Thông tin được GS.TS Trần Bình Giang, Chủ tịch Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật nội soi Việt Nam, chia sẻ tại hội thảo khoa học về phẫu thuật béo phì trong điều trị đa mô thức và ra mắt Chi hội Phẫu thuật Chuyển hóa và Béo phì Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031, tổ chức ngày 7/8 tại Hà Nội.

Giáo sư Giang cho biết Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ gia tăng thừa cân, béo phì nhanh nhất châu Á do thay đổi mạnh về lối sống và chế độ dinh dưỡng.

Theo ông, người có chỉ số BMI từ 20-25 được xem là bình thường; từ 25-30 là thừa cân; trên 30 là béo phì. Với người châu Á, nguy cơ bệnh tật đã tăng cao khi BMI từ 27,5 trở lên.

Ông nhấn mạnh, béo phì làm giảm tuổi thọ và chất lượng sống do gây ra hàng loạt rối loạn chuyển hóa âm thầm ngay từ giai đoạn sớm. Đây cũng là yếu tố nguy cơ của đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, ngưng thở khi ngủ, thoái hóa khớp...

GS.TS Trần Bình Giang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật nội soi Việt Nam. Ảnh: Võ Thu

Theo dự báo, đến năm 2030 có khoảng 50% số người trưởng thành bị thừa cân; trong đó tỷ lệ béo phì ở nam giới khoảng 17% và nữ giới khoảng 22%.

Đáng chú ý, Giáo sư Giang cho biết số ca tử vong do béo phì hiện cao gấp 3 lần tổng số ca tử vong do ung thư vú và ung thư đại tràng cộng lại.

Điều trị béo phì bằng nội khoa chỉ giảm tối đa 10% cân nặng

Theo các chuyên gia, đa số người bệnh đều mong muốn giảm cân bằng thay đổi lối sống, chế độ ăn hoặc luyện tập. Tuy nhiên, hiệu quả của các phương pháp này thường khiêm tốn, trung bình chỉ giảm tối đa 10% tổng cân nặng. Đặc biệt, sau 5 năm, khoảng 95% số người bệnh tăng cân trở lại nếu chỉ áp dụng các biện pháp giảm cân thông thường. Một số cách giảm cân cực đoan như cắt hoàn toàn tinh bột tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe.

Giáo sư Giang nhấn mạnh mọi phương pháp giảm cân đều cần được theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa. Béo phì là bệnh lý mang tính xã hội, ảnh hưởng nặng nề đến cả sức khỏe thể chất lẫn tâm lý, vì vậy cần điều trị theo mô hình đa chuyên khoa, kết hợp dinh dưỡng, nội tiết, tâm lý, phục hồi chức năng và ngoại khoa.

Trong đó, phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng khi điều trị nội khoa và thay đổi lối sống thất bại, đồng thời phải có chỉ định chặt chẽ để duy trì hiệu quả lâu dài. Thông thường, phẫu thuật giúp giảm 40-50% tổng cân nặng.

Giáo sư Giang cùng cộng sự phẫu thuật nội soi điều trị thừa cân béo phì cho nữ bệnh nhân nặng 92kg, cao 162cm, tháng 7/2026. Ảnh: BVCC

TS.BS Bùi Thanh Phúc, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật cấp cứu tiêu hoá, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết phẫu thuật thường được chỉ định cho người từ 16-65 tuổi, có BMI từ 40 trở lên hoặc từ 35 trở lên kèm các bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh hô hấp, đau khớp, bệnh nhân đã thử điều trị nội khoa (như ăn kiêng, tập luyện, phối hợp dùng thuốc, điều trị tâm lý, dinh dưỡng...) trong 6 -12 tháng nhưng không hiệu quả.

Điều trị béo phì được BHYT thanh toán

Trao đổi với PV VietNamNet, Giáo sư Giang cho biết đến nay Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã thực hiện khoảng 500 ca phẫu thuật điều trị béo phì bằng nhiều kỹ thuật như thu nhỏ dạ dày nội soi, trong đó cắt dạ dày hình ống hiện là phương pháp được áp dụng phổ biến.

Bác sĩ Phúc cho biết theo thống kê sau 1 năm phẫu thuật, người bệnh giảm trung bình khoảng 50-60kg, thậm chí có trường hợp giảm gần 100kg. Điển hình là nam bệnh nhân ở TPHCM nặng 168kg, sau hai năm phẫu thuật chỉ còn 78kg. Nhiều người bệnh sau giảm cân đã kiểm soát tốt đái tháo đường, rối loạn mỡ máu; một số phụ nữ từng vô sinh do béo phì cũng mang thai và sinh con sau điều trị.

Theo Giáo sư Giang, giảm béo phì tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được thực hiện như điều trị một bệnh lý, không phải phẫu thuật thẩm mỹ. Chi phí khám, điều trị được áp dụng theo quy định và được BHYT chi trả đối với các phần thuộc phạm vi hưởng. Tuy nhiên, người bệnh vẫn phải thanh toán thêm một số vật tư, thiết bị chuyên dụng sử dụng trong quá trình phẫu thuật do có giá thành cao.

Theo Võ Thu (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây