gia chống phỉ, giữ yên biên cương đến thế hệ trẻ hôm nay đang tiên phong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, ngọn lửa niềm tin với Đảng vẫn được những đảng viên của dòng họ Và gìn giữ, tiếp nối qua nhiều thế hệ nơi đại ngàn Mường Lống.
 
Theo Thanh Hải (Vietnamnet)
 
Xem bài viết gốc tại đây


Tin xem thêm

Nam sinh đạt 9 điểm Toán thi tốt nghiệp, IELTS 8.0 chọn ngành Văn học

Kỹ năng sống
09/09/2026 20

Đạt IELTS 8.0 và 9 điểm Toán trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, Dương Ngô Minh Đức, cựu học sinh Trường THPT Chuyên Thái Nguyên quyết định theo học ngành Văn học tại Trường ĐH...

Luộc gan lợn bao lâu thì chín? Cách luộc gan lợn ngon, không bị hôi

Kỹ năng sống
09/09/2026 11

Luộc gan lợn tưởng chừng đơn giản nhưng nếu không biết cách làm, nguyên liệu có thể bị thâm, khô cứng và còn mùi hôi, gây ảnh hưởng đến hình thức và hương vị của món ăn.

Chàng trai Cần Thơ cưới vợ Đức, quan khách tấm tắc khen nhan sắc cô dâu

Kỹ năng sống
09/09/2026 10

Nhan sắc xinh đẹp của cô dâu Đức thu hút sự chú ý của quan khách đến dự hôn lễ. Cặp đôi đã có một đám cưới trọn vẹn như ý nguyện với sự tác thành của hai bên gia đình.

Để tuổi 49-53 khỏe mạnh, 6 điều nên làm ngay

Kỹ năng sống
09/09/2026 09

Sau tuổi 40, cơ thể bắt đầu xuất hiện những thay đổi như nhìn gần kém hơn, thời gian phục hồi sau vận động lâu hơn, đau mỏi cơ xương khớp hoặc giấc ngủ không còn sâu.

Chỉnh gương ô tô đúng cách để giảm điểm mù, lái xe an toàn hơn

Kỹ năng sống
09/09/2026 08

Chỉnh gương chiếu hậu đúng cách có thể mở rộng đáng kể tầm quan sát, hạn chế điểm mù và giảm nguy cơ va chạm khi chuyển làn. Tuy nhiên, nhiều tài xế Việt vẫn chỉnh gương ...

Cựu binh thương tật 65% cải tạo đất hoang ở Quảng Trị, gây dựng cơ ngơi tiền tỷ

Kỹ năng sống
09/09/2026 07

Mang thương tật 65% sau chiến tranh, ông Đặng Văn Luân vẫn miệt mài làm nông, biến vùng đất đầm lầy, hoang hóa thành trang trại tổng hợp gần 13ha, mỗi năm đạt doanh thu g...

Bác sĩ cảnh báo căn bệnh nguy hiểm có xu hướng gia tăng khi học sinh trở lại lớp

Kỹ năng sống
08/09/2026 22

Các bác sĩ cảnh báo, năm học mới bắt đầu, thời tiết TPHCM vào mùa mưa chính là yếu tố nguy cơ cho căn bệnh vô cùng nguy hiểm đe dọa tính mạng trẻ em.

Loại quả rẻ bèo bán đầy chợ giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả

Kỹ năng sống
08/09/2026 16

Uống nước ngâm đậu bắp tươi là thói quen được một số người lựa chọn nhằm nâng cao sức khỏe, hỗ trợ vóc dáng, kiểm soát đường huyết hiệu quả.

Mẹo khử mùi tủ lạnh triệt để trong 5 phút cực dễ làm

Kỹ năng sống
08/09/2026 11

Tủ lạnh bốc mùi hôi không chỉ gây khó chịu mà còn mất an toàn thực phẩm. Xem ngay nguyên nhân, cách khử mùi tủ lạnh triệt để và mẹo phòng ngừa giúp tủ luôn sạch thơm.

Cách làm mắm nêm đơn giản tại nhà, đậm đà chuẩn vị

Kỹ năng sống
08/09/2026 11

Với công thức chi tiết, đây là bí quyết pha chế mắm nêm thơm ngon, "gây nghiện" cho các món cuốn.

Cơ quan quản lý trang thông tin điện tử tổng hợp: Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Địa chỉ: Số 57 Phố Huỳnh Thúc Kháng, Phường Láng, Thành phố Hà Nội
Chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Vũ Trường Giang – TGĐ VNPT Media
SĐT : 024 37722728 - Hotline 18001091 - Email: vnptmedia@vnpt.vn
Giấy phép trang tin điện tử số: 822/GP-TTĐT do Sở TT-TT Hà Nội cấp ngày 02/03/2017