Sau một buổi chiều liên tục lội dưới nước lạnh để bắt con vẹm nhỏ tại bãi biển xã Giao Ninh (tỉnh Ninh Bình), nhiều người dân có thể kiếm được từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng.
Những ngày cuối năm, gió mùa tràn về mang theo cái lạnh cắt da cắt thịt, nhưng bãi biển ven xã Giao Ninh vẫn rộn ràng bước chân người mưu sinh. Theo con nước rút, từ khoảng 14h mỗi ngày, từng tốp người mang theo những dụng cụ thô sơ lại tỏa ra khu vực bãi triều, nơi có các khối bê tông chắn sóng, để bắt vẹm nhỏ, kiếm thêm thu nhập.
Trên bãi triều mênh mông, gió biển thổi buốt mặt, nước biển mùa đông lạnh ngắt khiến mũi ai nấy đều đỏ hoe, đôi chân tê dại. Để tránh gió lạnh, nhiều người khoác thêm áo mưa mỏng, quấn vội chiếc khăn cũ, cúi gập người, tay thoăn thoắt cạy từng mảng vẹm bám chặt trên các khối bê tông.
Do đi ủng nặng chân, lún cát khó di chuyển, không ít người chấp nhận lội chân trần giữa trời rét căm căm để tranh thủ từng giờ con nước rút.
Bà Nguyễn Thị Dung (54 tuổi, trú xã Giao Ninh) cho biết, mùa bắt vẹm cỡ nhỏ thường rộ nhất vào các tháng 11 và 12 âm lịch, khi tiết trời trở lạnh. Thời điểm này, vẹm bám dày đặc trên các khối cấu kiện bê tông chắn sóng ven biển, thuận lợi cho việc khai thác khi thủy triều rút.
“Việc bắt vẹm phụ thuộc hoàn toàn vào con nước. Khi thủy triều xuống, để lộ các khối cấu kiện bê tông chắn sóng, chúng tôi ra bãi bắt vẹm bám trên đó; nước lên lại thu dọn đồ trở về. Mỗi ngày, tôi thường ra bãi từ 14h đến 18h, thu được khoảng 10 bao. Việc săn ‘lộc trời’ này chỉ kéo dài chừng hai tháng cuối năm nên ai cũng tranh thủ để có thêm thu nhập”, bà Dung cho hay.
Để khai thác vẹm, người dân sử dụng nẫy – dụng cụ chuyên dùng để cạy, tách vẹm khỏi bề mặt bám, sau đó cho vào rổ đãi bớt cát rồi đổ vào bao lưới. Vẹm sau khi bắt được thương lái thu mua ngay tại bãi để làm thức ăn cho tôm hùm và một số loại thủy sản khác.
Trung bình mỗi buổi chiều, một người nhanh tay có thể thu được vài chục bao vẹm, mỗi bao nặng từ 40–60kg. Với giá bán khoảng 60.000–70.000 đồng/bao, nhiều người có thể thu về tiền triệu chỉ trong một buổi chiều.
Anh Cao Minh Huy (34 tuổi, trú xã Giao Ninh) cho biết, để khai thác những mảng vẹm nhỏ bám trên các khối bê tông, anh phải tranh thủ từng giờ con nước cạn. Công việc diễn ra vào mùa đông, trong gió lạnh và làn nước biển buốt giá nên vô cùng vất vả.
“Nhìn thì có vẻ đơn giản nhưng làm mới biết rất cực. Để cạy được vẹm khỏi các khối bê tông, tôi phải đứng gập người liên tục, dùng lực tay mạnh nên tối về lưng và cánh tay đau rã rời. Những ngày rét, lúc mới xuống nước rất lạnh, nhưng làm được một lúc, dù gió thổi rít buốt chân tay, mồ hôi vẫn túa ra ướt áo.
Khi kết thúc công việc, mồ hôi thấm vào người, thêm gió lạnh khiến tôi tê tái. Dù vất vả, nhưng tranh thủ con nước, chịu khó một chút là có thêm thu nhập lo cho gia đình dịp cuối năm. Thường mỗi buổi chiều tôi bắt được khoảng 20 bao vẹm, bán cũng được tiền triệu”, anh Huy vừa kéo những bao vẹm nặng trĩu vừa chia sẻ.
Khi trời tối, nước biển dâng cao dần, gió lạnh mỗi lúc một buốt hơn, bãi biển cũng thưa bóng người. Người dân kéo những bao vẹm ướt sũng nước biển lên bờ bán cho thương lái, đổi lại là niềm vui sau một buổi chiều đông đội giá rét mưu sinh.
