Sau hơn mười năm gặp lại, tôi thấy nó già đi nhiều lắm. Nét thư sinh, bảnh trai của nó giờ đây đã nhuốm đầy nét bụi phong trần. Ánh mắt to tròn nhíu lại lộ rõ những vết chân chim, nó nhìn xa xăm về phía bờ sông. Bất chợt trong mắt của nó như có một tia sáng chiếu qua.

- Phượng vĩ kìa Hải!

Tôi nhìn theo hướng ánh mắt của nó: Đúng rồi, cây phượng vĩ nở hoa đẹp quá!

Đứa con gái của nó cũng rối rít: Bố ơi! Hoa đẹp quá! Chút nữa bố dẫn con tới chỗ cây hoa chụp hình cho con nhé!

Nó mỉm cười, vẫn nụ cười hiền hậu, có duyên như ngày nào nhưng nơi khóe miệng, vết gấp đã hằn sâu. Nhìn ánh mắt của nó, tôi biết lúc này nó đang nghĩ gì. Chắc chắn nó đang nhớ tới Phượng - cô bạn học chung lớp, chung trường ngày xưa.

***

Tôi với nó là đôi bạn cùng xóm, lớn lên bên nhau từ những buổi tắm sông, thả diều, chăn bò, cắt cỏ trên những triền đê, đến những năm tháng ngồi chung trường, chung lớp dưới mái trường cấp ba. Có chuyện gì hai thằng cũng đem ra kể cho nhau nghe. Tôi biết nó thương Phượng nhiều lắm, một thứ tình cảm âm thầm mà bền bỉ như màu đỏ của hoa phượng mỗi độ hè về.

Phượng, Vĩ - ngay cái tên của chúng nó cũng như đã được mùa hè xe duyên từ trước. Đám bạn trong lớp thường trêu đùa: “Đúng là cặp đôi của hoa học trò”. Mỗi lần như vậy, Phượng chỉ biết cúi đầu cười nhẹ, còn Vĩ thì giả vờ lảng đi chỗ khác, nhưng ánh mắt nó lại không giấu nổi niềm vui lặng lẽ.

Những năm cuối lớp mười hai, sân trường đỏ rực màu phượng nở. Hoa rơi đầy trên vai áo trắng, trên những chiếc giỏ xe đạp nghiêng nghiêng trong nắng. Mỗi lần tan học, Vĩ chở tôi về trên chiếc xe đạp cũ, nó lại nghêu ngao mấy câu hát quen thuộc: “Những chiếc giỏ xe chở đầy hoa phượng/ Em chở mùa hè của tôi đi đâu/ Chùm phượng vĩ em cầm là tuổi tôi mười tám/ Thuở chẳng ai hay thầm lặng mối tình đầu...”.

Minh họa: Võ Văn

Tiếng hát của Vĩ cứ theo những vòng quay chậm chạp của bánh xe mà ngân dài trong buổi chiều đầu hạ, khiến tôi nghĩ về những rung động đầu đời cứ lặng lẽ lớn lên theo mùa phượng đỏ mà chính người trong cuộc cũng không kịp nhận ra.

Có lẽ vì thế mà hoa phượng từ lâu đã mang tên thật đẹp, thật đáng yêu - hoa học trò - loài hoa của tuổi thần tiên với bao kỷ niệm mến thương dưới mái trường. Loài hoa ấy còn gợi nhớ về những mối tình đầu thầm lặng, nhẹ nhàng, trong trẻo, dấu yêu và đầy thơ mộng. Mối tình của Phượng với Vĩ cũng lặng lẽ lớn dần lên dưới tán cây già giữa sân trường như thế.

Ngày hôm sau lớp tổng kết năm học, chúng tôi trao cho nhau những dòng lưu bút, ghi lại những cảm xúc thân thương, những lời chúc có cánh và cả những lời chúc chân thực từ đáy lòng. Cuốn lưu bút của Phượng được chúng tôi chuyền tay nhau để viết.

Đó là một cuốn sổ do chính tay Phượng thiết kế với kiểu dáng hình tròn và được trang trí thật đẹp mắt. Là một học sinh giỏi văn, lời tựa trong cuốn lưu bút của Phượng thật ý vị và đầy cảm xúc. Nhiều bạn tò mò về dòng lưu bút của Vĩ viết cho Phượng. Nhưng Vĩ chỉ viết mỗi một câu: “Chúc Phượng đạt được ước mơ trở thành cô giáo dạy Văn”. Và dưới dòng chữ ấy là một nhành hoa phượng vĩ ép khô kẹp vào trang giấy trắng.

