Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam lần đầu tiên chạm mốc kỷ lục 4,6 tỷ USD – mức cao nhất từ trước tới nay, nhờ sự bứt phá tại thị trường Trung Quốc và khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp trước các rào cản thương mại toàn cầu.
Tuy nhiên, bước sang năm 2026, ngành tôm được dự báo sẽ bước vào chu kỳ cạnh tranh gay gắt hơn, đòi hỏi chiến lược chuyển dịch mạnh mẽ sang chất lượng và giá trị gia tăng.
Theo Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu tôm năm 2025 tăng 19% so với năm 2024, đạt 4,6 tỷ USD - một con số phản ánh sự bền bỉ và thích nghi hiệu quả của doanh nghiệp trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều biến động.
Đánh giá từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, kết quả ấn tượng của ngành tôm trong năm 2025 là tổng hòa của nhiều yếu tố thuận lợi, cả từ thị trường lẫn nội lực doanh nghiệp. Đặc biệt, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh, trong khi hoạt động giao hàng sang Mỹ được đẩy nhanh nhằm tận dụng các mốc thời điểm trước khi nước này áp thuế đối ứng.
Đáng chú ý, các đối thủ lớn như Ấn Độ và Indonesia phải đối mặt với các rủi ro về thuế chống bán phá giá tại Mỹ, tạo ra khoảng trống thị phần nhất định. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động điều chỉnh chiến lược thị trường, tăng cường chế biến sâu và giữ vững chất lượng để giữ đà tăng trưởng.
Trung Quốc bứt phá, Mỹ chững lại cuối năm
Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam năm 2025 với kim ngạch đạt 1,23 tỷ USD – tăng tới 60,8% so với năm trước và chiếm 26,6% tổng xuất khẩu.
Thị trường này đang có sự phân hóa mạnh: trong khi phân khúc trung cấp chịu áp lực do người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu, thì các sản phẩm cao cấp, chế biến sẵn vẫn tăng trưởng tốt – tạo dư địa cho tôm hùm, tôm sú và các dòng sản phẩm giá trị cao của Việt Nam.
Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ có dấu hiệu chững lại vào cuối năm. Dù tổng kim ngạch cả năm đạt 796 triệu USD – tăng 5,4% so với 2024 và chiếm 17,2% tổng kim ngạch – nhưng riêng tháng 12 chỉ đạt 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ các rào cản thương mại ngày càng dày đặc như thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và nguy cơ bị áp thuế chống bán phá giá. Ngoài ra, vào thời điểm cuối năm, các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng cắt giảm đơn hàng nhằm điều chỉnh tồn kho và tối ưu chuỗi cung ứng, ảnh hưởng trực tiếp đến nhịp độ xuất khẩu từ Việt Nam.
Theo Quốc Tuấn (Tạp chí điện tử Doanh nghiệp và thương hiệu nông thôn)
