Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, những người thợ mộc tại làng Củi Lũ (TP Đà Nẵng) tất bật chạy đua với thời gian để hoàn thiện các đơn hàng linh vật ngựa bằng gỗ, kịp bàn giao cho khách.
Giữa cánh đồng ở phường Hội An Tây, xưởng chế tác của nghệ sĩ Lê Ngọc Thuận (SN 1980) rộn ràng tiếng đục, tiếng cưa suốt ngày. Nhiều thợ giỏi của làng mộc truyền thống Kim Bồng được huy động, miệt mài đục đẽo, tạo hình những chú ngựa gỗ để kịp giao khách chơi xuân. Không khí lao động khẩn trương bao trùm xưởng từ sáng đến tối.
Chủ xưởng là anh Lê Ngọc Thuận - nghệ sĩ đương đại được biết đến trong vài năm trở lại đây. Anh theo đuổi hành trình biến những khúc củi lũ, gỗ mục, gỗ phế thải bị bỏ đi thành các tác phẩm mộc mỹ nghệ mang dấu ấn sáng tạo riêng. Không qua đào tạo bài bản về điêu khắc, anh tự học, tự mày mò và phối hợp cùng các thợ mộc Kim Bồng để hình thành phong cách chế tác đặc trưng.
Ra đời từ năm 2022, làng Củi Lũ nhanh chóng trở thành không gian nghệ thuật độc đáo của Hội An. Từ những thanh củi, khúc gỗ trôi theo dòng lũ được người dân vớt về, qua đôi tay tài hoa của thợ mộc Kim Bồng được “tái sinh” thành các tác phẩm như tượng người, cá, chim, linh vật... góp phần tạo sinh kế ổn định cho nhiều thợ mộc địa phương.
Sau bốn năm kiên trì theo đuổi hướng đi này, sản phẩm của làng Củi Lũ đã được thị trường lớn như Hà Nội, TPHCM đón nhận. Bên cạnh kênh trưng bày trực tiếp, một số sản phẩm cũng được giới thiệu trên các nền tảng trực tuyến, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ.
Theo anh Thuận, những năm qua, mỗi dịp Tết xưởng đều cho ra mắt bộ sưu tập linh vật để phục vụ nhu cầu trưng bày, quà tặng dịp đầu năm. Năm nay, linh vật ngựa đặc biệt đắt hàng. Khách liên hệ đặt chế tác từ nhiều tháng trước với yêu cầu đa dạng về kích thước, màu sắc và phong cách.
"Đơn hàng linh vật tăng rõ rệt. Có khách đặt cả trăm con ngựa gỗ để làm quà tặng đối tác dịp Tết, cũng có những đơn yêu cầu làm tượng độc lạ, mỗi mẫu chỉ một phiên bản duy nhất để trưng bày. Dù đã lường trước linh vật ngựa sẽ hút khách và bắt tay tạc tượng từ giữa năm 2025, nhưng đến nay xưởng vẫn phải làm liên tục để kịp tiến độ", anh Thuận chia sẻ.
Theo anh Thuận, các linh vật ngựa phục vụ thị trường Tết chủ yếu được chế tác từ gỗ xà cừ, loại gỗ có độ bền cao, vân đẹp, ổn định trong quá trình sử dụng, phù hợp làm quà tặng và trưng bày dịp Tết. Còn những tác phẩm ngựa làm từ gỗ lũ chủ yếu phục vụ trưng bày, triển lãm và sưu tầm mang tính nghệ thuật.
Linh vật ngựa được sáng tạo theo hướng cách điệu, không quá tả thực, chú trọng thể hiện thần thái. Do hoàn toàn chế tác thủ công, mỗi sản phẩm tốn khá nhiều thời gian, có những bức tượng cầu kỳ phải mất từ một đến hai tuần mới hoàn thiện.
Giá bán tượng ngựa dao động từ 1 triệu đồng đến hơn chục triệu đồng mỗi sản phẩm, trong đó các mẫu có giá từ 2-5 triệu đồng được khách đặt mua nhiều nhất.
Anh Thuận cho biết, bên cạnh các mẫu tượng được chế tác theo đơn đặt hàng, một số linh vật ngựa còn được sáng tạo ngẫu hứng, dựa trên hình dáng tự nhiên ban đầu của những thanh củi lũ.
“Những tác phẩm ngựa gỗ sơn mài và ngựa làm từ gỗ lũ có giá cao hơn, dao động từ 7 triệu đồng đến hàng chục triệu đồng mỗi tác phẩm”, anh Thuận chia sẻ.
Không chỉ phục vụ thị trường Tết, nhiều sản phẩm của làng Củi Lũ còn được khách hàng đặt mua quanh năm để trưng bày không gian sống, làm quà tặng doanh nghiệp và trang trí các điểm du lịch, qua đó góp phần giúp xưởng duy trì việc làm ổn định cho thợ mộc địa phương.
Hiện cơ sở của anh Thuận tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20 thợ mộc lành nghề. Gắn bó với xưởng ba năm nay, anh Huỳnh Tấn Triển (SN 1988) cho hay: “Cận Tết, đơn hàng nhiều nên anh em làm gần như không nghỉ. Khách đặt làm quà biếu nên từng chi tiết đều phải làm rất kỹ”.
Cùng làm việc tại xưởng, anh Võ Đức Anh (SN 1981), thợ mộc có hơn 20 năm kinh nghiệm, cho biết các đơn hàng linh vật Tết năm nay yêu cầu cao hơn về tạo hình và độ hoàn thiện.
“Công việc những ngày cuối năm tuy vất vả nhưng ai cũng vui vì những 'đứa con tinh thần' của mình làm ra được khách ưa chuộng, anh em thợ cũng có thu nhập ổn định”, anh Đức Anh chia sẻ.
Những ngày giáp Tết, làng Củi Lũ không chỉ là cơ sở sản xuất mà còn trở thành điểm tham quan, trải nghiệm thu hút du khách. Những tác phẩm ngựa trưng bày làm từ gỗ lũ cùng các sản phẩm thủ công mang đến sắc xuân rất riêng cho phố Hội, đồng thời mở ra hướng đi kết hợp giữa kinh tế sáng tạo và du lịch bền vững.
