Chợ phiên Phố Cáo nằm ở trung tâm xã cùng tên (thuộc địa phận huyện Đồng Văn cũ), giữa một thung lũng dài và hẹp.

Đây là một trong số ít những phiên chợ độc đáo của vùng đất Tuyên Quang (tỉnh Hà Giang cũ).

Dù được mở tại xã Phố Cáo cũ nhưng chợ phiên nơi đây còn thu hút đông đảo bà con dân tộc từ các xã cũ lân cận như: Vần Chải, Lũng Thầu, Sủng Là... tới buôn bán, mua sắm và giao lưu.

Điều thú vị là chợ phiên Phố Cáo họp mỗi tuần 1 lần nhưng theo chu kỳ 6 ngày và mỗi tuần lùi lại 1 ngày để bà con có thể sắp xếp công việc và ai cũng có thể đi chợ. Vì vậy chợ này còn thường được gọi với tên chợ lùi Phố Cáo.

Ví dụ, tuần này chợ họp vào ngày Sửu thì phiên tiếp theo sẽ bắt đầu vào ngày Mùi. Chợ họp từ sáng sớm cho đến trưa muộn, khoảng từ 3h đến 13h.

Chợ phiên Phố Cáo không lấy các ngày cuối tuần (thứ 7, Chủ nhật) làm ngày họp cố định như những phiên chợ khác trên cao nguyên đá Đồng Văn. Chợ họp theo chu kỳ mỗi tuần lùi lại một ngày

Có dịp ghé thăm chợ Phố Cáo vào ngày họp phiên gần đây, anh Hoàng Hiệp – hướng dẫn viên đến từ TPHCM không giấu nổi sự thích thú trước khung cảnh buôn bán nhộn nhịp.

Đây là lần thứ hai anh đặt chân tới địa điểm hấp dẫn này.

Tại chợ, đông đảo bà con người Mông, Dao, Pu Péo… mang theo các mặt hàng “cây nhà lá vườn” và sản phẩm thủ công tới trao đổi, mua bán.

Nổi bật nhất trong chợ là những gian hàng bày bán trang phục của đồng bào các dân tộc sinh sống tại địa phương.

Xung quanh là một số khu vực phục vụ các món ăn dân dã, từ phở thịt lợn, mèn mén, bánh dày, bánh đúc cho đến thắng cố, xôi ngũ sắc, phở chua.

Tới chợ phiên Phố Cáo, người dân còn có thể tìm kiếm các dịch vụ truyền thống khác như khâu vá giày vải, bạt…

“Chợ phiên Phố Cáo bày bán nhiều sản phẩm do chính người địa phương làm ra như gia cầm, nông sản… Bên cạnh đó còn có các mặt hàng tiêu dùng và những gian hàng ẩm thực mang đậm hương vị vùng cao.

Chợ luôn nhộn nhịp, đông vui, tạo nên một bầu không khí sinh động và toát lên rõ nét văn hóa bản địa đặc sắc”, anh Hiệp nhận xét.

Anh Hiệp thích thú trước khung cảnh buôn bán nhộn nhịp, mang đậm nét văn hóa vùng cao ở phiên chợ lùi độc đáo bậc nhất Tuyên Quang

Theo cảm nhận của vị khách miền Nam, so với nhiều khu chợ đã phát triển mạnh về du lịch, Phố Cáo vẫn mang đậm màu sắc chợ dân sinh bản địa.

Song, chợ cũng có nét riêng: không chỉ là nơi mua bán mà còn trở thành một không gian sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc vùng cao, đặc biệt là người Mông.

Điều này cũng mang đến cho du khách cảm giác đặc biệt từ những khoảnh khắc rất đời thường: tiếng nói chuyện rộn ràng, những bộ váy áo nhiều màu sắc, khu bán gia súc, những hàng ăn nghi ngút khói và cảnh bà con ngồi bên nhau thưởng thức bát phở, thắng cố hay uống chén rượu ngô.

Chợ còn là điểm gặp gỡ, giao lưu. Người dân xuống chợ không chỉ để mua bán mà còn để gặp người quen, trò chuyện, trao đổi chuyện gia đình và bản làng.

“Chính vì vậy, nếu muốn cảm nhận đời sống vùng cao nguyên đá một cách gần gũi, du khách không nên bỏ lỡ phiên chợ Phố Cáo này. Đây không chỉ là một điểm tham quan mà còn được xem như bức tranh văn hóa độc đáo, nhiều màu sắc.

Một điểm ấn tượng nữa là chợ nằm lọt thỏm giữa thiên nhiên thơ mộng với những dãy núi đá tai mèo, thung lũng và các ngôi nhà trình tường. Vào buổi sáng có sương, cả phiên chợ tạo nên một khung cảnh rất đặc trưng của vùng cao”, anh Hiệp chia sẻ.

Từ sáng sớm, người dân ở các bản quanh vùng mặc trang phục truyền thống, đi bộ hoặc xe máy xuống chợ. Người mang rau củ, ngô, mật ong, nông sản; người bán gia súc, gia cầm, nông cụ và những vật dụng thiết yếu

Theo gợi ý của hướng dẫn viên, du khách muốn trải nghiệm chợ phiên Phố Cáo cần chú ý kiểm tra lịch họp chợ cụ thể trước khi ghé thăm.

Nếu đến chợ, du khách nên đi từ sáng sớm để cảm nhận rõ không khí chợ. Đây cũng là thời điểm đông đảo bà con dân tộc từ khắp các bản làng đổ về, mang theo nông sản, các loại hàng hóa và vật nuôi.

Du khách tới chợ vui chơi cũng cần tôn trọng văn hóa địa phương, đặc biệt khi chụp cận cảnh người dân, trẻ em hoặc các cụ già thì nên xin phép trước. Đồng thời, bạn không nên tự ý sắp đặt, kéo người dân tạo dáng hoặc biến sinh hoạt của họ thành “đạo cụ” chụp hình.

Trong chợ có nhiều gian hàng ăn uống, phục vụ các món đặc trưng bản địa với giá bình dân

Để thuận tiện trải nghiệm, du khách nên chuẩn bị sẵn tiền mặt mệnh giá nhỏ vì các mặt hàng trong chợ được bày bán bình dân và nhiều hàng quán truyền thống chưa có dịch vụ thanh toán điện tử.

“Tới chợ phiên Phố Cáo, bạn có thể thưởng thức thắng cố, phở, bánh địa phương, rượu ngô… nhưng nên hỏi giá trước và hạn chế uống rượu nếu còn phải di chuyển theo lịch trình.

Bạn cũng phải giữ gìn vệ sinh, không xả rác và đi nhẹ nói khẽ, tránh làm ảnh hưởng đến việc mua bán, sinh hoạt của bà con.

Điều thú vị nhất ở chợ phiên này không chỉ là mua sắm mà còn nằm ở việc quan sát một không gian giao lưu cộng đồng của đồng bào vùng cao”, anh Hiệp bày tỏ.

Theo Thảo Trinh (VietNamNet)
Ảnh: Hoàng Hiệp Chu Du
Xem bài viết gốc tại đây