Khi eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu bắt đầu thông suốt trở lại, giá dầu đã có cú lao dốc lịch sử. Nhưng câu chuyện thị trường đằng sau không chỉ đơn giản là "mở van xả hàng".

Hàng tồn kho 40 triệu thùng chờ ‘xả’

Hơn 100 ngày phong tỏa eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu Brent lên trên 120 USD/thùng, khiến thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào tình trạng hỗn loạn. Nhưng mọi thứ đảo chiều khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày vào giữa tháng 6, mở lại tuyến vận chuyển chiến lược này.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 26/6, giá dầu Brent giảm còn khoảng 72 USD/thùng, ghi nhận mức giảm khoảng 11% trong tuần.

Đây là một trong những nhịp lao dốc mạnh nhất kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2. Giá dầu WTI cũng về vùng 69 USD/thùng. Về cơ bản, giá dầu đã quay trở lại mặt bằng trước chiến tranh.

Ngay sau khi eo biển mở cửa, một lượng lớn tàu chở dầu đã đổ vào khu vực Vịnh Ba Tư. Theo dữ liệu từ Vortexa và Lloyd's List Intelligence, chỉ trong tuần đầu tiên sau thỏa thuận, 35 tàu chở dầu đã vượt qua Hormuz- con số cao nhất kể từ khi xung đột nổ ra.

Một giám đốc điều hành công ty vận tải biển châu Á tiết lộ với Lloyd's List rằng các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh có khoảng 40 triệu thùng dầu tồn kho trên bờ cần được giải phóng và hơn 20 tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) đang chờ bên ngoài eo biển để vào chất hàng. Tổng cộng có hơn 70 tàu chở dầu đang hướng về khu vực này.

Tuy nhiên, việc khôi phục hoàn toàn hoạt động vận chuyển không hề đơn giản. Các tàu đang phải đi theo tuyến đường sát bờ biển Oman thay vì qua luồng chính giữa eo biển, do rủi ro mìn và các mối đe dọa an ninh khác vẫn còn hiện hữu.

Thặng dư 3,2 triệu thùng/ngày nhưng rủi ro vẫn rất lớn

Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs đã hạ dự báo giá dầu sau thỏa thuận Hormuz. Cụ thể, ngân hàng này cắt giảm dự báo Brent quý IV/2026 từ 90 USD/thùng xuống 80 USD/thùng và dự báo năm 2027 từ 80 USD xuống 75 USD/thùng.

Goldman dự báo thị trường sẽ bước vào giai đoạn thặng dư lớn, với mức dư cung lên tới 3,2 triệu thùng/ngày trong năm 2027. 

Dù vậy, ngân hàng này vẫn kỳ vọng giá dầu sẽ duy trì ở mức cao hơn khoảng 20 USD so với trước chiến tranh, nhờ xu hướng tích trữ chiến lược vượt 1 triệu thùng/ngày.

Điểm đáng chú ý nhất là dự báo của Goldman được mô tả là "hai mặt". Nếu Hormuz tiếp tục bị gián đoạn qua năm 2027, giá Brent có thể vọt lên hơn 130 USD/thùng vào cuối 2026.

Nếu nguồn cung phục hồi nhanh hơn và nhu cầu yếu, Brent có thể rơi xuống dưới 70 USD/thùng vào cuối năm 2026 và dưới 60 USD/thùng trong năm 2027.

Tương lai nào cho thị trường dầu?

Thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày giữa Mỹ và Iran về bản chất vẫn chỉ là một giải pháp tạm thời. Các vấn đề cốt lõi như chương trình hạt nhân của Iran, dỡ bỏ hoàn toàn trừng phạt và cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong dài hạn vẫn đang bỏ ngỏ, chưa có lời giải.

Trong bối cảnh đó, giới phân tích đưa ra những dự báo trái chiều. Commerzbank dự báo giá Brent sẽ phục hồi lên 80 USD/thùng vào cuối năm, nhưng vẫn duy trì ở mức cao hơn trước chiến tranh trong phần lớn thời gian của năm 2027. 

Trong khi đó, Citi đưa ra kịch bản lạc quan hơn với xác suất 60%, cho rằng dòng chảy dầu sẽ bình thường hóa bền vững, kéo giá dầu xuống vùng 60-65 USD/thùng vào quý I/2027.

Nhưng giữa những dự báo ấy, một sự thật: Hormuz có thể mở cửa, dầu có thể giảm, nhưng rủi ro thì không bao giờ biến mất. 

Hơn 70 tàu chở dầu đang chờ bên ngoài eo biển để vào chất hàng, khoảng 40 triệu thùng dầu tồn kho đang chờ được giải phóng và tất cả diễn ra dưới bóng một thỏa thuận ngừng bắn có thời hạn. 

Các nhà giao dịch dầu thừa hiểu rằng trong chiến tranh, những thỏa thuận tạm thời không phải là điểm kết thúc, mà thường chỉ là một khoảng nghỉ ngắn. Thị trường dầu vẫn đang “ngồi trên đống thuốc súng”.

Theo Tử Huy (Vietnamnet)