Từ học sinh nhập cư đến lãnh đạo đại học top đầu Mỹ

Mung Chiang chuyển từ thành phố Thiên Tân (Trung Quốc đại lục) tới Hong Kong khi mới 11 tuổi. Ông theo học tại Queen’s College - trường trung học công lập đầu tiên do chính quyền thuộc địa Anh thành lập tại Hong Kong, trước khi sang Mỹ học đại học tại Đại học Stanford.

Ông sẽ chính thức tiếp quản vị trí lãnh đạo Đại học Northwestern từ ngày 1/7, thay cho người tiền nhiệm Michael Schill.

Năm 1995, Mung Chiang gây chú ý khi đạt 10 điểm A trong Kỳ thi Chứng chỉ Giáo dục Hong Kong (HKCEE), kỳ thi tuyển sinh đại học trước đây của Hong Kong. Một năm sau, ông được báo South China Morning Post vinh danh là “Học sinh xuất sắc về ngôn ngữ của năm”.

Trước khi trở thành hiệu trưởng của Đại học Northwestern, Giáo sư Mung Chiang là lãnh đạo Đại học Purdue. Ảnh: Purdue University

Trong cuộc phỏng vấn với South China Morning Post năm 1996 sau khi nhận giải thưởng, Chiang cho biết khi mới đến Hong Kong, ông gần như không nói được tiếng Quảng Đông và biết rất ít tiếng Anh. Ông cho rằng thành công của mình đến từ sự chăm chỉ, niềm đam mê học tập cùng sự hỗ trợ, động viên lớn từ gia đình và thầy cô.

“Tôi vô cùng vinh dự và hào hứng khi trở thành hiệu trưởng tiếp theo của Đại học Northwestern”, Chiang chia sẻ trong thông báo hôm 18/5.

Ông nhấn mạnh đây là thời điểm cần bảo vệ tinh thần tự do học thuật và theo đuổi chân lý - giá trị cốt lõi được thể hiện trong khẩu hiệu của trường: “Whatsoever things are true” (tạm dịch: Tôn trọng mọi điều chân thật).

Nhà khoa học có ảnh hưởng trong giới học thuật và chính sách

Đại học Northwestern từng trải qua giai đoạn nhiều biến động khi khoản tài trợ liên bang trị giá 790 triệu USD bị tạm dừng. Điều này khiến hơn 100 dự án nghiên cứu bị ảnh hưởng và trường phải cắt giảm hơn 400 vị trí việc làm. Đến tháng 11 năm ngoái, trường đã đạt thỏa thuận với các cơ quan liên bang và được khôi phục nguồn tài trợ.

Mung Chiang (ở giữa) nhận giải thưởng học sinh xuất sắc từ ông Kwan Ting-fai (bên trái), khi đó là Phó giám đốc Sở Giáo dục Hong Kong, và ông David Armstrong, Tổng biên tập báo South China Morning Post thời điểm đó. Ảnh: SCMP

Được thành lập từ năm 1851, Đại học Northwestern hiện nằm trong nhóm trường đại học hàng đầu nước Mỹ, xếp thứ 7 trong bảng xếp hạng các đại học quốc gia tại Mỹ. Trên bảng xếp hạng quốc tế, trường đứng thứ 30 theo Times Higher Education và thứ 42 theo QS World University Rankings.

Trong thông báo chính thức, Northwestern đánh giá Mung Chiang là nhà giáo dục và lãnh đạo đại học đẳng cấp quốc tế, nổi bật với định hướng thúc đẩy tự do học thuật và chuẩn bị cho các trường đại học thích ứng với tương lai.

Sau thời gian học phổ thông tại Hong Kong, Chiang sang Mỹ năm 18 tuổi để theo học Đại học Stanford. Tại đây, ông hoàn thành cả ba bậc cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ ngành kỹ thuật điện.

Ông bắt đầu sự nghiệp học thuật tại Đại học Princeton năm 2003. Trong 14 năm làm việc tại đây, Chiang thăng tiến từ giảng viên lên vị trí giáo sư chủ nhiệm khi còn khá trẻ.

Năm 2017, ông chuyển sang Đại học Purdue giữ chức trưởng khoa Kỹ thuật, trước khi được bổ nhiệm làm hiệu trưởng trường vào năm 2023. Năm 2024, ông nhận bằng Tiến sĩ Khoa học danh dự của Đại học Dartmouth.

Mung Chiang (ngoài cùng bên phải) là một trong bốn học sinh của trường Queen’s College đạt 10 điểm A trong Kỳ thi Chứng chỉ Giáo dục Hong Kong năm 1995. Ảnh: SCMP

Các lĩnh vực nghiên cứu chính của Mung Chiang gồm tối ưu hóa mạng lưới, điện toán sương mù (fog computing), Internet vạn vật (IoT) và các mô hình định giá dữ liệu trong môi trường số.

Không chỉ có ảnh hưởng trong giới học thuật, Chiang còn tham gia nhiều hoạt động ở lĩnh vực chính sách và thể thao tại Mỹ. Năm 2020, với vai trò cố vấn khoa học - công nghệ cho Ngoại trưởng Mỹ, ông đã thúc đẩy nhiều sáng kiến ngoại giao công nghệ quan trọng.

Ông hiện là chủ tịch hội đồng sáng lập của Quỹ An ninh và Đổi mới Năng lượng Mỹ do Quốc hội Mỹ thành lập. Đồng thời, ông cũng là thành viên hội đồng quản trị Ủy ban Olympic và Paralympic Mỹ.

Theo Hoàng Linh (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây