CEO Jack Dorsey của Block vừa thông báo cắt giảm 4.000 nhân sự (khoảng 40% quy mô công ty), đồng thời cảnh báo về tác động mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đến thị trường lao động. Trong cuộc họp báo cáo tài chính, Dorsey định hướng Block trở thành một "công ty nhỏ gọn, nhanh nhẹn và lấy AI làm gốc".

Theo Dorsey, sự nhảy vọt về năng lực AI vào tháng 12/2025 đã vượt qua Goose - công cụ nội bộ của Block dùng để tăng tốc độ lập trình và các tác vụ lặp đi lặp lại. Giám đốc Tài chính Amrita Ahuja cho biết, những công việc kỹ thuật từng mất nhiều tuần nay chỉ tốn một phần nhỏ thời gian. Năng suất trung bình của mỗi kỹ sư đã tăng hơn 40% kể từ tháng 9/2025.

Dù cắt giảm diện rộng, Block vẫn tiếp tục mở rộng tuyển dụng nhân sự kỹ thuật cấp cao chuyên về AI. Dorsey khẳng định hoạt động kinh doanh của công ty vẫn diễn ra tốt đẹp nhưng phương thức làm việc đã thay đổi căn bản.

Góc nhìn trái chiều về sa thải nhân sự vì AI

Trái ngược với tuyên bố của Jack Dorsey, trước đó, CEO OpenAI Sam Altman nghi ngờ các tập đoàn đang dùng công nghệ làm cái cớ để hợp lý hóa việc sa thải vì lợi ích riêng. Trả lời phỏng vấn tại Hội nghị thượng đỉnh tác động AI Ấn Độ mới đây, Altman gọi hiện tượng này là "tẩy trắng bằng AI".

"Có tình trạng các công ty đổ lỗi cho AI về những đợt sa thải mà thực chất họ vẫn sẽ thực hiện dù có AI hay không, bên cạnh một số công việc thực sự bị AI thay thế", Altman nhận định.

Dữ liệu thực tế cho thấy quan điểm của Altman có cơ sở. Theo công ty tư vấn Challenger, Gray & Christmas, khoảng 55.000 vụ sa thải trong năm 2025 được cho là do AI, nhưng con số này chỉ chiếm chưa đến 1% tổng số người mất việc trong năm.

Báo cáo của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) chỉ ra 90% lãnh đạo được khảo sát khẳng định AI không tác động đến việc làm tại công ty họ trong 3 năm qua.

Ví dụ điển hình là Amazon. Mùa xuân năm 2025, hãng này cắt giảm 14.000 việc làm với lý do ứng dụng AI giúp giảm bớt nhân sự. Tuy nhiên, đến tháng 10, Amazon lại đính chính AI không phải là nguyên nhân. Động thái này cho thấy các công ty muốn truyền tải thông điệp "đang đổi mới" tới công chúng, trong khi thực tế họ chỉ đang cắt giảm chi phí do các yếu tố kinh tế vĩ mô.

Dù vậy, Altman vẫn duy trì lập trường cân bằng khi dự báo AI sẽ thực sự thay thế việc làm trong vài năm tới, nhưng đồng thời cũng tạo ra những loại hình công việc mới tương tự mọi cuộc cách mạng công nghệ trước đây.