Bộ Xây dựng đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi cho dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, thay thế Thông tư 47/2024/TT-BGTVT hiện hành. Trong đó, các thủ tục liên quan đến chứng nhận an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới cải tạo, xe máy chuyên dùng cải tạo (chứng nhận xe cải tạo) đang thu hút sự chú ý của người dân.

Nhiều hạng mục độ xe được loại trừ khỏi danh phận "xe cải tạo"

So với quy định hiện hành, dự thảo Thông tư mới đang tạo ra những thay đổi mang tính bản chất trong cách quản lý xe cơ giới, giảm thiểu thủ tục hành chính cho chủ xe khi đi đăng kiểm.

Thứ nhất, với nhóm xe cải tạo, dự thảo mở rộng các trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế cải tạo, tăng từ 9 lên 13 hạng mục, phù hợp với thực tiễn đời sống sử dụng xe, mức độ không quá phức tạp.

Cụ thể, ba trường hợp mới được bổ sung rất thiết yếu như lắp đặt thiết bị giám sát thời gian và quãng đường thực hành lái xe; lắp, thay thế hoặc tháo bỏ thiết bị có chức năng cảnh báo, chống bỏ quên trẻ em trên xe và đặc biệt là thay thế đèn xe đảm bảo hợp quy, tương đương công suất. Trước đây, việc thay đèn dễ bị "trượt" đăng kiểm thì dự thảo mới đã quy định cụ thể hơn về vấn đề này.

Đặc biệt,  dự thảo lần đầu tiên bổ sung thêm phụ lục quy định về "nguyên tắc xác định xe cải tạo", trong đó, liên quan đến nội thất và ngoại thất theo tùy chọn của nhà sản xuất có 15 hạng mục thay đổi được loại trừ.

Cụ thể, với nhóm nội thất, xe được phép thay đổi 8 hạng mục gồm bọc nội thất, cơ cấu điều chỉnh ghế, màn hình giải trí, thiết bị âm thanh, camera quan sát, camera hành trình, điều khiển điều hòa, đèn trang trí trong xe mà không bị xếp vào nhóm "xe cải tạo".

Với nhóm ngoại thất, xe được thay đổi 7 hạng mục gồm cản trước, cản sau, lưới tản nhiệt, ốp sườn, ốp viền chắn bùn, cánh gió đuôi, ốp vành bánh xe thì không bị tính là xe cải tạo. Tuy nhiên, điều kiện ràng buộc là phải do nhà sản xuất cung cấp.

Ngoài ra, dự thảo còn cho phép thay đổi một số kết cấu thùng chở hàng như bịt kín hoặc điều chỉnh cửa thùng trong giới hạn kỹ thuật cho phép; xe ô tô pickup (xe bán tải) được lắp, thay thế hoặc tháo bỏ nắp che khoang chở hàng, hành lý mà không bị coi là xe cải tạo như hiện nay. 

Ngoài ra, các thay đổi khác như lắp đặt thêm bậc bước chân lên xuống, trang trí ống xả, đai trang trí bảo hiểm đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu, cánh lướt gió, mui gió cũng được phép làm mà không bị xếp vào diện "xe cải tạo". 

Chủ xe vẫn nhiều băn khoăn

Theo đánh giá của giới chuyên gia, việc mở rộng danh mục các trường hợp xe nâng cấp kỹ thuật không bị coi là cải tạo giúp "cởi trói" cho nhiều chủ xe khi lưu thông trên đường, đặc biệt là khi đến cửa đăng kiểm.

Đồng thời, nhiều sự thay đổi được miễn lập hồ sơ thiết kế sẽ giúp chủ phương tiện tiết kiệm chi phí thuê đơn vị thiết kế, thẩm định bản vẽ, rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi khi thực hiện những nâng cấp cơ bản, hợp lý trên xe.

Anh Nguyễn Thanh Minh (chủ xe bán tải tại Hà Nội) cho rằng, quy định mới mang tính “cởi trói” cần thiết.

Theo anh, trước đây chỉ cần thay đổi nhỏ như lắp nắp thùng hay giá nóc cũng khiến chủ xe lo ngại vướng thủ tục hoán cải, cấp đăng ký lại. Để đối phó thì hầu hết các chủ xe phải tháo nắp thùng và giá nóc ra mỗi khi đi đăng kiểm, rồi sau đó lại lắp lại vào, gây lãng phí và mất thời gian.

"10 xe bán tải chắc phải 9 xe lắp nắp thùng giá nóc vì rất tiện cho việc chở hàng. Tôi thấy nắp thùng này không ảnh hưởng gì đến an toàn và tầm quan sát vì thùng nằm hoàn toàn trong kích thước bao ngoài của xe. Nếu quy định mới bỏ một số phụ kiện như vậy ra khỏi danh mục cải tạo là hợp lý, hợp tình", anh Minh nói.

Tuy nhiên, anh Đỗ Hùng (kỹ sư, trú tại Hà Nội) lại bày tỏ sự thận trọng khi nhìn nhận: "Các hạng mục nội thất như bọc lại ghế, nâng cấp thiết bị âm thanh, lắp thêm camera hành trình, điều chỉnh điều hoà, đèn trang trí... thì đương nhiên không thể coi là cải tạo được, do vậy thông tư mới chỉ đang chính thức chấp nhận một số thực tế đang diễn ra mà thôi".

Ngoài ra, theo anh Hùng, dự thảo thông tư mới quy định các trang bị ngoại thất thay thế phải do nhà sản xuất cung cấp, thay thế cụm đèn bằng cụm đèn khác kiểu loại đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy... dù nghe có vẻ chặt chẽ nhưng thực tế có thể lại "đánh đố" chủ xe bởi hầu hết các bộ phận này trên thị trường đều do bên thứ ba cung cấp.

Ở góc nhìn trung lập hơn, anh Vũ Minh Tuấn (chủ một doanh nghiệp vận tải tại TPHCM) nhận định, vấn đề nằm ở khâu thực thi.

Theo anh, dự thảo lần này đã rõ ràng hơn về ranh giới giữa "thay đổi hợp lệ” và “cải tạo”, nhưng hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các trung tâm đăng kiểm có áp dụng thống nhất hay không. Nếu mỗi nơi hiểu một kiểu, nguy cơ phát sinh thủ tục không cần thiết hoặc “xin - cho” vẫn còn tồn tại.

Tựu trung lại, điều mà người dùng mong đợi không chỉ là sự nới lỏng về thủ tục, mà là một khung pháp lý đủ rõ ràng, minh bạch và nhất quán trong thực thi.

Khi ranh giới giữa cải tạo và thay đổi hợp lệ được xác lập một cách hợp lý, chính sách mới sẽ trao quyền chủ động cho chủ xe, đồng thời vẫn giữ vững tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, tránh những rủi ro phát sinh trong quá trình sử dụng.

Theo Hoàng Hiệp (Vietnamnet)

Xem bài viết gốc tại đây