Quyết định gây chú ý của nhà khoa học trẻ

Nhà khoa học 28 tuổi Stephen Lin Er Chow gia nhập Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) từ đầu năm 2026 thông qua chương trình “100 giáo sư trẻ” - sáng kiến tuyển dụng nhân tài nhằm thu hút các học giả trẻ xuất sắc trên toàn thế giới.

Việc trở thành trưởng nhóm nghiên cứu chính (principal investigator) đồng nghĩa với việc Tiến sĩ Chow sẽ tự điều hành phòng thí nghiệm riêng, xác định hướng nghiên cứu, tự xin tài trợ và tuyển nghiên cứu sinh. Theo báo The Rakyat Post (Malaysia), phần lớn các nhà vật lý thường phải đến giữa hoặc cuối tuổi 30 mới đạt được vị trí này, sau nhiều năm làm nghiên cứu sau tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của các giáo sư cấp cao.

Lý giải việc chuyển tới Trung Quốc, Chow cho biết anh có mối liên hệ cá nhân với đất nước này khi ông nội là người gốc Hoa và vợ anh là người Trung Quốc.

“Tôi rất thích môi trường sống ở Hàng Châu cũng như phong cảnh quanh Tây Hồ”, báo South China Morning Post dẫn lời Chow.

Nhà vật lý Stephen Lin Er Chow gia nhập Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) từ đầu năm 2026. Ảnh: SCMP

Trước khi sang Trung Quốc, Chow làm việc tại NUS - trường đại học đứng thứ 8 thế giới theo bảng xếp hạng QS World University Rankings 2026. Năm 2022, khi đang học tiến sĩ, anh trở thành người trẻ nhất nhận giải “Nhà nghiên cứu sau đại học xuất sắc nhất” của trường.

Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ ở tuổi 26, Chow ngay lập tức được mời ở lại làm nghiên cứu viên. Năm ngoái, anh công bố công trình đột phá trên tạp chí Nature, đánh dấu bài nghiên cứu đầu tiên của Phòng thí nghiệm Thiết kế Vật liệu lượng tử của NUS được đăng trên tạp chí khoa học hàng đầu này kể từ khi phòng thí nghiệm thành lập cách đây 20 năm.

Sinh ra tại thành phố Ipoh, bang Perak (Malaysia), Chow sớm bộc lộ năng khiếu toán và khoa học. Năm 2016, anh bắt đầu học tại NUS với chương trình song bằng vật lý và khoa học vật liệu, tốt nghiệp năm 2020 với thành tích xuất sắc nhất ở cả hai lĩnh vực khoa học và kỹ thuật. Anh cũng từng giành huy chương Olympic Vật lý dành cho các học sinh đạt thành tích cao tại các cuộc thi quốc tế.

Nghiên cứu siêu dẫn và bước đột phá khoa học

Sau khi tốt nghiệp, Chow gia nhập nhóm nghiên cứu của nhà vật lý Ariando tại Phòng thí nghiệm Thiết kế Vật liệu lượng tử của NUS - nơi chuyên nghiên cứu vật liệu lượng tử tiên tiến và chất siêu dẫn. Công trình của anh tập trung vào vật liệu siêu dẫn - loại vật liệu có thể truyền điện mà gần như không mất năng lượng, nhưng thường chỉ hoạt động ở nhiệt độ cực thấp.

Trong nhiều thập kỷ, giới khoa học chủ yếu nghiên cứu các vật liệu siêu dẫn chứa đồng và sắt. Chow muốn đi xa hơn giới hạn đó.

“Vào thời điểm ấy, vật liệu chứa đồng và sắt đã được nghiên cứu hơn 20 năm và giới khoa học hiểu khá rõ về chúng. Tôi muốn tạo ra bước tiến mới về vật lý”, anh chia sẻ với China Science Daily năm ngoái.

Tiến sĩ Stephen Lin Er Chow (ngoài cùng bên phải) là một trong những thành viên nhóm nghiên cứu thiết kế vật liệu siêu dẫn mới không chứa đồng khi còn làm việc tại ĐH Quốc gia Singapore. Ảnh: ĐH Quốc gia Singapore

Tại hội nghị của Hiệp hội Vật lý Mỹ năm 2023, Chow giới thiệu lý thuyết cho rằng vật liệu chứa nickel cũng có thể đạt trạng thái siêu dẫn ở nhiệt độ cao, cho phép dòng điện truyền đi gần như không gặp điện trở.

Sau đó, anh chứng minh lý thuyết này bằng thực nghiệm, tự thực hiện gần như toàn bộ các công đoạn từ thiết kế vật liệu đến kiểm tra khả năng dẫn điện.

Cuối năm 2023, Chow tạo ra một loại oxide siêu dẫn mới không chứa đồng, hoạt động ở khoảng 40 Kelvin (âm 233 độ C) trong điều kiện áp suất không khí bình thường.

Phát hiện này gây chú ý lớn vì phần lớn vật liệu siêu dẫn nhiệt độ cao được biết đến hiện nay đều dựa trên đồng. Gần 40 năm sau khi vật liệu siêu dẫn oxide đồng mang về giải Nobel Vật lý năm 1987, nghiên cứu của Chow cho thấy tính chất siêu dẫn có thể tồn tại ở những vật liệu không chứa đồng.

Nửa cuối năm 2025, anh làm học giả thỉnh giảng tại Đại học Chiết Giang, đồng thời tham gia nhiều hội thảo học thuật ở Hong Kong và Trung Quốc đại lục trước khi chính thức gia nhập trường này toàn thời gian trong năm nay.

Theo Hoàng Linh (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây