Xe cháy toàn bộ, bảo hiểm chỉ đồng ý trả hơn 223 triệu đồng

Anh Nguyễn Huy H. là chủ sở hữu một chiếc ô tô Mini Cooper. Ngày 6/7/2022, anh ký hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới với số tiền bảo hiểm vật chất xe là 450 triệu đồng và đã hoàn thành nghĩa vụ đóng phí là hơn 10,6 triệu đồng.

Hợp đồng có thời hạn bảo hiểm từ 0h ngày 18/7/2022 đến 23h59 ngày 17/7/2023.

Đến khoảng 3h ngày 8/8/2022, khi chiếc xe đang đỗ tại lề đường, trước một căn nhà ở thành phố L., tỉnh Lào Cai, xe bất ngờ bị cháy toàn bộ. Cùng thời điểm, hai ô tô khác cũng bị cháy.

Sau sự việc, anh H. thông báo cho Công ty B. (thuộc Tổng công ty B.) và làm các thủ tục yêu cầu bồi thường. Ngày 9/8/2022, anh nộp tờ khai tai nạn, yêu cầu Tổng công ty B. bồi thường 450 triệu đồng theo số tiền bảo hiểm.

Vụ việc có yếu tố hình sự nên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai tiến hành điều tra và định giá tài sản. Kết luận định giá tài sản ngày 30/9/2022 xác định giá trị chiếc Mini Cooper hơn 223,5 triệu đồng tại thời điểm xảy ra vụ cháy, theo phương pháp khấu hao.

Ngày 7/6/2024, Tổng công ty B. thông báo phương án bồi thường tổn thất toàn bộ đối với chiếc xe, với số tiền hơn 223,5 triệu đồng

Không đồng ý, anh H. yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm phải chi trả đủ 450 triệu đồng, đúng bằng số tiền bảo hiểm vật chất xe ghi trên giấy chứng nhận.

Phía Tổng công ty B. không chấp nhận yêu cầu này. Doanh nghiệp cho rằng số tiền bồi thường phải được xác định dựa trên giá thị trường của tài sản tại thời điểm, nơi xảy ra tổn thất và mức độ thiệt hại thực tế. Kết luận định giá trong vụ án hình sự đã xác định chiếc xe có giá trị hơn 223,5 triệu đồng nên đây là số tiền bồi thường phù hợp.

Bản án sơ thẩm của TAND TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai (nay là TAND khu vực 6 - Lào Cai) chấp nhận yêu cầu của anh H., buộc Tổng công ty B. phải chi trả 450 triệu đồng tiền bảo hiểm vật chất xe cơ giới.

Tổng công ty B. kháng cáo toàn bộ bản án dân sự, đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác yêu cầu của chủ xe.

Tòa phúc thẩm bác cách định giá của doanh nghiệp bảo hiểm

Tại phiên tòa phúc thẩm, doanh nghiệp tiếp tục cho rằng dấu vết chiếc xe bị cháy từ giữa ra là căn cứ để xác định xe có thể bị đốt, không phải cháy do nguyên nhân khách quan.

Tuy nhiên, HĐXX cho rằng phía Tổng công ty B. không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh xe bị cháy không phải do nguyên nhân khách quan.

Đáng chú ý, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai xác định nguyên nhân chiếc Mini Cooper bị cháy là do cháy lan từ một xe ô tô khác sang. Do đó, HĐXX xác định vụ cháy thuộc phạm vi bảo hiểm theo hợp đồng.

HĐXX cũng dẫn quy định tại quy tắc bảo hiểm vật chất xe ô tô của Tổng công ty B., đó là số tiền bồi thường thiệt hại toàn bộ bằng giá trị thị trường của xe tại thời điểm, nơi xảy ra thiệt hại và không vượt quá số tiền ghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm.

Tổng công ty B. dựa vào kết luận định giá tài sản trong vụ án hình sự để cho rằng giá trị chiếc xe chỉ hơn 223,5 triệu đồng. Tuy nhiên, HĐXX nhận thấy việc định giá này được thực hiện bằng phương pháp khấu hao.

Trong khi đó, chính quy tắc bảo hiểm của doanh nghiệp quy định giá thị trường là giá mua bán chiếc xe tương tự, cùng năm sản xuất, hãng sản xuất, mẫu xe và mục đích sử dụng được chào bán trên thị trường tại thời điểm xác định giá.

Do vậy, HĐXX cho rằng cách xác định giá xe bằng phương pháp khấu hao trong kết luận định giá tài sản không phù hợp với quy tắc xác định giá thị trường do chính Tổng công ty B. ban hành.

Tại cấp sơ thẩm, anh H. cũng cung cấp biên bản xác minh giá xe tại hai cơ sở kinh doanh ô tô trên địa bàn thành phố L. Theo tài liệu này, chiếc Mini Cooper Countryman đăng ký lần đầu tháng 1/2013 có giá dao động 550-630 triệu đồng vào tháng 3/2025.

HĐXX cũng nhận định, theo quy tắc bảo hiểm, việc giám định thiệt hại khi xảy ra tai nạn thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm. Quy tắc không quy định việc loại trừ trách nhiệm giám định khi vụ việc có yếu tố hình sự hoặc cho phép sử dụng kết quả giám định thiệt hại của cơ quan có thẩm quyền thay thế việc giám định theo quy định của bảo hiểm.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tổng công ty B. cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh giá thị trường của chiếc xe tại thời điểm, nơi xảy ra thiệt hại là hơn 223,5 triệu đồng.

Tòa phúc thẩm cũng không chấp nhận lập luận của doanh nghiệp về việc áp dụng tỷ lệ trượt giá. Theo doanh nghiệp, việc giá trị xe sau một năm giảm 10% là căn cứ để các bên tính toán, thỏa thuận số tiền và phí bảo hiểm. Tuy nhiên, HĐXX nhận thấy quy tắc bảo hiểm không quy định sử dụng tỷ lệ trượt giá để xác định giá trị thị trường của xe tại thời điểm xảy ra thiệt hại.

Từ đó, HĐXX phúc thẩm xác định yêu cầu của anh H. về việc buộc Tổng công ty B. bồi thường 450 triệu đồng là có căn cứ.

Tòa quyết định không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm, buộc Tổng công ty B. bồi thường cho anh H. 450 triệu đồng đối với chiếc Mini Cooper bị cháy. Sau khi chi trả tiền bảo hiểm, doanh nghiệp được nhận lại tài sản bảo hiểm theo thỏa thuận giữa hai bên.

(Bài viết dựa trên Bản án số 30/2025/DS-PT ngày 27/8/2025 của TAND tỉnh Lào Cai)

Theo Nguyễn Lê (Vietnamnet)