Doanh thu giảm hơn một nửa giữa cơn sốt vàng

Năm 2025 là một năm đầy biến động đối với thị trường vàng Việt Nam. Giá vàng trong nước và thế giới liên tục lập đỉnh mới, giao dịch sôi động trong phần lớn thời gian, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng. Tuy nhiên, với Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC), bức tranh kinh doanh lại đi theo chiều hướng khác.

Doanh nghiệp 100% vốn nhà nước do UBND TPHCM quản lý ghi nhận biến động lớn về nhân sự khi bà Lê Thúy Hằng, cựu Tổng Giám đốc SJC, cùng nhiều cựu cán bộ bị truy tố về các tội tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Theo cáo trạng, bà Hằng bị xác định là người chủ mưu trong vụ án, bị cáo buộc chỉ đạo nâng khống định mức hao hụt khi gia công vàng miếng, đưa vàng nguyên liệu ngoài quy định vào sản xuất vàng SJC và thực hiện nhiều hành vi trái quy định, gây thiệt hại hơn 107 tỷ đồng cho doanh nghiệp. Bà bị đình chỉ chức vụ từ tháng 10/2024, ông Đào Công Thắng được giao quyền Tổng Giám đốc.

Đến cuối tháng 6/2026, phiên tòa phúc thẩm tiếp tục phải hoãn để xem xét thêm các tài liệu, chứng cứ mới. Trước đó, đại diện Viện kiểm sát đề nghị giảm án cho bà Hằng xuống còn 22 năm tù, gồm 15 năm về tội tham ô tài sản và 7 năm về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Những biến động về lãnh đạo diễn ra đúng giai đoạn thị trường vàng bùng nổ. Tuy nhiên, trái với xu hướng chung, doanh thu của SJC lại giảm mạnh.

Theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, doanh thu của SJC chỉ đạt hơn 14.000 tỷ đồng, giảm khoảng 56% so với mức gần 32.200 tỷ đồng năm 2024. Đây là mức sụt giảm rất đáng chú ý trong bối cảnh giá vàng liên tục tăng mạnh trong năm 2025.

Trong năm 2025, SJC nhiều thời điểm tạm ngừng giao dịch vàng miếng theo diễn biến thị trường. Đồng thời doanh nghiệp cũng trải qua biến động lớn về nhân sự cấp cao.

Tuy nhiên, lợi nhuận của SJC lại tăng. Nhờ chi phí tài chính, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp giảm mạnh, lợi nhuận sau thuế năm 2025 đạt gần 426 tỷ đồng, cao hơn mức gần 389 tỷ đồng của năm trước.

Dù vậy, xét trong nhiều năm, SJC vẫn là doanh nghiệp có đặc điểm lợi nhuận khá mỏng so với quy mô doanh thu. Năm 2023, doanh nghiệp chỉ lãi chưa tới 61 tỷ đồng, còn năm 2022 đạt khoảng 49 tỷ đồng.

Đến cuối năm 2025, SJC có tổng tài sản hơn 2.500 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 1.923 tỷ đồng. Giá trị hàng tồn kho tăng lên hơn 2.000 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với cuối năm 2024.

Đối mặt loạt sức ép mới

Sau cú sốc về lãnh đạo, SJC đang đối mặt với hàng loạt thách thức mới.

Trước hết là diễn biến không còn thuận lợi của thị trường vàng. Sau khi lập đỉnh trong nửa đầu năm 2026, giá vàng trong nước giảm khoảng 30%, còn vàng thế giới cũng điều chỉnh mạnh khi lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao.

Giá vàng giảm khiến nhu cầu đầu cơ suy yếu, thu hẹp biên lợi nhuận và làm giảm sự sôi động của thị trường, qua đó ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp vàng, trong đó có SJC.

Thách thức lớn hơn đến từ chính sách quản lý. Ngân hàng Nhà nước sửa đổi Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, trong đó xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng và mở rộng quyền tham gia sản xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu cho các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đủ điều kiện.

Khi chính sách mới được triển khai, lợi thế độc quyền nhiều năm của SJC trong lĩnh vực vàng miếng sẽ không còn, buộc doanh nghiệp phải cạnh tranh bình đẳng với các đối thủ trên thị trường.

Áp lực cạnh tranh cũng ngày càng lớn khi nhiều doanh nghiệp tư nhân tăng tốc mạnh mẽ. Trong khi SJC ghi nhận doanh thu giảm sâu, PNJ tiếp tục giữ vị trí doanh nghiệp vàng lớn nhất về doanh thu với hơn 35.400 tỷ đồng trong năm 2025 và lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 2.828 tỷ đồng, vượt xa các doanh nghiệp còn lại. Tổng tài sản của PNJ đến cuối quý I/2026 đạt gần 19.700 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 14.400 tỷ đồng.

Bên cạnh PNJ, các thương hiệu như Doji, Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải hay Phú Quý cũng đang mở rộng mạng lưới và gia tăng sức cạnh tranh trên cả mảng vàng miếng lẫn vàng trang sức.

Sau nhiều năm hưởng lợi từ vị thế thương hiệu vàng miếng quốc gia, SJC đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới khi cơ chế quản lý thị trường vàng thay đổi. Việc tái cơ cấu hoạt động, nâng cao quản trị và thích ứng với môi trường cạnh tranh sẽ quyết định vị thế của doanh nghiệp trong thời gian tới.