Từ 800 NDT mang theo khi rời quê lên Thượng Hải lập nghiệp, Lưu Vĩnh Quân đã xây dựng được nông trại rộng hàng trăm mẫu với doanh thu khoảng 36 triệu NDT mỗi năm.

Thành công của ông đến từ mô hình cá - rau cộng sinh, trong đó chất thải từ cá trở thành nguồn dinh dưỡng cho cây trồng trong một hệ thống tuần hoàn khép kín.

Từ 800 tệ đến ông chủ nông trại 800 mẫu

Năm 2004, Lưu Vĩnh Quân (quê tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc) mang theo vỏn vẹn 800 NDT (khoảng 3,1 triệu đồng) đến Thượng Hải lập nghiệp. Tốt nghiệp trường nông nghiệp nhưng thời gian đầu, ông phải làm đủ nghề để sinh tồn: phục vụ quán ăn, phát tờ rơi, lao động phổ thông.

Sau 3 năm bươn chải, ông mở được công ty cảnh quan cây xanh, mua nhà, lập gia đình và có cuộc sống khá ổn định. Với nhiều người, đó đã là đích đến. Nhưng với Lưu Vĩnh Quân, đó chỉ mới là điểm khởi đầu.

Năm 2012, ông bất ngờ nói với vợ rằng muốn ra ngoại ô trồng rau. Ý định ấy khiến cả gia đình phản đối. Trong mắt nhiều người, từ bỏ công việc đang ăn nên làm ra để quay về làm nông chẳng khác nào “đánh cược cuộc đời”.

Thế nhưng Lưu Vĩnh Quân nhìn thấy một cơ hội lớn hơn: thị trường thực phẩm tươi sống cho hơn 20 triệu dân Thượng Hải.

Ông nhận ra phần lớn rau củ tại Thượng Hải khi đó đều được vận chuyển từ nơi xa tới, chi phí logistics cao, giá bán đắt đỏ. Nếu xây dựng được vùng trồng ngay gần thành phố, ông có thể giảm chi phí trung gian và cung cấp rau tươi nhanh hơn cho thị trường.

Mang theo khoản vốn khởi nghiệp khoảng 2 triệu NDT (khoảng 7,7 tỷ đồng), ông thuê hơn 800 mẫu đất (khoảng 53 ha) ở ngoại ô để trồng rau. Tuy nhiên, thất bại đến rất nhanh do thương lái liên tục ép giá.

Lưu Vĩnh Quân lập tức thay đổi chiến lược. Ông tập trung vào những loại rau địa phương ưa chuộng, mở rộng quy mô để có thể cung ứng quanh năm.

Quyết định đó giúp tình hình đảo chiều. Chỉ vài năm sau, doanh thu nông trại đã lên tới hàng triệu nhân dân tệ mỗi năm.

Cơ duyên với mô hình ‘cá - rau cộng sinh’

Năm 2014, trong một buổi hội thảo nông nghiệp, Lưu Vĩnh Quân lần đầu nghe tới khái niệm “aquaponics”, tức là mô hình cá và rau cộng sinh.

Nguyên lý của hệ thống này khá đơn giản nhưng cực kỳ thông minh: chất thải từ cá và thức ăn dư thừa sẽ được vi sinh vật phân giải thành dưỡng chất cho cây trồng. Ngược lại, rễ cây hấp thụ các chất này, đồng thời lọc sạch nước trước khi nước quay trở lại bể cá.

Nói cách khác, cá “nuôi” rau, còn rau lại làm sạch môi trường sống cho cá. Nếu vận hành tốt, mô hình gần như không cần thay nước thường xuyên cho cá, cũng không cần bón phân cho rau.

Ý tưởng ấy khiến Lưu Vĩnh Quân lập tức bị cuốn hút. Nhưng thời điểm đó, công nghệ này còn rất mới tại Trung Quốc, gần như chưa ai dám đầu tư quy mô lớn.

Một lần nữa, gia đình ông phản đối. Tuy nhiên, ông vẫn quyết định thử nghiệm, chấp nhận những đêm thức trắng và hàng loạt thất bại.

Để nghiên cứu hệ thống cộng sinh, Lưu Vĩnh Quân gần như sống luôn tại nông trại. Có giai đoạn ông chỉ ngủ 1-2 tiếng mỗi ngày để tự thiết kế thiết bị, thử nghiệm vật liệu, điều chỉnh dòng nước và môi trường nuôi.

Những thử nghiệm đầu tiên của Lưu Vĩnh Quân liên tiếp thất bại khi cá chết hàng loạt do thiếu oxy và chất thải tích tụ trong bể nuôi. 

Sau nhiều lần cải tiến, ông chuyển sang dùng bể tròn đáy hình phễu để chất thải được hút ra và xử lý qua hệ thống lọc sinh học, giúp môi trường nước ổn định hơn.

Thách thức tiếp theo là tìm giải pháp trồng rau không cần đất. Sau nhiều thử nghiệm không thành công, ông sử dụng đá cuội để cung cấp vi lượng cho cây, nhờ đó rau phát triển mạnh, hấp thụ dinh dưỡng trực tiếp từ nguồn nước tuần hoàn. Đến năm 2019, hệ thống “cá - rau cộng sinh” hoàn chỉnh chính thức đi vào vận hành.

Không chỉ trồng rau, Lưu Vĩnh Quân còn nuôi các loại cá có giá trị kinh tế cao như cá vược Mỹ. Điều khiến nhiều chủ nhà hàng bất ngờ là cá của ông gần như không có mùi tanh của bùn, hạn chế ở cá nuôi ao truyền thống. Nhờ môi trường nước tuần hoàn liên tục và được lọc sinh học, thịt cá săn chắc, thơm hơn.

Nhiều nhà hàng tại Thượng Hải đã ký hợp đồng thu mua dài hạn với nông trại của ông. Từ một người mang 800 tệ đến Thượng Hải, Lưu Vĩnh Quân hiện sở hữu mô hình nông nghiệp công nghệ cao có doanh thu hàng chục triệu tệ mỗi năm.

Điều đặc biệt, ông không chỉ kiếm tiền từ nông nghiệp mà còn biến nông nghiệp thành một mô hình bền vững: tiết kiệm nước, giảm hóa chất, giảm ô nhiễm môi trường và tận dụng tối đa tài nguyên.

Theo Hạnh Nguyên (Vietnamnet)