Đi qua hai nhịp sống

Cuốn lưu bút mực tím, cuộn băng cassette, chiếc điện thoại Nokia bấm phím đến mòn, cái đĩa mềm 1.44MB từng được nâng niu như món đồ công nghệ ghê gớm lắm, hay tiếng “Buzz” bất ngờ làm rung cửa sổ Yahoo! Messenger… Chỉ cần nhắc lại vài thứ như thế, cả một chặng đường dường như lập tức trở về.

Với 8X (những người sinh ra trong thập niên 1980), đó không hẳn chỉ là hoài niệm. Đó là một phần tuổi trẻ, một phần ký ức của những năm tháng mà mọi thứ còn chậm hơn bây giờ rất nhiều.

Đó là khi lớn lên với tiếng ve, sân trường, dép tổ ong, những buổi trưa hè quạt điện chạy vù vù và những chiều chơi đến tối mịt mới nhớ đường về. Từng chờ một chương trình ca nhạc trên ti vi, chép lời bài hát vào sổ, nghe Đan Trường, Lam Trường, Cẩm Ly rồi chuyền tay nhau những cuốn truyện tranh thuê theo ngày.

Chiếc máy ảnh cũ nằm lại cùng những trang sách, như một nhịp sống từng chậm mà rất đầy.

Món đồ mới có thể vui cả tuần. Tấm ảnh đẹp phải chờ mang phim đi rửa mới biết. Bài hát yêu thích đôi khi phải ngồi cạnh chiếc radio cả buổi mới nghe được. Muốn gặp bạn thì đạp xe sang nhà, đến nơi không có thì lại đạp xe về. Chẳng có dấu chấm xanh nào báo người kia đang trực tuyến, cũng chẳng có định vị để biết nhau đang ở đâu.

Lớn thêm một chút thì thế giới bắt đầu thay đổi. Internet xuất hiện, Yahoo! Messenger trở thành một phần thanh xuân. 8X biết cảm giác ngồi chờ một cái nick sáng đèn (mà mãi sau này mới nghe thế hệ sau gọi người ấy bằng một từ ngắn gọn là “crush”). Biết tiếng “Buzz” rung cả màn hình, từng mất rất nhiều thời gian chỉ để nghĩ một nickname thật kêu, rồi viết status bằng những ký tự.

Rồi thời gian đi nhanh hơn tưởng tượng.

Những người từng chờ điện thoại bàn giờ cầm điện thoại thông minh (smartphone) cả ngày. Những người từng tra từng trang từ điển giấy giờ có thể hỏi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) một câu và nhận về câu trả lời trong vài giây.

Từ thư tay sang email, từ băng cassette sang nền tảng nghe nhạc trực tuyến, từ Yahoo sang Facebook rồi hàng loạt mạng xã hội khác, 8X gần như đi trọn một vòng chuyển đổi của công nghệ trong chính tuổi trẻ và những năm tháng trưởng thành của mình.

Có lẽ đó là điều khá thú vị của thế hệ này: Đủ cũ để nhớ một thế giới chưa có Internet, nhưng cũng đủ trẻ để bước vào thế giới số mà không thấy mình hoàn toàn xa lạ.

Có những góc nhỏ giữ nguyên một thời ký ức, chỉ cần chạm nhẹ là trở về. 

Khi những đứa trẻ 8X đã ngoài 40

Đi qua hai nhịp sống như thế, 8X hình như giữ lại trong mình một chút của cả hai. Một chút kiên nhẫn của thời mọi thứ phải chờ. Một chút linh hoạt của thời mọi thứ luôn thay đổi.

Nhưng tuổi 40 không hẳn là một cột mốc để ngồi đếm những gì đã qua. Nó giống một khoảng giữa. Đủ xa tuổi trẻ để hiểu rằng không phải điều gì cũng cần vội, nhưng cũng còn đủ nhiều thời gian để bắt đầu một điều mới. Đủ trải nghiệm để bớt hoang mang trước những thay đổi, nhưng vẫn còn sự tò mò để học thêm một công nghệ, đi một nơi chưa từng đến hay thử một việc trước đây chưa có dịp làm.

8X đã quen với việc tiến lên. Có lẽ vì lớn lên đúng thời đất nước đổi mới, mọi thứ xung quanh đều chuyển động nên bản thân cũng quen với chuyện hôm nay phải hơn hôm qua một chút. Học thêm, làm thêm, tích lũy thêm, lo thêm cho gia đình, rồi lại nghĩ đến những dự định tiếp theo.

Nhưng càng đi xa, có lẽ càng nhận ra cuộc đời không chỉ được tính bằng những thứ cộng thêm. Có những thứ càng lớn tuổi càng muốn bớt đi. Người ta bắt đầu thấy vài điều từng rất bình thường hóa ra lại quý.

Đó là buổi sáng ngồi cà phê với người cũ mà không cần nhìn đồng hồ. Chuyến đi không phải để check-in thật nhiều. Đọc chậm một cuốn sách. Một bữa cơm đủ người. Cuộc điện thoại về nhà dài hơn thường lệ.

Ngày trẻ, tài sản thường được nghĩ bằng những thứ có thể đếm. Qua tuổi 40, có lẽ danh sách ấy dài thêm: Sức khỏe, thời gian, bạn bè cũ, những người thân vẫn còn bên cạnh và khả năng tìm thấy niềm vui trong những điều rất nhỏ.

8X may mắn vì đã đi qua một thế giới chậm trước khi bước vào thế giới quá nhanh.

Nhờ vậy, giữa thời đại mà một tin nhắn chỉ một giây đã đến nơi, vẫn nhớ cảm giác từng chờ một lá thư. Giữa hàng nghìn bức ảnh nằm trong điện thoại, vẫn có vài tấm ảnh cũ đã ngả màu mà không nỡ bỏ. Giữa kho nhạc gần như vô tận trên Internet, đôi khi nghe lại một bài của hai mươi mấy năm trước vẫn thấy lòng mình chậm đi một nhịp.

Những đứa trẻ 8X ngày nào giờ đã ngoài 40. Không còn bé để mong mau lớn, cũng chưa đến tuổi chỉ ngồi nhắc chuyện ngày xưa.

Phía trước vẫn còn một quãng dài đủ cho những kế hoạch mới, những chuyến đi mới, những điều chưa học và cả vài ước mơ từng tạm gác lại.

Chỉ khác là sau một quãng đời đi khá nhanh, bắt đầu biết chọn điều gì đáng để vội và điều gì nên dành thời gian.

Và thỉnh thoảng, giữa một ngày đầy những thông báo trên chiếc smartphone, vẫn có thể tắt màn hình đi, gọi một ly cà phê, nghe lại một bài hát cũ rồi mỉm cười.

Tổng hợp nhiều nguồn