Tại hội nghị hướng dẫn tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra ngày 2/4, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho hay, một trong những điểm mới trong tuyển sinh lớp 10 năm nay là việc học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường THPT công lập bất kỳ.

Luôn ưu tiên nguyên tắc chọn trường gần nhà nhất có thể

Tuy nhiên, điều này có thể xảy ra tình huống phổ biến là ở nguyện vọng 1, rất nhiều em sẽ chọn vào các trường THPT top đầu. Sau đó để an toàn, ở nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3, học sinh sẽ đăng ký vào các trường xa hơn, có điểm chuẩn thấp hơn nhằm ưu tiên khả năng đỗ.

“Tuy nhiên, nếu học sinh chọn trường quá xa nhà sẽ cực kỳ vất vả cho cả gia đình và cho chính các em trong suốt 3 năm học. Vì vậy, nhà trường, giáo viên chủ nhiệm cần tư vấn cho học sinh đăng ký nguyện vọng phù hợp với năng lực của bản thân và luôn ưu tiên nguyên tắc chọn trường gần nhà nhất có thể”, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội lưu ý.

Theo ông Hiền, đó cũng là lý do khi học sinh lựa chọn nguyện vọng, trên hệ thống tuyển sinh sẽ hiện thông tin về khoảng cách để gia đình, học sinh có cơ sở cân nhắc. 

Các trường không được thu phí giữ chỗ, đặc biệt là trường tư

Cũng tại hội nghị, ông Hiền lưu ý trong thời gian tuyển sinh, các trường không được thu hoặc vận động cha mẹ đóng góp các khoản ngoài quy định, gây bức xúc dư luận. Về điều này, Sở GD-ĐT đã có hướng dẫn các trường không được thu phí giữ chỗ, đặc biệt là các trường tư. 

“Chúng tôi cũng nghe thông tin một số trường cho rằng điều này là không đúng, không hợp lý. Tuy nhiên, trong quy định hiện hành không có khoản thu đặt cọc giữ chỗ trong tuyển sinh. Nguyên tắc là phải thu đúng, thu đủ, tức phải cung cấp dịch vụ thì mới thu phí. Chúng ta chưa cung cấp dịch vụ gì thì không thể thu”, ông Hiền nói.

Dù rất chia sẻ với những lo ngại của các trường tư về tình trạng đăng ký ảo, nhưng ông Hiền cũng cho rằng các trường cần phải “tư duy khác”.

“Chúng ta đừng đẩy cái khó khăn của mình thành rủi ro cho phụ huynh. Đặc biệt, việc thu phí đặt cọc tràn lan nhưng không hoàn phí là rất bất hợp lý. 

Đối với những gia đình có điều kiện có thể đặt cọc một lúc 5-7 trường không vấn đề. Tuy nhiên, cũng có những gia đình không đủ khả năng tài chính để đặt cọc vì phí đặt cọc cao bằng cả tháng lương của một người trong gia đình, từ đó sẽ gây ra sự mất công bằng trong giáo dục”, ông Hiền nói.

Do đó, ông Hiền gợi ý các trường có thể sử dụng phương án khác như chính sách ưu đãi, giảm học phí nếu phụ huynh đăng ký, xác nhận nhập học sớm…

Hiện nay, nhiều trường tư ở Hà Nội vẫn duy trì khoản đặt cọc với nhiều tên gọi khác nhau như phí ghi danh, phí nhập học, phí giữ chỗ, trong đó, có trường thu tới hàng chục triệu đồng. Số tiền này sẽ được khấu trừ vào các khoản đóng phí khác trong năm học và không được hoàn lại nếu gia đình bỏ nhập học.

Theo Thúy Nga (Vietnamnet)