Cách thủ đô Tokyo khoảng 350km về phía nam, trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản, các nhà nghiên cứu từ Đại học Shizuoka, Waseda và Tokyo vừa công bố một phát hiện: tại miệng phun thủy nhiệt Higashi-Aogashima, nồng độ vàng ẩn giấu bên trong pyrit (một khoáng vật sắt có màu giống vàng) đạt 19.231 ppm, cao nhất từng được ghi nhận trong pyrit trên thế giới.

Đây được xác nhận là nồng độ vàng cao nhất thế giới trong các mỏ sunfua dưới đáy đại dương. Điểm đặc biệt là vàng không tồn tại dưới dạng thỏi hay hạt lấp lánh. 

Các tác giả cho rằng vàng tồn tại chủ yếu dưới dạng "vàng vô hình", được phân tán trong cấu trúc tinh thể của pyrit. Kỹ thuật SIMS với độ nhạy cao cho phép phát hiện và định lượng lượng vàng cực nhỏ này.

Vàng đang là tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và giá đã tăng khoảng 10 lần so với 20 năm trước. Bất kỳ nguồn cung mới nào cũng có thể tác động đến thị trường vàng toàn cầu.

Khu vực này nằm ở độ sâu khoảng 700-820m, nông hơn đáng kể so với nhiều mỏ biển sâu khác (thường từ 1.500 đến 5.000m). 

Các nhà nghiên cứu Nhật Bản đánh giá đây là một trong những địa điểm tiềm năng nhất để xây dựng mỏ vàng thương mại dưới đáy biển đầu tiên trên thế giới.

Nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản, quốc gia này không phải phụ thuộc vào giấy phép quốc tế. Đây là một lợi thế không nhỏ, nhất là trong bối cảnh Nhật Bản đang tìm cách giảm phụ thuộc nhập khẩu kim loại quý và đất hiếm, đặc biệt từ Trung Quốc.

Tuy vậy, về công nghệ, trên thế giới hiện chưa có mỏ vàng thương mại nào dưới đáy biển đi vào hoạt động. 

Việc tách "vàng vô hình" khỏi pyrit ở độ sâu hàng trăm mét là một bài toán kỹ thuật cực kỳ phức tạp. Trước đó, dự án Solwara 1 ở Papua New Guinea đã thất bại sau khi nhà phát triển không huy động được đủ vốn, khiến Chính phủ Papua New Guinea chịu thiệt hại đáng kể.

Rào cản tiếp theo là môi trường. Các miệng phun thủy nhiệt không chỉ là nguồn khoáng sản mà còn là nơi cư trú của những hệ sinh thái biển sâu vô cùng đặc biệt, với những loài sinh vật không tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.

Nhiều nhà khoa học đang kêu gọi bảo vệ khu vực này trước khi bất kỳ hoạt động khai thác nào bắt đầu. Một số quốc gia Thái Bình Dương đã ủng hộ lệnh tạm dừng khai thác biển sâu đến năm 2030.

Phát hiện này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang tích cực tìm kiếm nguồn cung tài nguyên trong nước. Hiện tại, Nhật Bản chỉ có mỏ vàng khai thác thương mại duy nhất là Hishikari ở tỉnh Kagoshima nhưng chỉ cung cấp khoảng 4 tấn mỗi năm.

Tại thị trường tài chính quốc tế, vàng vẫn đang ở vùng giá cao. Nếu công nghệ khai thác biển sâu được phát triển và chi phí giảm xuống, nguồn cung mới này có thể tác động đến kỳ vọng của thị trường trong dài hạn.

Nếu phát hiện mới về “vàng vô hình” này được thương mại hóa thành công và bền vững, nó có thể giúp Nhật Bản giải bài toán nguồn cung vàng trong nước và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Theo Tử Huy (Vietnamnet)