Chúng tôi chụp hình lưu niệm cuối năm. Giữa sân trường có một cây phượng vĩ không biết đã gắn bó với ngôi trường bao nhiêu năm tuổi nhưng trông nó đã già nua lắm rồi. Thân nó xù xì, mốc meo với lớp vỏ dày cộm.

Những cành cây chìa ra như những cánh tay khổng lồ che mát khoảng sân trường đầy nắng. Có lẽ nó đã chứng kiến rất nhiều lứa học trò gặp gỡ rồi chia ly. Chỉ có phượng vẫn ở lại, gắn bó với mái trường, nở hoa chói ngời sắc đỏ, mang niềm tin, hy vọng cho những mùa thi.

Mấy đứa con trai bắt đầu đua nhau trèo lên cây. Còn mấy cô con gái yểu điệu trong tà áo dài tinh khôi đứng xếp hàng dưới gốc cây để chụp hình. Thằng Nam bẻ một cành hoa ném xuống cho bọn con gái. Cái Lan nhặt được rồi thốt lên: “Ôi phượng vĩ đẹp quá! ”. Lớp mình cũng có cặp đôi Phượng - Vĩ xinh đẹp”.

Mấy đứa cười rộ lên, còn má Phượng đỏ ửng. Vĩ liếc nhìn sang Phượng với ánh mắt thật khác thường mà tôi vô tình bắt gặp. Tôi biết nó thích Phượng nhưng không dám nói. Trò đùa với lời trêu ghẹo cố tình ghép đôi của lũ học trò lại vang lên. Chúng nó lặp đi lặp lại điệp khúc: Phượng - Vĩ! Phượng - Vĩ! Phượng - Vĩ!... Tiếng nói cười vỡ tan trong ánh nắng hè gay gắt, nhuốm vào màu hoa phượng lung linh.

Thằng Vĩ không nói gì, trông nó ngượng ngùng lắm. Còn Phượng, hai má nó đỏ bừng. Lúc này trông nó lại càng xinh hơn. Đôi mắt bồ câu long lanh với nụ cười rất duyên của nó đã làm không biết bao đám con trai xiêu lòng. Nói thật tôi cũng rất thích nhìn nó. Mái tóc nó đen dài óng ả càng tôn lên lớp da trắng trẻo, hồng hào.

Mùa hè năm ấy trôi qua chóng vánh, ai cũng tất bật cho các kỳ thi tốt nghiệp, đại học. Mỗi đứa chọn một khung trời mơ ước. Đứa học đại học, đứa học nghề, đứa đi làm ăn xa... Tôi và Vĩ có cùng ấp ủ, ước mơ đậu Đại học Bách khoa Hà Nội. Và rồi hai thằng tôi ôm nhau la hét nói cười khi nhận được kết quả cả hai cùng đậu đại học. Nhưng, niềm vui ấy với Vĩ bỗng chốc tan biến.

Ngày nó nhận giấy báo nhập học cũng là ngày gia đình nó xảy ra biến cố. Từ một gia đình khá giả trong làng, cuối cùng trở thành tay trắng chỉ sau một đêm. Bố nó bỏ đi không một lời từ biệt. Rồi mẹ nó lâm bệnh nặng, mất trí nhớ, lúc tỉnh lúc mê, lúc nhớ lúc quên. Nó đành quẹt nước mắt tiễn tôi ra Hà Nội nhập học.

- Mày cố gắng học... học nốt phần của tao nhé!

Lần đầu tiên nước mắt của những thằng con trai như chúng tôi rơi, rơi từ lúc nào không hay biết. Tôi ngậm ngùi không nói nên câu, gật đầu rồi bước đi nhanh không dám quay đầu lại. Phượng nhìn nó nước mắt nhạt nhòa, cả hai không nói gì nhưng trong ánh mắt đủ nói lên bao điều. Tôi và Phượng lên xe ra Hà Nội. Tôi nhìn qua ô kính, nó vẫn đứng đó, dáng nó dần bé nhỏ và khuất xa.

