Khởi nghiệp với 7 triệu đồng

Anh Ngọc sinh ra trong gia đình người dân tộc Tày khó khăn ở thôn Lang Chang, xã Trung Hà - một xã vùng núi xa xôi của Tuyên Quang. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự giai đoạn 2009-2011, anh trở về quê lao động tự do. Dù làm nhiều nghề khác nhau, cuộc sống của gia đình vẫn không khấm khá hơn.

Năm 2019, khi vẫn thuộc diện hộ nghèo, vợ chồng anh Ngọc quyết định thử sức với mô hình nuôi ốc nhồi ngay tại ao cá của gia đình. Để có vốn khởi đầu, hai vợ chồng vay mượn 7 triệu đồng mua 10kg trứng ốc. Anh Ngọc lặn lội tìm đến các mô hình nuôi ốc ở xã Kim Bình (Tuyên Quang) để học hỏi kinh nghiệm, đồng thời tự tìm hiểu thêm qua sách báo.

Theo anh Ngọc, khu vực gia đình sinh sống có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình nuôi ốc. Ao nuôi được cấp nguồn nước ngọt tự nhiên từ suối, trong khi nguồn thức ăn cho ốc luôn sẵn có, mọc dại khắp nơi như cây môn, cây ráy, lá sắn, bèo tấm...

"Với số vốn ít ỏi của hai vợ chồng tôi lúc đó, nuôi ốc nhồi là phương án hợp lý nhất, không mất nhiều chi phí xây dựng hay đầu tư thức ăn", anh Ngọc cho hay.

Thế nhưng, vụ nuôi đầu tiên nhanh chóng thất bại. Chỉ sau 2 tháng, toàn bộ số ốc chết hết vì thời tiết cuối năm ở vùng núi quá lạnh, trong khi hai vợ chồng chưa có nhiều kinh nghiệm, thiếu kỹ thuật chăm sóc.

Tuy nhiên, thay vì bỏ cuộc, hai vợ chồng anh Ngọc động viên nhau bắt đầu lại. Anh Ngọc tiếp tục mua 20kg ốc giống để nuôi. Sau khoảng 5 tháng, gia đình thu hoạch lứa ốc đầu tiên để bán nhưng sản lượng còn ít.

Không nản chí, anh dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu tập tính của ốc, kỹ thuật chăm sóc và cách xử lý môi trường ao nuôi. Theo anh, một trong những khâu quan trọng nhất là xử lý ao trước mỗi mùa vụ nhằm diệt khuẩn, hạn chế mầm bệnh. Nhờ tích lũy kinh nghiệm qua từng vụ nuôi, ốc sinh trưởng tốt hơn, tỷ lệ hao hụt giảm hẳn và diện tích ao nuôi cũng liên tục được mở rộng.

Đặc biệt, anh Ngọc đã làm chủ kỹ thuật để cho ốc "vượt đông" thành công - bài toán khó với người nuôi ốc ở khu vực miền núi có mùa đông lạnh giá. 

Năm 2022, vợ chồng anh Ngọc có vụ nuôi đầu tiên thành công với đầy đủ các sản phẩm gồm ốc thương phẩm, con giống và trứng ốc. Năm đó, họ đạt doanh thu hơn 150 triệu đồng, con số mà trước đây "nằm mơ cũng không dám nghĩ tới".

Năm 2024, gia đình chính thức thành hộ thoát nghèo. Đến năm 2025, hai vợ chồng xây được ngôi nhà kiên cố, rộng rãi. "Hiện chúng tôi đã có thể đầu tư cho con cái học hành đầy đủ. Hy vọng lớn nhất của tôi là con được vào đại học", anh Ngọc chia sẻ.

Không ngại khó, ngại khổ

Theo anh Ngọc, yếu tố quan trọng nhất khi nuôi ốc nhồi là nguồn nước sạch, không nhiễm tạp chất hay thuốc bảo vệ thực vật. Một lứa ốc mất khoảng 5 tháng để đạt kích cỡ thương phẩm, sau đó khoảng 2 tháng sẽ bước vào giai đoạn sinh sản.

Thức ăn của ốc chủ yếu là các loại rau xanh như cây môn, ráy, lá sắn, bèo tấm (chiếm khoảng 70%), phần còn lại là cám. Gia đình còn trồng thêm hoa súng để làm thức ăn và tạo bóng mát cho ốc.

Để hạn chế dịch bệnh, ao nuôi được vệ sinh thường xuyên và xử lý định kỳ bằng vôi. Mực nước duy trì ở mức 50-80cm. Vào mùa đông, khi ốc bước vào thời kỳ ngủ đông, người nuôi cần hút hết nước trong ao để ốc rúc xuống bùn trú đông hoặc thả dày lục bình nhằm giữ ấm.

Nhờ làm chủ kỹ thuật, mô hình nuôi ốc của gia đình ngày càng mang lại hiệu quả kinh tế. Mỗi năm, gia đình anh Ngọc thu về khoảng 150 triệu đồng từ bán ốc thương phẩm. Giá ốc cao nhất vào mùa lạnh (từ tháng 1 đến tháng 3), khoảng 200.000 đồng/kg, sau đó giảm còn 60.000-70.000 đồng/kg vào mùa hè.

Ngoài ốc thương phẩm, gia đình còn có thêm nguồn thu từ trứng ốc và ốc giống. Mùa thu hoạch trứng kéo dài khoảng 3 tháng mỗi năm, sản lượng trung bình đạt 4kg/ngày, bán với giá khoảng 400.000 đồng/kg. Trong khi đó, ốc giống được tiêu thụ ổn định với giá khoảng 1,2 triệu đồng/kg.

"Từ ốc thương phẩm, ốc giống đến trứng ốc, sản xuất đến đâu đều được tiểu thương và các hộ chăn nuôi thu mua hết đến đó. Ốc thương phẩm chủ yếu xuất đi thành phố Tuyên Quang cũ, Ninh Bình, Hải Phòng. Ốc nhà tôi được đánh giá là béo, ít nhớt, không có mùi bùn nên khách rất ưa chuộng.

Thời gian tới, vợ chồng tôi dự định mở rộng quy mô sản xuất. Hiện cả bốn anh em trai trong gia đình đều phát triển mô hình nuôi ốc, qua đó góp phần cải thiện thu nhập và nâng cao đời sống kinh tế", anh Ngọc nói. 

"Như bao công việc khác, việc phát triển kinh tế ở vùng núi xa xôi, giao thông cách trở như Trung Hà còn rất nhiều khó khăn. Nhưng những năm qua, tôi luôn cố gắng phát huy phẩm chất người lính, không ngại khó, ngại khổ", anh Ngọc chia sẻ thêm.

Hiện, anh Ngọc là hội viên Hội Cựu chiến binh xã Trung Hà. Đại tá Hà Phúc Tuyên, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Trung Hà cho biết, không chỉ làm kinh tế hiệu quả cho gia đình, anh Ngọc còn nhiệt tình chia sẻ kinh nghiệm nuôi ốc với các hội viên khác và người dân địa phương. Hiện đã có hơn 20 hộ trong xã đến tham quan mô hình, lấy giống và học hỏi kỹ thuật nuôi ốc từ gia đình anh.

Theo ông Tuyên, với cách nghĩ, cách làm sáng tạo cùng sự kiên trì, chăm chỉ, gia đình anh Ngọc là một trong những tấm gương phát triển kinh tế tiêu biểu của xã.