Một thực tế sau mỗi kỳ thi lớp 10 ở các địa phương, đó là khi điểm thi và điểm chuẩn được công bố, không ít học sinh phải đối diện với nỗi buồn vì không đỗ nguyện vọng mong muốn.

Kết quả kỳ thi không quyết định cả cuộc đời một đứa trẻ

Thầy Đinh Đức Hiền, Giám đốc điều hành FPT School Bắc Giang chia sẻ, với nhiều học sinh ở độ tuổi 15-16, kỳ thi vào lớp 10 công lập là thành quả của cả một năm, thậm chí nhiều năm nỗ lực. Vì thế, khi kết quả không như mong đợi, các em thường trải qua nhiều trạng thái tâm lý đan xen.

“Mặc dù nhiều em đã đối chiếu đáp án, tự tính được điểm ngay sau thi xong, nhưng thực tế vẫn nuôi hy vọng đến phút cuối. Khi biết kết quả, các em có thể có cảm giác hụt hẫng, sau đó là buồn bã và tự trách bản thân vì đã làm bố mẹ, thầy cô thất vọng”, thầy Hiền chia sẻ.

Theo thầy Hiền, điều học sinh cần nhất lúc này không phải là những lời khuyên hay các bài giảng đạo lý mà là cảm giác được yêu thương và chấp nhận vô điều kiện. Gia đình chính là điểm tựa quan trọng nhất để một đứa trẻ có thể đứng dậy sau vấp ngã đầu đời.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều phụ huynh vì quá thất vọng đã trách mắng hoặc vô tình phủ nhận nỗ lực của con. Những câu như: "Bố mẹ quá thất vọng về con", "Tương lai của con coi như xong rồi" có thể khiến trẻ chuyển từ thất vọng về kết quả sang thất vọng về chính mình.

“Điều nguy hiểm nhất không phải là trượt một kỳ thi. Điều nguy hiểm là trẻ bắt đầu tin rằng mình là người thất bại. Khi đó, các em có thể thu mình, giảm tự tin, mất động lực học tập hoặc lo âu kéo dài”, thầy Hiền cảnh báo.

Để giúp con vượt qua cú sốc sau kỳ thi, theo thầy Hiền, điều đầu tiên cha mẹ cần làm là đón nhận cảm xúc của con thay vì vội tìm giải pháp. Sau đó, hãy giúp con hiểu rằng một kỳ thi chỉ phản ánh kết quả của một giai đoạn, không quyết định năng lực hay tương lai của một con người.

Khi cảm xúc đã lắng xuống, gia đình cần cùng con tìm hiểu những lựa chọn tiếp theo, từ trường công lập, trường tư thục đến giáo dục nghề nghiệp hay những hướng đi phù hợp với năng lực của từng em.

Thầy Hiền cho rằng kết quả của một kỳ thi chỉ có thể quyết định một cánh cửa, nhưng không quyết định cả cuộc đời một đứa trẻ.

“Nhiều năm sau, các em có thể không còn nhớ mình thiếu bao nhiêu điểm để đỗ vào trường mong muốn, nhưng sẽ nhớ rất rõ ngày nhận kết quả thi, bố mẹ đã ôm mình hay trách mắng mình. Một đứa trẻ vẫn được yêu thương khi thất bại mới thực sự có đủ sức mạnh để trưởng thành”, thầy Hiền chia sẻ.

Đừng để thiếu chỗ học làm tăng áp lực kỳ thi lớp 10 

Cùng nhìn nhận về vấn đề này, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng cần có những giải pháp để giảm áp lực với kỳ thi lớp 10, đặc biệt là ở các thành phố có số lượng học sinh lớn dự thi như Hà Nội, TPHCM.

Nhiều độc giả của VietNamNet cũng cho rằng muốn giảm áp lực của kỳ thi vào lớp 10 cần giải quyết căn cơ bài toán thiếu trường công lập ở các thành phố.

Độc giả Phạm Lê cho rằng với nhiều học sinh 15 tuổi, việc không đỗ trường công lập vì số lượng trường lớp còn hạn chế là cú sốc lớn, có thể để lại ảnh hưởng tâm lý lâu dài. Bạn đọc bày tỏ mong muốn ngành giáo dục tạo điều kiện để mọi học sinh đều có cơ hội được học tập phù hợp với nguyện vọng, bởi còn nhiều gia đình không có điều kiện về kinh tế để cho con học trường tư.

Đồng quan điểm, độc giả Bình Hà nhận định dân số ngày càng tăng nhưng số lượng trường THPT công lập nhiều năm qua chưa đáp ứng nhu cầu, khiến áp lực thi cử ngày càng lớn. Theo bạn đọc này, sau sáp nhập, có thể nghiên cứu chuyển đổi một số trụ sở công dôi dư thành cơ sở giáo dục công lập nhằm giảm tải cho hệ thống trường học.

Ông Nguyễn Đình Sơn, chuyên gia tâm lý tuổi vị thành niên, Hội Tâm lý giáo dục học Hà Nội, cho rằng nhiều năm qua, áp lực tuyển sinh vào lớp 10 ở Hà Nội xuất phát từ cả yếu tố tâm lý và thực tế.

Theo ông, nhiều gia đình xem việc đỗ vào trường THPT công lập là thước đo năng lực, sự thành công của con, đồng thời là sự đáp ứng kỳ vọng của cha mẹ. Bên cạnh đó, số lượng học sinh tăng nhanh trong khi chỉ tiêu vào các trường THPT công lập vẫn còn hạn chế càng làm áp lực gia tăng.

“Khi số lượng chỗ học không theo kịp số lượng học sinh, áp lực sẽ dồn xuống gia đình, nhà trường và cuối cùng là người học. Điều này khiến một kỳ thi ở tuổi 15 vô tình trở thành cuộc cạnh tranh rất căng thẳng đối với nhiều em”, ông Sơn nói.

Vì thế, ông Sơn cho rằng Hà Nội cần tiếp tục đầu tư xây thêm trường công lập để mở rộng cơ hội học tập. Về lâu dài, Hà Nội cần quy hoạch mạng lưới trường học theo tốc độ gia tăng dân số, đặc biệt tại các khu đô thị mới, để hạ tầng giáo dục luôn đi trước một bước thay vì chạy theo nhu cầu.

Bên cạnh đó, theo ông, cần tiếp tục nâng cao chất lượng của hệ thống giáo dục ngoài công lập, giáo dục nghề nghiệp và các mô hình đào tạo sau THCS để học sinh có nhiều lựa chọn phù hợp với năng lực và định hướng của mình.

"Một hệ thống giáo dục tốt không phải là hệ thống khiến tất cả học sinh đi qua cùng một cánh cửa, mà là hệ thống tạo ra nhiều cánh cửa chất lượng để mỗi em đều có cơ hội phát triển. Khi đó, việc xây thêm trường học không chỉ giúp giảm áp lực tuyển sinh mà còn giúp học sinh và phụ huynh không còn cảm thấy tương lai của một đứa trẻ được quyết định chỉ bởi một kỳ thi ở tuổi 15”, ông Sơn nói.

Theo Thúy Nga (Vietnamnet)