Vì sao không nên bật dậy ngay khi tỉnh giấc?

30/04/2026 09:00
Những ngày Tết, thời tiết thường trở lạnh hoặc có sự chênh lệch nhiệt độ rõ rệt giữa sáng sớm và ban đêm. Đây cũng là thời điểm các biến cố tim mạch có xu hướng gia tăng nếu bật dậy đột ngột.

Nguy cơ đột quỵ sáng sớm

Theo bác sĩ Nguyễn Hồng Phúc - Khoa Nội tim mạch Lão học, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức (TPHCM), một thói quen tưởng chừng vô hại là “bật dậy ngay khi vừa mở mắt” có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe, đặc biệt ở nhóm người lớn tuổi.

Bác sĩ Phúc lý giải khi chúng ta đang ngủ, cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi, huyết áp và nhịp tim thường thấp hơn so với ban ngày. Hệ mạch máu cần thời gian để thích nghi khi chuyển từ tư thế nằm sang ngồi và đứng. Ở người trẻ, quá trình điều chỉnh này diễn ra nhanh chóng.

Tuy nhiên, với người cao tuổi đặc biệt là những người có bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, khả năng thích nghi kém hơn. Nếu họ bật dậy quá nhanh, máu chưa kịp phân bố đều, có thể gây tụt huyết áp tư thế.

Hậu quả là người bệnh cảm thấy choáng váng, hoa mắt, mất thăng bằng, thậm chí té ngã. Nguy hiểm hơn, sự thay đổi đột ngột áp lực máu có thể tạo “cú sốc” cho tim và não, làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não hoặc biến cố tim mạch.


Tiếp nhận và cấp cứu bệnh nhân đột quỵ. Ảnh: Phạm Hải.

Trong dịp Tết, thời tiết lạnh, mạch máu có xu hướng co lại để giữ nhiệt, càng làm quá trình điều chỉnh huyết áp trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, việc chuyển tư thế đột ngột vào buổi sáng sớm càng cần được hạn chế.

Quy tắc 3 phút

Để giảm thiểu rủi ro, bác sĩ Phúc cho rằng các gia đình hướng dẫn ông bà áp dụng “Quy tắc 3 phút” mỗi khi thức dậy. Đây là một thói quen đơn giản nhưng có thể trở thành “tấm khiên” bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Phút thứ nhất: Khi vừa tỉnh giấc, hãy nằm yên trên giường, thả lỏng cơ thể, hít thở nhẹ nhàng. Đây là khoảng thời gian để hệ tim mạch khởi động, giúp huyết áp điều chỉnh dần.

Phút thứ hai: Từ từ ngồi dậy, có thể kê thêm gối sau lưng hoặc tựa vào thành giường. Giữ ấm cơ thể bằng cách khoác thêm áo nếu trời lạnh, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Phút thứ ba: Nhẹ nhàng thả hai chân xuống mép giường, để bàn chân chạm sàn và ngồi thêm một lúc cho máu lưu thông ổn định. Chỉ nên đứng dậy khi cơ thể cảm thấy hoàn toàn tỉnh táo, không còn chóng mặt.

Toàn bộ quá trình chỉ mất khoảng ba phút nhưng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ té ngã và biến cố tim mạch vào buổi sáng.

Bên cạnh quy tắc trên, bác sĩ Phúc cũng gợi ý một số lưu ý đơn giản để bảo vệ sức khỏe người lớn tuổi trong dịp lễ:

- Đặt sẵn một chiếc áo khoác mỏng ngay cạnh gối có thể mặc ngay khi vừa thức dậy. Người cao tuổi cần uống một ngụm nước ấm vào buổi sáng để hỗ trợ tuần hoàn và giúp máu bớt cô đặc sau một đêm dài.

- Khi phát hiện người thân có dấu hiệu đột quỵ, mọi người cần hành động nhanh để kịp đưa bệnh nhân đến viện trong giờ vàng. Xe cứu thương 115 sẽ đưa người bệnh đến địa điểm có thể thực hiện kỹ thuật cấp cứu đột quỵ chuẩn và nhanh nhất.

Thêm vào đó, nhân viên y tế của 115 được trang bị kiến thức y tế để xử lý các tình huống khẩn cấp khác nhau. Họ có thể hỗ trợ cứu sống bệnh nhân trên đường đến bệnh viện và có khả năng làm giảm các tác động của đột quỵ não.

Mọi người cần nhớ tuyệt đối không được cho bệnh nhân uống thuốc, ăn hoặc uống bất cứ thứ gì, không cho người bệnh tự đi xe đến bệnh viện.

