Vì sao không nên bật dậy ngay khi tỉnh giấc?

22/02/2026 08:30
Những ngày Tết, thời tiết thường trở lạnh hoặc có sự chênh lệch nhiệt độ rõ rệt giữa sáng sớm và ban đêm. Đây cũng là thời điểm các biến cố tim mạch có xu hướng gia tăng nếu bật dậy đột ngột.

Nguy cơ đột quỵ sáng sớm

Theo bác sĩ Nguyễn Hồng Phúc - Khoa Nội tim mạch Lão học, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức (TPHCM), một thói quen tưởng chừng vô hại là “bật dậy ngay khi vừa mở mắt” có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe, đặc biệt ở nhóm người lớn tuổi.

Bác sĩ Phúc lý giải khi chúng ta đang ngủ, cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi, huyết áp và nhịp tim thường thấp hơn so với ban ngày. Hệ mạch máu cần thời gian để thích nghi khi chuyển từ tư thế nằm sang ngồi và đứng. Ở người trẻ, quá trình điều chỉnh này diễn ra nhanh chóng.

Tuy nhiên, với người cao tuổi đặc biệt là những người có bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, khả năng thích nghi kém hơn. Nếu họ bật dậy quá nhanh, máu chưa kịp phân bố đều, có thể gây tụt huyết áp tư thế.

Hậu quả là người bệnh cảm thấy choáng váng, hoa mắt, mất thăng bằng, thậm chí té ngã. Nguy hiểm hơn, sự thay đổi đột ngột áp lực máu có thể tạo “cú sốc” cho tim và não, làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não hoặc biến cố tim mạch.


Tiếp nhận và cấp cứu bệnh nhân đột quỵ. Ảnh: Phạm Hải.

Trong dịp Tết, thời tiết lạnh, mạch máu có xu hướng co lại để giữ nhiệt, càng làm quá trình điều chỉnh huyết áp trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, việc chuyển tư thế đột ngột vào buổi sáng sớm càng cần được hạn chế.

Quy tắc 3 phút

Để giảm thiểu rủi ro, bác sĩ Phúc cho rằng các gia đình hướng dẫn ông bà áp dụng “Quy tắc 3 phút” mỗi khi thức dậy. Đây là một thói quen đơn giản nhưng có thể trở thành “tấm khiên” bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Phút thứ nhất: Khi vừa tỉnh giấc, hãy nằm yên trên giường, thả lỏng cơ thể, hít thở nhẹ nhàng. Đây là khoảng thời gian để hệ tim mạch khởi động, giúp huyết áp điều chỉnh dần.

Phút thứ hai: Từ từ ngồi dậy, có thể kê thêm gối sau lưng hoặc tựa vào thành giường. Giữ ấm cơ thể bằng cách khoác thêm áo nếu trời lạnh, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Phút thứ ba: Nhẹ nhàng thả hai chân xuống mép giường, để bàn chân chạm sàn và ngồi thêm một lúc cho máu lưu thông ổn định. Chỉ nên đứng dậy khi cơ thể cảm thấy hoàn toàn tỉnh táo, không còn chóng mặt.

Toàn bộ quá trình chỉ mất khoảng ba phút nhưng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ té ngã và biến cố tim mạch vào buổi sáng.

Bên cạnh quy tắc trên, bác sĩ Phúc cũng gợi ý một số lưu ý đơn giản để bảo vệ sức khỏe người lớn tuổi trong dịp lễ:

- Đặt sẵn một chiếc áo khoác mỏng ngay cạnh gối có thể mặc ngay khi vừa thức dậy. Người cao tuổi cần uống một ngụm nước ấm vào buổi sáng để hỗ trợ tuần hoàn và giúp máu bớt cô đặc sau một đêm dài.

- Khi phát hiện người thân có dấu hiệu đột quỵ, mọi người cần hành động nhanh để kịp đưa bệnh nhân đến viện trong giờ vàng. Xe cứu thương 115 sẽ đưa người bệnh đến địa điểm có thể thực hiện kỹ thuật cấp cứu đột quỵ chuẩn và nhanh nhất.

Thêm vào đó, nhân viên y tế của 115 được trang bị kiến thức y tế để xử lý các tình huống khẩn cấp khác nhau. Họ có thể hỗ trợ cứu sống bệnh nhân trên đường đến bệnh viện và có khả năng làm giảm các tác động của đột quỵ não.

