Trong bối cảnh yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu và giảm khí thải ngày càng được chú trọng, động cơ 3 xi-lanh trở thành lựa chọn phổ biến trên nhiều mẫu xe đô thị. Tại Việt Nam, cấu hình này từng xuất hiện trên các mẫu xe sedan, SUV cỡ nhỏ như Toyota Raize, Hyundai Venue, Ford EcoSport hay Mitsubishi Attrage.

Toyota Raize là một trong những mẫu xe trang bị động cơ 3 xi-lanh hiện có tại thị trường Việt Nam. Ảnh: TMV

Ưu điểm lớn của động cơ 3 xi-lanh là kích thước nhỏ, trọng lượng nhẹ và mức tiêu hao nhiên liệu thấp. Khi kết hợp công nghệ tăng áp turbo, động cơ dung tích nhỏ vẫn có thể tạo ra công suất và mô-men xoắn ngang ngửa, thậm chí vượt trội hơn so với các động cơ 4 xi-lanh hút khí tự nhiên truyền thống.

Tuy nhiên, bất kỳ sự tối ưu nào cũng đi kèm với sự đánh đổi. Dưới đây là 3 vấn đề thường gặp nhất trên các dòng xe sử dụng động cơ 3 xi-lanh mà người dùng cần cân nhắc trước khi "xuống tiền".

Hiện tượng rung lắc và thiếu êm ái

Nếu sự thoải mái và êm ái là những yếu tố được ưu tiên hàng đầu khi lựa chọn mua xe thì những mẫu xe trang bị động cơ 3 xi-lanh có thể sẽ khiến bạn phải cân nhắc kỹ. 

Cấu hình 3 xi-lanh khiến động cơ mất đi sự cân bằng tự nhiên vốn có trên động cơ 4 hay 6 xi-lanh. Ảnh: WhichCar

Theo một nghiên cứu được đăng tải trên trang web của Hiệp hội kỹ sư ô tô quốc tế (SAE), cấu hình 3 xi-lanh khiến động cơ mất đi sự cân bằng tự nhiên vốn có trên động cơ 4 hay 6 xi-lanh. Vì vậy, các rung giật dễ cảm nhận rõ hơn, đặc biệt khi động cơ chạy không tải hoặc tăng tốc từ vòng tua thấp. Điều này không xuất phát từ lỗi mà đến từ đặc tính vật lý cố hữu của thiết kế 3 máy. 

Để khắc phục, các hãng xe đã tích hợp thêm nhiều giải pháp kỹ thuật như trục cân bằng, bánh đà kép và tối ưu giá đỡ động cơ để triệt tiêu và hấp thụ xung lực trước khi truyền tới hộp số và hệ dẫn động. Dẫu vậy, các chuyên gia vẫn khuyến nghị người mua nên lái thử xe ở nhiều điều kiện thay vì chỉ đánh giá qua thông số kỹ thuật.

Hụt hơi ở vòng tua thấp và có "độ trễ" 

Theo nguyên lý hoạt động, động cơ 3 xi-lanh có những thời điểm trục khuỷu quay mà không nhận được lực đẩy từ chu kỳ sinh công. Điều này khiến công suất được phân bổ không liền mạch. Hệ quả là người lái thường cảm thấy sức kéo của xe yếu đi ở dải tốc độ thấp, khiến chiếc xe có cảm giác hơi "ì ạch" khi bắt đầu lăn bánh.

Động cơ 3 xi-lanh thường được bổ sung thêm bộ tăng áp turbo để bù đắp cho sự thiếu hụt sức mạnh. Ảnh: HTC

Để bù đắp sức mạnh, giải pháp phổ biến nhất cho động cơ 3 xi-lanh hiện nay là ứng dụng công nghệ tăng áp turbo. Theo tạp chí Car and Driver, công nghệ này tận dụng năng lượng khí xả để nén thêm không khí vào buồng đốt, giúp động cơ nhỏ tạo ra công suất lớn hơn đáng kể.

Thế nhưng, công nghệ này lại sinh ra hiện tượng "trễ tăng áp" đặc trưng, tức khoảng thời gian ngắn trước khi xe thực sự bứt tốc. Ngoài ra, động cơ tăng áp thường phức tạp hơn, khiến chi phí bảo dưỡng, thay thế linh kiện sẽ tốn kém hơn, đòi hỏi người dùng tuân thủ chặt chẽ lịch thay dầu và bảo dưỡng để đảm bảo độ bền.

Tiếng ồn khoang máy lớn hơn

Trang Jalopnik cho biết, do đặc tính cháy và sự mất cân bằng của kiểu động cơ 3 xi-lanh, tiếng máy có thể rõ và gằn hơn so với động cơ nhiều xi-lanh, đặc biệt khi tăng tốc hoặc khi turbo hoạt động mạnh. Có hai nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này.

Động cơ 3 xi-lanh thường phải duy trì vòng tua cao hơn để tạo được gia tốc tương đương với động cơ lớn. Ảnh: Driving

Thứ nhất, động cơ 3 xi-lanh thường phải duy trì dải vòng tua cao hơn để tạo ra gia tốc tương đương với động cơ dung tích lớn, dẫn đến âm thanh phát ra từ khoang máy gằn và to hơn.

Thứ hai, với kích thước lốc máy nhỏ, lượng dầu bôi trơn và dung dịch làm mát ít hơn cũng làm giảm khả năng hấp thụ tiếng ồn tự nhiên của khối động cơ. Bên cạnh đó, tiếng rít hoặc tiếng huýt sáo từ hệ thống turbo khi tăng tốc cũng là một loại âm thanh đặc trưng.

Nhiều hãng xe đã cố gắng "vá lỗi" bằng cách tăng cường vật liệu cách âm ở vách ngăn khoang động cơ và bên dưới nắp ca-pô nhằm giữ cho cabin yên tĩnh. Thú vị là, ở một số dòng xe thể thao cỡ nhỏ, các kỹ sư cố tình khuếch đại âm thanh này để tăng cảm giác phấn khích. Tuy nhiên, nếu bạn chuộng không gian tĩnh lặng êm ái, đây sẽ là một yếu tố cần đánh giá kỹ lưỡng.

Xe trang bị động cơ 3 xi-lanh có đáng mua?

Mua xe ô tô là một bài toán cân bằng giữa nhu cầu thực tế và tài chính. Không có chiếc xe nào hoàn hảo và động cơ 3 xi-lanh cũng vậy. Những yếu tố như tiếng ồn, độ rung hay sức mạnh có thể là "nhược điểm chí mạng" với người này, nhưng lại là sự đánh đổi hoàn toàn xứng đáng với người khác để đổi lấy một chiếc xe đô thị giá rẻ và tiết kiệm nhiên liệu.

Động cơ 3 xi-lanh không phải là một bước lùi, đó là một sự chuyển dịch công nghệ nhằm tối ưu hóa tính kinh tế. Những hạn chế về tiếng ồn, độ rung hay sức kéo ở dải tốc độ thấp không hẳn là "lỗi" mà là đặc tính cơ khí. Do đó, người dùng nên tìm hiểu kỹ và trải nghiệm thực tế trên nhiều điều kiện đường sá khác nhau trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
 
Theo Ngô Minh (Vietnamnet)

Xem tin/bài gốc tại đây