Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội và thương mại điện tử, nhiều bạn trẻ DTTS tại Quảng Ngãi đã mạnh dạn thử nghiệm cách làm mới: quảng bá sản phẩm văn hóa truyền thống, cảnh quan thiên nhiên thông qua các nền tảng số.

Không chỉ dừng lại ở việc "đưa hình ảnh lên mạng", họ từng bước xây dựng nội dung bài bản, kể câu chuyện văn hóa bằng video, hình ảnh sinh động, qua đó thu hút sự quan tâm của cộng đồng trong và ngoài nước. Chuyển đổi số không chỉ giúp văn hóa được lan tỏa, mà còn mở ra hướng sinh kế mới, bền vững cho đồng bào vùng cao...

Đưa thổ cẩm lên sàn thương mại điện tử

Với sự mạnh dạn và tư duy đổi mới, chị Y Jưng (dân tộc Ba Na) ở làng Plei Đôn, phường Kon Tum đã đưa sản phẩm thổ cẩm truyền thống của dân tộc mình lên các sàn thương mại điện tử, tạo ra một kênh tiêu thụ mới đầy triển vọng.

Bên cạnh đó, chị đã chủ động sản xuất các video giới thiệu về quy trình sản xuất, giới thiệu chất liệu vải, mẫu mã sản phẩm để quảng bá và bán hàng qua những nền tảng như: TikTok, Facebook. Các video đã mang đến cho khách hàng trong và ngoài tỉnh có cái nhìn chân thực nhất về sự đa dạng của sản phẩm thổ cẩm.

Chị Y Jưng chia sẻ: “Những video giới thiệu trang phục thổ cẩm đăng tải trên TikTok, Facebook đã thu hút hàng nghìn lượt thích, hàng trăm bình luận. Nhờ vậy, sản phẩm nhanh chóng nhận được sự quan tâm của khách hàng không chỉ ở ngoài tỉnh, mà còn cả  ở nước ngoài.

Nhờ bán hàng trên các nền tảng số, mỗi năm tôi tiêu thụ hơn 1.500 sản phẩm thổ cẩm. Đơn hàng không chỉ có ở trong tỉnh mà còn đến từ Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng và nước ngoài. Người dệt chăm chỉ, tay nghề tốt có thể thu nhập từ 3–5 triệu đồng mỗi tháng", chị chia sẻ.

Theo chị, điều quan trọng nhất không chỉ là bán được hàng, mà là giúp khách hàng hiểu giá trị văn hóa ẩn sau từng tấm vải.

Tại Làng du lịch cộng đồng Đăk Răng, xã Dục Nông, nơi giàu bản sắc văn hóa và con người thân thiện, anh Bloong Muôn (dân tộc Gié Triêng) đã mạnh dạn đầu tư làm du lịch từ văn hóa truyền thống. Anh cùng Nghệ nhân Ưu tú Brôl Vẻ xây dựng homestay, thiết kế không gian trưng bày các nhạc cụ truyền thống để phục vụ du khách.

Để du khách biết đến nhiều hơn về thiên nhiên, văn hóa, con người nơi đây, anh Bloong Muôn đã lập trang Facebook và kênh YouTube, TikTok mang tên Bloong Muôn để đăng tải các video do chính anh sản xuất. Đến nay, anh đã sản xuất hơn 300 video, thu hút hơn 12.000 người theo dõi.

Anh Bloong Muôn kể: "Tôi đã tìm gặp các nghệ nhân tại làng Đăk Răng để ghi lại hình ảnh về văn hóa đặc trưng như nghề dệt thổ cẩm, làm rượu ghè, những làn điệu dân ca, diễn tấu nhạc cụ dân tộc hay các cuộc giao lưu văn hóa, văn nghệ của cộng đồng. Sau đó, tôi chia sẻ lên mạng và ngày càng được nhiều người quan tâm yêu thích. Tôi muốn lưu giữ hình ảnh văn hóa của làng, đồng thời giới thiệu để nhiều người biết và tìm đến trải nghiệm. Khi du khách đến đông hơn, bà con trong làng cũng có thêm việc làm".

Thu hút nhiều du khách đến trải nghiệm

Cách trung tâm tỉnh Quảng Ngãi gần 300 km, xã Đăk Sao được thiên nhiên ưu đãi nhiều cảnh đẹp, với những cánh rừng nguyên sinh, thác Siu Puông tuyệt đẹp, đồi cỏ xanh mướt, hệ thống ruộng bậc thang trập trùng và đồng bào Xơ Đăng nơi đây còn lưu giữ kho tàng văn hóa đặc sắc. Nhằm phát huy những tiềm năng sẵn có của địa phương, chị Y Gia Nhi (dân tộc Xơ Đăng) đã thiết kế tour, xây dựng kênh quảng bá vẻ đẹp quê hương trên không gian mạng.

Chị Y Gia Nhi cho biết, nhờ quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội mà cảnh đẹp, văn hóa truyền thống ở xã Đăk Sao được nhiều người biết đến. Lượng khách đến tham quan, trải nghiệm ngày càng nhiều. Hiện có khoảng 60 người dân hưởng lợi từ việc liên kết làm du lịch cùng chị thông qua biểu diễn cồng chiêng, chở khách, chế biến ẩm thực và bán đặc sản địa phương. Trung bình mỗi tour, bà con có thêm khoảng 300.000 đồng/người. Mỗi tháng, tùy mùa du lịch, thu nhập tăng thêm từ 1 - 3 triệu đồng.

Theo ông Trần Cao Bảo Việt, Chủ tịch UBND xã Dục Nông, việc thanh niên DTTS chủ động tham gia chuyển đổi số đã tạo ra cách tiếp cận mới trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

"Người trẻ đang trở thành cầu nối đưa văn hóa dân tộc đến gần hơn với xã hội hiện đại. Thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp mở các lớp tập huấn về kỹ năng sáng tạo nội dung, quảng bá văn hóa - du lịch, hỗ trợ thanh niên DTTS khởi nghiệp từ chính bản sắc của mình", ông cho biết.

Từ những tấm thổ cẩm, điệu dân ca đến cảnh quan núi rừng, bản sắc văn hóa DTTS ở Quảng Ngãi đang từng bước "lên mạng" theo cách tự nhiên, sáng tạo. Chuyển đổi số không làm mai một giá trị truyền thống, mà đang mở ra cơ hội để văn hóa được bảo tồn, lan tỏa và trở thành nguồn lực phát triển kinh tế cho cộng đồng.