Theo Phương Thuý (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây


Tin xem thêm

Chồng đòi ly hôn vì tôi chỉ thích xem livestream

Tin Tức
04/05/2026 10

Mặc dù hàng ngày vẫn lo cơm nước đầy đủ, đưa đón và dạy con học, tôi vẫn bị chồng tỏ thái độ khó chịu mỗi lần lướt livestream mua hàng.

Siêu xe Ford GT 2,5 triệu USD hư hỏng nặng sau va chạm với xe van

Tin Tức
04/05/2026 10

MỸ - Một chiếc Ford GT thế hệ thứ ba trị giá khoảng 2,5 triệu USD đã gặp tai nạn nghiêm trọng tại bang California (Mỹ), khiến siêu xe đắt đỏ hàng triệu USD hư hỏng nặng c...

50.000 cây phượng tím nở rộ, du khách ùn ùn đổ về thưởng hoa

Tin Tức
04/05/2026 09

TRUNG QUỐC - Gần đây, tại thành phố Tây Xương, tỉnh Tứ Xuyên, hơn 50.000 cây phượng tím trong khu vực nội đô bắt đầu nở rộ, thu hút nhiều du khách đến thưởng hoa.

Nhà đầu tư có thể mất sạch tài sản trong ví tiền mã hoá khi Vercel bị tấn công

Tin Tức
04/05/2026 08

Sự cố bảo mật tại nền tảng phát triển đám mây Vercel không chỉ dừng lại ở một vụ rò rỉ thông thường, mà còn tạo ra một cơn địa chấn làm rung chuyển toàn bộ ngành công ngh...

Triệt phá đường dây lừa đảo qua livestream với các biệt danh 'công tử', 'kéo vốn'

Tin Tức
04/05/2026 08

Nhóm đối tượng sử dụng nền tảng mạng xã hội Facebook lập nhiều fanpage như: “Tùng Công Tử”, “Ninh Công Tử”, “Cường kéo vốn 9999”…tổ chức livestream, thực hiện gần 2.000 g...

Không phải BMW hay Mercedes, đây mới là hãng xe giữ chân khách hàng tốt nhất

Tin Tức
04/05/2026 08

Vượt qua những "ông lớn" như Mercedes-Benz hay BMW, Porsche vừa được J.D. Power vinh danh là thương hiệu xe sang có chỉ số lòng trung thành của khách hàng cao nhất thế gi...

Giá căn hộ Hà Nội lên 128 triệu đồng/m2, thị trường thứ cấp bắt đầu điều chỉnh

Tin Tức
04/05/2026 08

Tại Hà Nội, trong quý I/2026, căn hộ mới mở bán tiếp tục leo thang với giá bán trung bình lên tới 128 triệu đồng/m2, trong khi thị trường thứ cấp xuất hiện xu hướng điều ...

Giá điện sinh hoạt cao nhất 3.460 đồng/kWh: Cách giảm ngay tiền điện

Tin Tức
04/05/2026 08

Biểu giá điện sinh hoạt hiện hành được chia làm 6 bậc lũy tiến, mức cao nhất lên tới 3.460 đồng/kWh. Chỉ cần thay đổi một số thói quen sử dụng điện, các hộ gia đình có th...

Chính phủ Mỹ chuẩn bị hoàn trả 166 tỷ USD tiền thuế quan

Tin Tức
04/05/2026 07

Sau phán quyết hồi đầu năm của Tòa án Tối cao Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã bắt đầu triển khai một hệ thống hoàn trả tiền thuế cho các doanh nghiệp.

Clip mưa đá to bằng nắm tay trút trắng trời, người dân phải lấy chăn che ô tô

Tin Tức
04/05/2026 07

Nhiều địa phương ở Nghệ An bất ngờ hứng trận mưa lớn kèm mưa đá dày đặc, có nơi hạt đá to bằng nắm tay, gây thiệt hại nhà cửa và hoa màu.

Cơ quan quản lý trang thông tin điện tử tổng hợp: Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Địa chỉ: Số 57 Phố Huỳnh Thúc Kháng, Phường Láng, Thành phố Hà Nội
Chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Vũ Trường Giang – TGĐ VNPT Media
SĐT : 024 37722728 - Hotline 18001091 - Email: vnptmedia@vnpt.vn
Giấy phép trang tin điện tử số: 822/GP-TTĐT do Sở TT-TT Hà Nội cấp ngày 02/03/2017