Bỏ ruộng lúa, thu 500 triệu đồng từ ốc bươu đen

Những ngày đầu tháng 9/2026, về xã Bình Minh, tìm đến xóm Thọ Châu - nơi được người dân địa phương ví như “thủ phủ” nuôi ốc bươu đen của địa phương, không khí thu hoạch diễn ra nhộn nhịp.

Người dân tất bật xuống ao bắt ốc, đưa lên bờ phân loại rồi đóng vào các thùng xốp. Thương lái từ nhiều nơi tìm đến tận xóm thu mua.

Anh Nguyễn Đình Vương (37 tuổi), một trong những hộ mới chuyển sang nuôi ốc, cho biết gia đình bắt đầu mô hình từ cuối năm 2025 với diện tích 6 sào.

Anh đầu tư khoảng 200 triệu đồng để cải tạo đất ruộng thành ao nuôi, mỗi ao rộng từ 140-180m2, đồng thời dựng lán làm nơi phân loại ốc sau thu hoạch. Trứng ốc được anh mua từ các tỉnh phía Nam về tự ấp nở, chăm sóc thành con giống. 

Theo anh Vương, khu đất trước đây sâu trũng, việc trồng lúa gặp nhiều khó khăn. Sau khi được địa phương tạo điều kiện chuyển đổi mô hình sản xuất, gia đình quyết định cải tạo ruộng để nuôi ốc bươu đen.

“Vụ đầu tiên, gia đình thu được 11 tấn ốc, doanh thu khoảng 500 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí, lãi khoảng 100 triệu đồng. Vụ đầu cũng cơ bản thu hồi được khoản vốn đầu tư ban đầu”, anh Vương phấn khởi nói.

Để ốc sinh trưởng tốt, theo anh Vương, ao nuôi phải chủ động được nguồn nước, bảo đảm việc cấp và thoát nước thường xuyên. Mật độ thả phù hợp khoảng 300 con/m2. Thức ăn chủ yếu là rau, bèo và các loại hoa quả nên chi phí đầu vào được giảm đáng kể. Với thời gian nuôi khoảng 2,5 tháng, người dân có thể bố trí 2-3 lứa nuôi mỗi năm, tùy điều kiện thời tiết và nguồn nước.

Hiện ốc loại 30 con/kg có giá khoảng 63.000 đồng; loại 30-50 con/kg khoảng 53.000 đồng và loại 50-80 con/kg khoảng 30.000 đồng.

Đặc biệt, ốc bươu đen sinh sản khá mạnh nên được người nuôi ví von là loài “siêu đẻ”. Sau khi mua trứng ốc về ấp nở thành con giống cho vụ đầu, anh Vương dự tính giữ lại những con ốc bố mẹ để chủ động nguồn trứng cho các vụ tiếp theo. Cách làm này giúp gia đình chủ động nguồn giống, giảm chi phí mua con giống và tăng hiệu quả nuôi.

Hướng tới sản xuất 1.000 tấn ốc mỗi năm

Từ vài hộ nuôi ban đầu, ốc bươu đen dần trở thành một hướng sản xuất hàng hóa ở xóm Thọ Châu. Hiện có 72 hộ tham gia, với tổng diện tích khoảng 25ha.

Tháng 7, Hợp tác xã Nuôi trồng, chế biến và kinh doanh ốc bươu đen Bình Minh (HTX) được thành lập, tạo đầu mối liên kết các hộ dân trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Ông Lê Văn Giang, Giám đốc HTX, là người đầu tiên đưa mô hình này về Thọ Châu vào năm 2017. Sau một lần tham quan các tỉnh phía Bắc và biết đến cách nuôi ốc qua một người bạn, ông mua giống về thử nghiệm trên diện tích 1ha. Vụ đầu tiên, mô hình cho sản lượng 7 tấn.

Nhận thấy ốc phù hợp với điều kiện địa phương và mang lại hiệu quả kinh tế, nhiều hộ dân tìm đến học hỏi. Những khu ruộng sản xuất kém hiệu quả dần được cải tạo thành ao nuôi, tạo nên vùng sản xuất tập trung như hiện nay.

Theo ông Giang, với giá thu mua hiện nay, tổng doanh thu của các hộ nuôi ốc trong vùng ước hơn 20 tỷ đồng/năm. Sau khi trừ chi phí, tổng lợi nhuận ước hơn 10 tỷ đồng.

Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả mô hình là nguồn nước. Ốc bươu đen cần môi trường nước sạch, được cấp và thoát thường xuyên, vì vậy không phải diện tích ruộng nào cũng có thể chuyển đổi. Các hộ dân đã góp khoảng 1 tỷ đồng để xây dựng tuyến mương dài 1km, dẫn nước từ sông Đào vào khu vực nuôi.

Không chỉ tiêu thụ trong tỉnh, ốc bươu đen Thọ Châu còn được đưa đến nhiều thị trường khác. Thương lái Trần Anh Dũng (38 tuổi, trú tỉnh Phú Thọ) cho biết vào những ngày thu hoạch cao điểm, anh thu mua khoảng 2 tấn ốc/ngày tại đây.

“Ốc ở đây con to, béo, được thị trường ưa chuộng. Hàng sau khi thu mua được đưa về các chợ đầu mối, nhà hàng, quán ăn ở Hà Nội, Hải Phòng”, anh Dũng nhận xét.

Trước đà phát triển của mô hình, xã Bình Minh đã xây dựng Đề án “Phát triển mô hình nuôi ốc bươu đen theo hướng ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, kiểm soát môi trường, liên kết sản xuất, tiêu thụ và xây dựng thương hiệu trên địa bàn xã Bình Minh giai đoạn 2026-2028”.

Ông Vũ Trọng Quang, Chủ tịch Hội Nông dân xã, cho biết địa phương định hướng từng bước đưa quy trình sản xuất vào kiểm soát chặt chẽ hơn, từ chất lượng con giống, thức ăn, kỹ thuật chăm sóc đến môi trường nước và đầu ra sản phẩm.

“Mục tiêu của đề án là nâng sản lượng ốc bươu đen lên hơn 1.000 tấn/năm, nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị kinh tế cho người dân”, ông Quang thông tin.

Theo Trần Tuyên (Vietnamnet)