Chuyện tình cảm của hai đứa nó chỉ có tôi mới hiểu hết. Thằng Vĩ thương Phượng nhiều lắm, nhưng nó là đứa nhút nhát. Nhiều lần đến nhà Phượng nhưng nó rủ tôi đi cùng, đến chỉ được nhìn Phượng, nói huyên thuyên mấy chuyện học hành, thi cử, rồi lại đạp xe chở nhau về.

Chỉ đơn giản vậy thôi nhưng cứ mỗi lần tới nhà Phượng trở về là tôi thấy nó vui lắm, nó nói cười suốt đường về khác hẳn với sự yên lặng đầy căng thẳng lúc đi. Còn Phượng, mặc dù không nói ra nhưng tôi biết Phượng cũng mến Vĩ.

Hai đứa nó rõ ràng “Tình trong như đã, mặt ngoài còn e”. Phượng mến Vĩ nhưng không bao giờ để chuyện tình cảm lấn át việc học hành. Chính nhờ Phượng mà chúng tôi càng có quyết tâm phải cố gắng đậu đại học.

Tôi và Phượng tiếp tục được thực hiện ước mơ của mình. Còn Vĩ, cậu ấy trở thành trụ cột của gia đình. Vĩ phải nuôi mẹ và hai em ăn học. Không biết rồi đây nó sẽ sống ra sao? Ra Hà Nội, tôi và Phượng học ở hai trường khá xa nên cũng ít khi gặp nhau.

Thỉnh thoảng gọi điện cho Phượng, tôi biết được là Phượng và Vĩ vẫn thường viết thư cho nhau. Nhưng rồi sang năm thứ hai, Phượng vẫn gửi những lá thư tay về cho Vĩ, nhưng còn Vĩ thì biệt tăm không một hồi âm, không một tin tức. Tôi cũng mất liên lạc với nó.

Hè năm thứ hai, tôi và Phượng trở về thăm nhà. Chúng tôi đến nhà Vĩ. Mẹ nó đã mất. Hai đứa em, nó gửi nhà dì. Còn nó đi làm ăn xa kiếm tiền gửi về để cùng dì nuôi hai đứa em ăn học. Đứng trước di ảnh của bố mẹ nó, nghe dì nó kể chuyện, Phượng nước mắt nghẹn ngào.

Tôi và Phượng tốt nghiệp, đi làm. Cuộc sống, công việc cuốn chúng tôi vào guồng quay. Bẵng đi một thời gian, chúng tôi dường như quên mất Vĩ. Phượng lấy chồng, tôi cưới vợ. Mỗi đứa lo cuộc sống riêng của gia đình mình. Hè năm nay, phượng vĩ lại đơm bông nhiều, những chú ve lại cất lên bản tình ca mùa hạ, tôi dẫn vợ con về thăm ông bà nội.

Tới đầu làng, thấy dáng ai trông rất quen đang nắm tay một bé gái tầm 3 tuổi ngồi trong một quán giải khát bên đường làng quen thuộc. Tôi gọi lớn: Vĩ! Đúng rồi, thằng Vĩ!

Niềm vui vỡ òa sau mười mấy năm gặp lại.

***

Mãi nhìn cây phượng vĩ trước mặt, điếu thuốc đã tàn, ly cà phê đã ngưng chảy nhưng giọt thời gian của quá khứ vẫn chảy mãi trong dòng ký ức con người. Tôi khẽ nhắc tới Phượng. Vĩ mỉm cười khi biết rằng Phượng đang hạnh phúc bên gia đình nhỏ của mình - một nụ cười bình yên, bao dung và có chút gì đó xa xăm khó tả.

Có lẽ tình yêu đầu luôn vậy, nhẹ nhàng mà sâu lắng, dại khờ mà khó quên, như hoa phượng mỗi năm tàn rồi lại nở đỏ một góc trời ký ức. Thu qua, đông tới, xuân về, hè lại sang, phượng vĩ vẫn cháy lên màu đỏ học trò giữa trời xanh biếc. Chỉ có Vĩ là vẫn ngồi lặng rất lâu dưới tán cây năm cũ, lặng nhìn những cánh phượng rơi như nhìn lại một thời tuổi trẻ đã đi qua đời mình không bao giờ trở lại.

Tổng hợp nhiều nguồn