Báo cáo mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố cuối tháng 7 tiết lộ, các ngân hàng trung ương chỉ mua 57 tấn vàng trong quý I/2026, thấp hơn tới 187 tấn so với ước tính ban đầu là 244 tấn. 

Đây là mức mua quý I thấp nhất trong hơn 15 năm và sự điều chỉnh này khiến tốc độ mua vàng tổng thể nửa đầu năm 2026 chỉ đạt 346 tấn - mức thấp nhất kể từ năm 2022.

Nguyên nhân của sự điều chỉnh này là do một lượng vàng trước đó được cho là chảy vào các tổ chức chính thức đã được phân loại lại vào danh mục giao dịch phi tập trung (OTC). 

John Reade, chiến lược gia thị trường của WGC, ví công việc theo dõi hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương như một "trò chơi mèo vờn chuột". 

Nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển, không công bố đầy đủ hoặc kịp thời lượng vàng mua vào. Trong khi, một số ngân hàng trung ương có thể điều chỉnh cách thức giao dịch để giữ kín hoạt động mua vàng của mình, khi họ đã nắm được những chỉ số mà thị trường đang theo dõi.

Sự trở lại ngoạn mục trong quý II

Trái ngược hoàn toàn với quý I, các ngân hàng trung ương đã mua ròng 289 tấn vàng trong quý II/2026, tăng 62% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức kỷ lục đối với một quý II. Con số này cao hơn 5 lần so với mức 57 tấn của quý I sau điều chỉnh.

Đáng chú ý, đợt mua vàng ồ ạt này diễn ra khi giá vàng trải qua quý giảm mạnh nhất kể từ năm 2013, sau một thời gian dài liên tục thiết lập các đỉnh lịch sử. 

Vàng đã giảm gần 30% từ đỉnh 5.589 USD/ounce vào tháng 1 xuống dưới ngưỡng 4.000 USD/ounce vào cuối tháng 6, trước khi tìm thấy ngưỡng hỗ trợ quanh mốc này. 

Quý II/2026 cũng chứng kiến dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF vàng lên tới 45 tấn, tương đương khoảng 4 tỷ USD.

Ai đang mua vàng và ai đang bán?

Ba Lan là quốc gia mua vàng nhiều nhất trong quý II với 51 tấn, nâng tổng lượng mua trong nửa đầu năm lên 82 tấn, củng cố vị trí là người mua hàng đầu trong năm nay. Ngân hàng quốc gia Ba Lan đang tiến gần hơn đến mục tiêu nâng dự trữ vàng lên 700 tấn.

Trung Quốc đứng thứ hai với 33 tấn trong quý II, mức mua hàng quý cao nhất kể từ cuối năm 2023, nâng dự trữ vàng chính thức lên 2.346 tấn. Bắc Kinh đã mua vàng liên tục trong 20 tháng, thiết lập kỷ lục về chuỗi mua dài nhất.

Các quốc gia khác cũng tích cực bổ sung vàng bao gồm Uzbekistan (16 tấn), Kazakhstan (15 tấn), Jordan (6 tấn) và Cộng hòa Czech (6 tấn).

Ở chiều ngược lại, Nga là nước bán vàng nhiều nhất trong quý II với 22 tấn, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ cũng tiếp tục bán ra, làm giảm nhẹ lượng dự trữ. 

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng động thái bán vàng của một số quốc gia có thể liên quan đến nhu cầu thanh khoản trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông và giá năng lượng leo thang.

Theo khảo sát mới nhất của WGC với 76 ngân hàng trung ương, 89% người quản lý dự trữ dự báo dự trữ vàng toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới, 45% có kế hoạch mua thêm vàng và 74% dự báo tỷ trọng USD trong tổng dự trữ ngoại hối và vàng toàn cầu sẽ giảm trong 5 năm tới.

Các lý do chính được đưa ra bao gồm hiệu suất của vàng trong các cuộc khủng hoảng, đa dạng hóa danh mục đầu tư và phòng ngừa rủi ro địa chính trị.

Sau đợt giảm giá mạnh nhất 10 năm, thị trường vàng đang ở ngã rẽ quan trọng. Trong khi dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF vàng, các ngân hàng trung ương lại coi đây là cơ hội để mua vào với giá thấp hơn. 

Sự phân hóa này cho thấy sự khác biệt về tầm nhìn: nhà đầu tư cá nhân quan tâm đến biến động giá ngắn hạn, còn ngân hàng trung ương quản lý dự trữ quốc gia với tầm nhìn dài hạn. 

Theo Tử Huy (Vietnamnet)