Buổi cơm trưa ở nhà ăn của công ty khá rộn ràng. Dãy bàn ăn cuối luôn là dãy bàn xôm tụ nhất. Hệt như hồi nhỏ đi học, mấy cái bàn cuối lớp luôn là nơi tập trung mấy đứa nắm đầy đủ thông tin của lớp. Mẫn ngồi giữa bàn ăn, giọng dứt khoát: Nhất quyết phải báo chị Bảy “đời sống”.

Tết tới nơi, chuyện này đâu có để lâu được. Cái xưởng may cả trăm người, mỗi người phụ nhỏ Tình chút ít chắc cũng không đến nỗi. Báo chị Bảy là lên tới ông Ngộ ngay. Lúc này đã là lúc nào rồi mà còn giấu với chả giếm.

Công ty may gia công quần áo bảo hộ lao động cho nước ngoài, nằm trong một khu công nghiệp của tỉnh. Công nhân chủ yếu là dân tứ xứ đổ về để mong cầu cuộc mưu sinh năm dài tháng rộng ở chốn thị thành này. Bắc, Trung, Nam gì cũng có đủ.

Hồi đấy, Mẫn tròn mười tám tuổi. Đứa con trai mới lớn vụng về biết bao nhiêu, may nhờ mấy chị đồng nghiệp thương, cầm tay chỉ việc riết thành quen. Từ tổ đánh số nhảy lên tổ vắt sổ, rồi qua may nắp túi áo, túi quần, xong mới tới ráp thân, đánh bọ, đáp lưng... cứ vậy mà Mẫn thành thợ chính, may trọn vẹn được một cái áo, cái quần.

Nó may kỹ, đường chỉ gọn, lại chịu khó tăng ca nên mới đâu chừng bước qua năm thứ sáu đã giúp ba má xây lại được căn nhà. Tiền lương tháng nào cũng dành dụm gửi về phụ má nuôi mấy đứa em.

Cái ăn, cái mặc của nó đúng kiểu con nhà nghèo như lời chị Bảy “đời sống” hay ghẹo. Sáng chỉ xôi hoặc bánh mì, bữa nào lãnh lương mới dám ăn tô phở. Chiều nào cũng xin cơm với đồ ăn dư từ bếp ăn của công ty để đem về phòng trọ ăn cho đỡ tốn tiền. Áo quần, ngoại trừ đồng phục công ty phát, thì gói gọn năm ba bộ.

Minh họa: Võ Văn

Vậy nên, khi con Tình mới vào làm, ngồi ngay dãy bàn cuối đánh số đẩy lên cho các công đoạn may phía trên, thì Mẫn là đứa được chuyền trưởng phân công chỉ việc. Bởi dù sao Mẫn cũng đồng hương của Tình, sẽ dễ hướng dẫn.

Mới chỉ có một buổi mà ở bữa cơm trưa nó đã có thể kể vanh vách chuyện nhà, chuyện đời con nhỏ Tình. Được cái, Mẫn tốt tính, chịu khó, lại hay phụ giúp mọi người nên trong cái xưởng may này không ai trách nó “nhiều chuyện”.

Công nhân trong công ty, hầu như ai cũng được đặt “biệt hiệu”, ngoài cái tên khai sinh. Kiểu như chị Bảy được gọi là chị Bảy “đời sống”, bởi rất quan tâm đến chuyện đời sống xã hội.

Xăng tăng, điện tăng, lương chưa tăng; đài báo sắp mưa, miền Trung đang lũ; công ty sắp cho đi chơi; quà Tết thế nào... Bảy đều thành thạo. Ngay cả những thông tin “quan trọng”, lãnh đạo đang họp bàn Bảy cũng biết. Còn tại sao biết thì là một bí mật mà chẳng ai khui ra được từ miệng Bảy.

Mẫn buông đũa ăn xuống, quyết đi tìm chị Bảy. Chưa kịp để mọi người đi theo mình, Mẫn đã phóng xuống cầu thang, chạy về xưởng, tìm đến bàn kiểm phẩm của chị Bảy. Nắng tháng Chạp mơn man lên từng tán lá me già trồng khắp khoảng sân rộng.

***

Nhỏ Tình nghỉ đã ba ngày, sau cú điện thoại của ba nó. Nghe điện thoại xong, nó cúi mặt, lầm lũi đánh số cho hết các cục hàng tổ cắt vừa chuyển qua. Hàng đánh số chất thành đống. Mãi tận đến tám giờ tối, khi chuyền trưởng bấm chuông báo hết giờ tăng ca, nó mới gói đồ về.

Tình vào công ty mới hai năm, lúc con nhỏ tròn hai mươi tuổi, đang học năm hai đại học ngành sư phạm, nhưng phải bảo lưu vì hoàn cảnh gia đình khó khăn. Nhưng bảo lưu qua năm thứ hai thì nó quyết định nghỉ học luôn. Công việc cho nó thu nhập ổn định để giúp gia đình.

Tình quê Nghĩa Hành, làng nằm bên con sông Phước Giang chở đầy phù sa. Gia đình của Tình còn khó khăn lắm. Ba má lấy nhau, lập nghiệp với hai bàn tay trắng, ruộng mùa thất bát theo nắng mưa, gió bão. Mấy đứa em cứ nheo nhóc lớn lên, bữa đói, bữa no.

Tình chọn học sư phạm để đỡ một phần tiền học cho ba má, rồi tìm việc làm thêm khi không có tiết học. Dưới Tình còn mấy đứa em nhỏ phải lo, mà ba má thì càng ngày càng già, nên Tình quyết định dừng học, kiếm việc để phụ ba má.