Mọi người cần nhớ tuyệt đối không được cho bệnh nhân uống thuốc, ăn hoặc uống bất cứ thứ gì, không cho người bệnh tự đi xe đến bệnh viện.

Theo Phương Thuý (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây


Tin xem thêm

Đang đứng đóng nắp ca-pô, nam tài xế bị xe bán tải húc văng khỏi cầu vượt

Tin Tức
22/02/2026 10

BRAZIL – Đoạn video ghi lại tình huống giao thông nguy hiểm khi một tài xế đang dừng ô tô trên cầu vượt để đóng nắp ca-pô thì bất ngờ bị một chiếc xe bán tải lao tới tông...

Một số nhóm người cần đặc biệt thận trọng khi uống cà phê

Tin Tức
22/02/2026 09

Cà phê giúp tinh thần tỉnh táo và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, nhưng không phải ai cũng nên uống.

Mua xe máy điện VinFast: Quà tặng hơn 30 tỷ đồng và cơ hội trúng 26 ô tô VF 3

Tin Tức
22/02/2026 08

Khách mua xe máy điện VinFast từ ngày 01/02 đến 31/03/2026 có cơ hội bốc thăm trúng thưởng 26 ô tô điện VF 3 và 1.000 xe máy điện Evo Grand, với tổng trị giá lên tới trên...

Bên trong mạng xã hội đầu tiên dành riêng cho AI

Tin Tức
22/02/2026 08

Moltbook đang gây xôn xao vì đây là mạng xã hội đầu tiên dành cho các tác nhân AI (AI Agent). Chỉ sau vài ngày xuất hiện, nó đã thu hút hơn 1,5 triệu 'người dùng' và gần ...

Môi giới mại dâm để thu hút khách cho nhà hàng

Tin Tức
22/02/2026 08

Để thu hút khách đến với nhà hàng, Hwang Chang Nam cho phép các nhân viên đi bán dâm với mức giá từ 2,5 đến 3,8 triệu đồng.

Vì sao không nên bật dậy ngay khi tỉnh giấc?

Tin Tức
22/02/2026 08

Những ngày Tết, thời tiết thường trở lạnh hoặc có sự chênh lệch nhiệt độ rõ rệt giữa sáng sớm và ban đêm. Đây cũng là thời điểm các biến cố tim mạch có xu hướng gia tăng ...

Mercedes-Benz ngừng sản xuất dòng EQE, quay về tên gọi cũ E-Class

Tin Tức
22/02/2026 08

Mercedes-Benz sẽ ngừng sản xuất dòng EQE và thay thế bằng dòng E-Class chạy điện với kiểu dáng đẹp hơn, phạm vi hoạt động xa hơn và tốc độ sạc nhanh hơn trước đây.

Cho thuê phòng trọ là dịch vụ lưu trú hay cho thuê tài sản, tính thuế ra sao?

Tin Tức
22/02/2026 08

Cơ quan thuế vừa trả lời rõ việc hộ kinh doanh cho thuê phòng trọ nhưng chưa xác định được đó là dịch vụ lưu trú hay cho thuê tài sản để tính thuế phải nộp.

Hai điểm khác biệt của đợt giảm giá vàng năm 2026 so với 14 năm trước

Tin Tức
22/02/2026 08

Theo Hội đồng Vàng Thế giới, đợt điều chỉnh giá vàng năm 2026 có nhiều nét tương đồng với giai đoạn 2012, song khác biệt ở bối cảnh kinh tế - chính trị toàn cầu và cơ cấu...

Iran không đồng ý chuyển uranium được làm giàu ra nước ngoài

Tin Tức
22/02/2026 07

Một quan chức cấp cao Iran cho biết, nước này không có kế hoạch chuyển vật liệu hạt nhân đã được làm giàu của mình cho bất kỳ quốc gia nào và đàm phán sẽ không tập trung ...

Cơ quan quản lý trang thông tin điện tử tổng hợp: Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Địa chỉ: Số 57 Phố Huỳnh Thúc Kháng, Phường Láng, Thành phố Hà Nội
Chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Vũ Trường Giang – TGĐ VNPT Media
SĐT : 024 37722728 - Hotline 18001091 - Email: vnptmedia@vnpt.vn
Giấy phép trang tin điện tử số: 822/GP-TTĐT do Sở TT-TT Hà Nội cấp ngày 02/03/2017