Khoáng sản đất hiếm, được sử dụng trong các công nghệ từ điện thoại thông minh và xe điện đến hệ thống vũ khí tiên tiến, đã trở thành điểm nóng trong thương mại toàn cầu. Trung Quốc kiểm soát hơn 90% hoạt động tinh chế đất hiếm toàn cầu và gần như toàn bộ sản lượng nam châm vĩnh cửu, mang lại cho nước này quyền kiểm soát quyết định đối với các chuỗi cung ứng quan trọng cho ngành công nghiệp và quốc phòng hiện đại.

Hãng tin Bloomberg ngày 2/2 dẫn lời những người nắm rõ vấn đề cho biết, sáng kiến của ông Trump mang tên Dự án Kho dự trữ, sẽ kết hợp 1,67 tỷ USD vốn tư nhân và khoản vay 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ. 

Đây là lần đầu tiên một Tổng thống Mỹ xây dựng một kho dự trữ dân sự như vậy. Trước đây, trữ lượng khoáng sản duy nhất mà Mỹ giữ lại là dành cho quốc phòng song lần này sẽ được dành cho các công ty thông thường sản xuất ô tô, điện thoại, máy chủ, động cơ và pin.

Kho được thiết lập nhằm bảo vệ các nhà sản xuất khỏi sự biến động giá cả và gián đoạn nguồn cung. Hơn một chục công ty lớn bao gồm General Motors, Boeing và Alphabet của Google được cho là đã tham gia nỗ lực này.

Tháng 4/2025, Trung Quốc đã áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với một số nguyên tố đất hiếm được sử dụng trong ứng dụng quân sự, với lý do lo ngại về an ninh quốc gia. Sau đó, Bắc Kinh đã mở rộng các hạn chế, đưa ra các yêu cầu cấp phép nghiêm ngặt hơn, ảnh hưởng đến xuất khẩu liên quan đến lĩnh vực quốc phòng và bán dẫn của Mỹ.

Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 10/2025 tại Hàn Quốc, Trung Quốc đồng ý tạm đình chỉ các biện pháp kiểm soát mới nhất trong một năm để đổi lấy việc Mỹ giảm thuế quan tương ứng. Mặc dù được tạm thời hoãn lại, Washington đã đẩy nhanh các nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng, ký kết các thỏa thuận với nhiều quốc gia bao gồm Australia, Nhật Bản và Ukraine.

Theo Hoài Linh (Vietnamnet)