Mẫn kể hoàn cảnh của Tình cho chị em trong xưởng nghe. Ai cũng thương Tình, hiểu vì sao nhỏ Tình phải sống tiết kiệm, chắt bóp như vậy. Mà người hiểu và thấu tận cái cảnh của Tình nhất có lẽ là Mẫn.

Thằng con trai hai mươi tám tuổi nhìn thấy khoảng đời mình chập chững bước vào công ty để kiếm tiền cho gia đình trong hình ảnh của Tình bây giờ. Có chăng nó là đàn ông, mọi thứ gồng gành cũng đỡ vất vả hơn một đứa con gái.

Nên hồi Tình nghỉ mới hai ngày, Mẫn đã linh cảm chắc có chuyện gì, hỏi chuyền trưởng thì biết Tình làm đơn xin nghỉ về quê gấp. Mẫn gọi điện thoại cho Tình thì không bắt máy. Những cú điện thoại rơi thỏm vào mênh mông. Mẫn nghe lòng mình nóng ran, chạy qua xưởng 1, nơi có mấy đứa bạn nghe đâu là đồng hương, ở chung khu trọ với Tình để hỏi thăm.

Mẫn đi cả nửa buổi thì về với nét mặt buồn so. Ai hỏi gì cũng chỉ nói gọn một câu: Hẹn mọi người xuống nhà ăn rồi bàn kỹ, cái này không dễ đâu.

Mấy đứa bạn cùng quê kể, hai năm trước, khi Tình nghỉ học kiếm việc làm cũng là lúc má của Tình phát hiện có khối u ác tính trong người. Nghèo nên đâu có đi khám nhiều, cứ đau thì chạy ra tiệm thuốc tây mua thuốc uống, hoặc dưới quê ai bày gì cũng uống. Chừng khối u to ra, chạy lên bệnh viện tỉnh thì bác sĩ lắc đầu, trả về. Đâu đó chừng tháng sau là má của Tình lặng lẽ về với sóng nước Phước Giang. Tình khóc nhiều lắm.

Nhưng họa vô đơn chí. Một bữa ba của Tình đi làm công sửa nhà cho người ta không may bị ngã. Bệnh viện tỉnh chuyển ra Huế, rồi lại chuyển vào Sài Gòn. Chi phí phẫu thuật nghe đâu cả trăm triệu chứ không ít.

Trong đầu Mẫn vẫn ong ong những lời kể của bạn Tình. Suốt buổi làm Mẫn cứ lo, bần thần đến lóng ngóng tay chân.

***

Sáng sớm, Mẫn vừa qua cổng công ty, chị Bảy “đời sống” đã níu áo lại, giọng sang sảng: Rồi đó nghe mày, tao lên báo cáo ông Ngộ, trưởng phòng nhân sự rồi. Ổng la tao quá chừng. Ổng nói chuyện công nhân ngặt nghèo vậy sao giờ tao mới báo. Vừa la ổng vừa điện thoại hai ba cuộc đi đâu đó. Xong ổng xách cái xe chạy tuốt luốt. Chừng tối ổng điện thoại báo đã tìm đến bệnh viện rồi.

Con nhỏ hốc hác lắm. Ba nó đang chờ mổ sắp xương. Sáng nay ổng sẽ thông báo lập thùng quyên góp toàn công ty. Ban lãnh đạo công đoàn sẽ ủng hộ thêm mỗi người một ngày lương và trích quỹ hỗ trợ hai chục triệu. Ban giám đốc công ty cũng trích quỹ của công ty ủng hộ nữa. Vậy yên tâm nha. Nay rằm tháng Chạp rồi, Tết tới nơi, làm lẹ mổ xong cho ba nó còn vê quê ăn Tết.

Giờ nghỉ giữa ca, rồi thêm giờ cơm trưa, công nhân từ bốn phân xưởng gom tiền đến văn phòng bỏ vào thùng quyên góp đầy nhóc. Mẫn cũng giả bộ lảng vảng đến để xem. Chừng cái thùng đầy ứ, nó đứng nhìn mắt cay xè. Đoạn nó chạy về xưởng mình, ghé tai chị Bảy “đời sống” thủ thỉ. Thấy chị Bảy gật gù, nó mừng hết cỡ.

Chiều muộn, nơi bệnh viện, đoàn gần chục người gồm đại diện công ty, ghé thăm ba của Tình. Thấp thoáng phía sau, thằng Mẫn lóng ngóng trong bộ đồ mới mua để về quê ăn Tết, thập thò ngó vào. Bất giác con Tình nhìn nó, miệng cười hiền, ánh mắt ấm áp đến lạ! Tự dưng thằng Mẫn thấy mùa xuân này đời mình cũng ấm quá chừng.

Hay Tết này nó rủ con Tình về quê chung được không ta? Chắc con Tình không từ chối đâu. Nó tính đâu mùng Một Tết nội, mùng Hai Tết ngoại, mùng Ba Tết thầy, thì mùng Bốn Tết nó từ xứ biển của mũi Ba Làng An sẽ chạy qua dòng Phước Giang. Chắc nhỏ Tình cũng hiểu lòng nó mà.

Hơn chục ngày nữa là Tết, mà lòng Mẫn lâng lâng tự bao giờ. Gió Tết thổi ngọt, hai ánh mắt nhìn nhau. Nghe xuân đã xôn xao đường về Quảng Ngãi.

Tổng hợp nhiều nguồn