Theo phản ánh của giáo viên N.M.C, bà bắt đầu dạy học từ năm 1988 tại một trường mầm non bán công. Từ tháng 9/1999 đến năm 2002, bà tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện. Sau đó, từ năm 2002 đến nay, bà chuyển sang đóng BHXH bắt buộc. Do sức khỏe yếu và hoàn cảnh cá nhân, bà mong muốn được nghỉ hưu sớm nhưng chưa rõ điều kiện cũng như mức hưởng lương hưu với trường hợp của mình.

Trả lời vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, Luật BHXH năm 2024 đã quy định khá cụ thể về điều kiện và cách tính lương hưu đối với người lao động nghỉ đúng tuổi cũng như nghỉ trước tuổi.

Điều kiện hưởng lương hưu

Theo khoản 1, Điều 64, Luật BHXH năm 2024, người lao động tham gia BHXH bắt buộc, khi nghỉ việc có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên, sẽ được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp: đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động; hoặc đủ tuổi nghỉ hưu thấp hơn trong trường hợp làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hay làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo danh mục do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Như vậy, người lao động không nhất thiết phải đủ 20 năm đóng BHXH mới được hưởng lương hưu như trước đây, mà chỉ cần đủ từ 15 năm trở lên nếu đáp ứng điều kiện về tuổi.

Nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động

Luật BHXH năm 2024 cũng dành một điều riêng (Điều 65) để quy định về trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động. Theo đó, người lao động tham gia BHXH bắt buộc, có từ đủ 20 năm đóng BHXH trở lên, sẽ được hưởng lương hưu với mức thấp hơn nếu bị suy giảm khả năng lao động.

Cụ thể, người lao động có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu thông thường nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%. Trường hợp suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, người lao động có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 10 tuổi.

Cách tính mức lương hưu hằng tháng

Về mức hưởng, khoản 1 và khoản 3, Điều 66, Luật BHXH năm 2024 quy định, lương hưu hằng tháng được tính trên cơ sở mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Đối với lao động nữ, mức lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương tương ứng với 15 năm đóng BHXH; sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa không quá 75%.

Đối với lao động nam, mức 45% tương ứng với 20 năm đóng BHXH; mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa 75%. Trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng ban đầu là 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.

Riêng với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, sau khi tính mức lương hưu theo công thức nêu trên, cứ mỗi năm nghỉ sớm hơn so với tuổi quy định, người lao động sẽ bị giảm thêm 2% lương hưu.

BHXH Việt Nam cho biết, do câu hỏi của bạn đọc chưa cung cấp đầy đủ thông tin như tuổi nghỉ hưu dự kiến, tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc, tình trạng sức khỏe và mức suy giảm khả năng lao động nên cơ quan BHXH chưa có căn cứ để tính cụ thể mức lương hưu.

Bà N.M.C nên đối chiếu các quy định của pháp luật hiện hành hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH nơi cư trú, cung cấp đầy đủ hồ sơ, thông tin để được tư vấn và giải đáp chính xác quyền lợi của mình.