Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết, hoa sữa (tên khoa học là Alstonia scholaris) không chỉ cung cấp bóng mát hay lấy gỗ mà vỏ thân còn từng được ứng dụng như một vị thuốc quan trọng trong y học cổ truyền.

Tại nhiều quốc gia châu Á, đặc biệt là Ấn Độ, vỏ thân hoa sữa được sử dụng trong y học dân gian từ thời xa xưa nhằm hỗ trợ điều trị tình trạng sốt, tiêu chảy, đau bụng hoặc chữa trị một số bệnh lý ngoài da.

Tại Việt Nam, tuy hoa sữa không phải là vị thuốc quá phổ biến hay quen thuộc như quế hay hoàng bá nhưng giá trị chữa bệnh vẫn được ghi nhận trong các tài liệu chuyên ngành về cây thuốc.

Trong dân gian, một số nơi vẫn truyền tai nhau kinh nghiệm sắc vỏ cây hoa sữa lấy nước cho phụ nữ sau sinh uống nhằm hỗ trợ lợi sữa.

Hoa sữa gây tranh cãi nhưng cũng là vị thuốc. Ảnh: N. Huyền

Dưới góc nhìn của khoa học hiện đại, các công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng vỏ thân cây hoa sữa sở hữu thành phần hóa học rất phong phú. Cụ thể, bộ phận này chứa hàm lượng lớn các alkaloid tiêu biểu như echitamin, scholaricin cùng một số hợp chất indole alkaloid khác. Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng tìm thấy sự xuất hiện của flavonoid và triterpenoid trong chiết xuất vỏ cây.

Nhờ những hợp chất quý giá này, nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã ghi nhận chiết xuất từ vỏ thân hoa sữa có hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa, kháng khuẩn và hỗ trợ hạ sốt hiệu quả. Đáng chú ý, một số nhóm nghiên cứu đang tiếp tục đi sâu tìm hiểu tiềm năng chống ung thư của các alkaloid có trong loài cây này.

Mặc dù hoa sữa mang lại nhiều tín hiệu triển vọng, Tiến sĩ Phương cùng các chuyên gia cũng đưa ra khuyến cáo rằng hầu hết các kết quả trên mới chỉ dừng lại ở quy mô thử nghiệm trong phòng thí nghiệm hoặc trên động vật. Người dân không tự ý sử dụng hoa sữa làm thuốc khi chưa có hướng dẫn của các chuyên gia.

Những ai nên thận trọng với mùi hoa sữa?

Trao đổi thêm với PV VietNamNet, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam cho biết, phản ứng với mùi phụ thuộc vào cường độ, thời gian tiếp xúc và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Cùng một mùi hương, có người thấy dễ chịu nhưng người khác lại đau đầu, nôn nao. Những biểu hiện này không đồng nghĩa với ngộ độc.

Theo Cơ quan Đăng ký chất độc và bệnh tật Mỹ (ATSDR), mùi trong môi trường có thể đi kèm đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, nghẹt mũi, cay mắt hoặc kích ứng họng. Triệu chứng thường giảm khi người tiếp xúc không ngửi thấy mùi. Tuy nhiên, dữ liệu này nói về mùi môi trường nói chung, không có nghĩa hoa sữa gây ra những biểu hiện trên ở tất cả mọi người.

Người mắc chứng đau nửa đầu (migraine) nên chú ý nếu mùi nồng thường xuyên xuất hiện trước cơn đau đầu, nhất là khi kèm buồn nôn, sợ ánh sáng hoặc tiếng động.

Người mắc hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần lưu ý nếu tiếp xúc với mùi mạnh đi kèm ho, tức ngực, khò khè hoặc khó thở.

Người có tiền sử dị ứng nên theo dõi các biểu hiện như hắt hơi liên tục, ngứa mũi, ngứa mắt và chảy nước mắt. Tuy nhiên, có cơ địa dị ứng không đồng nghĩa chắc chắn dị ứng với hoa sữa.

Phụ nữ mang thai đôi khi thấy khó chịu với một số mùi, nhưng không nên mặc định khứu giác của mọi thai phụ đều nhạy hơn bình thường. Người cảm thấy nôn nao khi đi qua khu vực hoa sữa nở rộ nên chủ động tránh nguồn mùi. Hiện chưa có đủ cơ sở để khẳng định việc ngửi mùi hoa sữa thông thường gây hại cho thai nhi.

Khi thấy đau đầu, buồn nôn, người dân nên rời khỏi khu vực có mùi đậm, tìm nơi thông thoáng và nghỉ ngơi. Bạn có thể thay đổi tuyến đường đi bộ, tránh đứng lâu dưới tán cây đang nở hoặc hạn chế thời gian tiếp xúc.

Mọi người không nên dùng nước hoa, xịt phòng có hương mạnh để át mùi nếu bản thân nhạy cảm với hương liệu. Người có bệnh nền cần dùng thuốc theo chỉ định, không tự ý tăng liều hoặc sử dụng thuốc chống dị ứng chỉ vì đau đầu khi ngửi mùi.

"Nếu triệu chứng tái diễn, nên ghi lại thời điểm, địa điểm, thời gian tiếp xúc và biểu hiện để bác sĩ đánh giá mối liên hệ. Đau đầu dữ dội đột ngột, khó thở rõ rệt, ngất hoặc xuất hiện dấu hiệu thần kinh bất thường cần được đánh giá y tế khẩn cấp", bác sĩ Hoàng thông tin.

Ông nhấn mạnh, hoa sữa có thể dễ chịu với người này nhưng gây khó chịu cho người khác. Điều quan trọng là không phủ nhận triệu chứng, đồng thời không vội quy kết mùi hương gây ngộ độc khi chưa có bằng chứng. Hiểu đúng nguyên nhân giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe khi mùa hoa sữa đến.

Theo N. Huyền (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây