Những chiếc smartphone tập trung vào camera khủng với tham vọng thay thế máy ảnh DSLR không phải là điều mới mẻ. Tuy nhiên, thời gian gần đây, một xu hướng cũ đang quay trở lại và có dấu hiệu lan rộng: sử dụng ống kính tele rời để mở rộng khả năng chụp ảnh của điện thoại.

Năm ngoái, Vivo X200 Ultra gây chú ý với bộ Photography Kit chuyên dụng. Năm nay, Oppo Find X9 Pro tiếp bước với bộ Teleconverter tùy chọn, trong khi Vivo X300 Pro đưa phụ kiện nhiếp ảnh này ra thị trường quốc tế. Thông điệp mà các nhà sản xuất gửi đi khá rõ ràng: ống kính quang học “thật”, kích thước lớn, vẫn là yếu tố then chốt của nhiếp ảnh.

Trong vài năm qua, nhiếp ảnh điện toán đã tiến rất xa. Các thuật toán xử lý ảnh ngày càng tinh vi, giúp giảm nhiễu, tăng chi tiết từ những cảm biến và ống kính cực nhỏ buộc phải sử dụng trên smartphone. Google có Super Res Zoom, Samsung có Space Zoom, nhiều hãng khác cũng đạt được những kết quả ấn tượng.

Tuy vậy, một nguyên lý cơ bản vẫn không thay đổi: khẩu độ và diện tích thu sáng lớn vẫn là “vua” của nhiếp ảnh. Đó là lý do vì sao các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp và người chơi ảnh nghiêm túc vẫn ưu tiên máy ảnh chuyên dụng. Họ có thể chụp bằng smartphone cho vui, thậm chí cho ra những bức ảnh đẹp, nhưng khi cần làm việc nghiêm túc, họ vẫn chọn chiếc máy ảnh cồng kềnh với hệ ống kính rời đa dạng.

Trong bối cảnh đó, các bộ ống kính tele rời cho smartphone được xem như cầu nối giữa hai thế giới. Theo PhoneArena, trải nghiệm với bộ Photography Kit của Vivo X300 Pro cho thấy cảm giác “chụp ảnh thật” rõ rệt hơn. Bộ kit đi kèm một ốp lưng có dây đeo chắc chắn và cơ chế gắn nhanh ống kính tele 200 mm bên ngoài.

Khi gắn đầy đủ phụ kiện và đeo trên người, chiếc điện thoại mang lại cảm giác gần giống một máy ảnh thực thụ, kể cả những bất tiện. Khi không cần dùng ống tele, người dùng buộc phải tháo ra, nếu không nó sẽ che mất góc nhìn của camera chính 24 mm và camera góc siêu rộng 16 mm. Bù lại, ống kính tele chỉ là một ống trụ mảnh, có thể bỏ túi, tiện hơn nhiều so với ống kính máy ảnh truyền thống.

Toàn bộ quá trình tháo nắp bảo vệ, gắn ống kính trong lúc vẫn phải quan sát khung cảnh, hy vọng chủ thể không thay đổi - tất cả tạo nên một “nghi thức” rất giống nhiếp ảnh truyền thống. Chính điều đó mang lại cảm giác chân thực mà nhiếp ảnh di động lâu nay còn thiếu.

Về mặt kỹ thuật, các ống tele rời này giúp mở rộng đáng kể tiêu cự. Teleconverter của Oppo cho tiêu cự tương đương khoảng 230 mm, trong khi bộ mở rộng của Vivo X300 Pro đạt 200 mm, tương ứng mức zoom khoảng 9,5x và 8x trên smartphone. Lợi ích rõ ràng nhất là khả năng chụp ảnh zoom với chi tiết tự nhiên hơn.

Thực tế sử dụng cho thấy khi gắn ống kính tele, điện thoại giảm bớt can thiệp AI, cho ra hình ảnh chân thực hơn. Ngoài ra, ống kính tele còn phù hợp với chụp chân dung theo phong cách cận cảnh, cô lập chủ thể, dù không phải ai cũng thích chụp chân dung ở mức zoom cao.

Với nhiếp ảnh đường phố, góc nhìn hẹp giúp tập trung vào câu chuyện, tạo cảm giác hoài niệm hoặc bí ẩn rõ rệt hơn. Trong các buổi hòa nhạc hay sự kiện thể thao, ống kính quang học thật cũng mang lại lợi thế rõ ràng khi quay video so với zoom số dựa trên AI.

Dù thú vị và mang lại nhiều trải nghiệm mới, PhoneArena dự đoán các bộ ống kính rời khó có thể trở thành tương lai chủ đạo của camera smartphone. Xu hướng phổ thông vẫn hướng đến sự đơn giản, dễ sử dụng và phù hợp với số đông. Những người say mê thay đổi ống kính, bàn luận về độ xóa phông hay hiệu ứng quang học chỉ chiếm một phần nhỏ thị trường.

Vì vậy, Apple, Samsung hay Google nhiều khả năng vẫn tiếp tục tập trung vào nhiếp ảnh điện toán, tìm cách tạo ra bức ảnh “đẹp nhất có thể” với thiết bị mỏng, gọn và ít phụ kiện nhất. Khi AI có thể tái tạo lại hình ảnh, thậm chí “vẽ lại” Mặt Trăng từ dữ liệu sẵn có, câu hỏi không chỉ là “một bức ảnh là gì”, mà quan trọng hơn: “phần lớn người dùng thực sự quan tâm điều gì”.