Phanh tay điện tử (Electronic Parking Brake - EPB) đã trở thành trang bị quen thuộc trên nhiều mẫu ô tô đời mới, thay cho cần phanh cơ truyền thống. Hệ thống này sử dụng mô-tơ điện để tác động lên cơ cấu phanh và thường được điều khiển bằng một nút bấm với ký hiệu chữ "P" nằm trong hình tròn khá đặc trưng.

Sự xuất hiện của phanh tay điện tử giúp khoang lái gọn gàng hơn, đồng thời cho phép tích hợp thêm các tính năng hỗ trợ như tự động giữ phanh Auto Hold. Tuy nhiên, không ít tài xế vẫn e ngại sử dụng EPB và cho rằng loại phanh này khó sử dụng hoặc có thể gặp rắc rối khi xe xảy ra sự cố về điện.

Không chỉ là nhấn nút thay cho kéo cần phanh

Tùy từng mẫu xe, cách vận hành phanh tay điện tử (EPB) có thể khác nhau đôi chút. Tuy nhiên, nguyên tắc cơ bản là người lái sử dụng công tắc điều khiển kết hợp với bàn đạp phanh để kích hoạt hoặc nhả phanh.

Khi xe đang dừng và chưa chuyển cần số về vị trí P, người lái thường cần đạp bàn đạp phanh, sau đó kích hoạt bằng cách kéo nhẹ lẫy có hình chữ "P". Khi đó, đèn cảnh báo phanh đỗ trên bảng đồng hồ sẽ sáng, cho biết phanh đang hoạt động. Để nhả phanh, người lái tiếp tục đạp bàn đạp phanh và nhấn nút EPB xuống. Đèn báo phanh đỗ sẽ tắt khi hệ thống nhả hoàn toàn.

Trên nhiều mẫu xe sử dụng hộp số tự động, phanh tay điện tử còn có chức năng tự động kích hoạt khi người lái chuyển cần số về vị trí P hoặc tắt động cơ. Tuy nhiên, tính năng này không hoàn toàn giống nhau trên mọi dòng xe, do đó người dùng nên kiểm tra hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất.

Ngược lại, ở một số xe, phanh tay điện tử có thể tự động nhả khi người lái cài số, thắt dây an toàn, đóng cửa và đạp ga để khởi hành. Chức năng này giúp thao tác lái xe thuận tiện hơn nhưng không nên cố tình tăng ga mạnh để “ép” xe nhả phanh, đặc biệt khi hệ thống gặp lỗi hoặc chưa đáp ứng đủ điều kiện tự động nhả.

Ưu điểm và hạn chế của phanh tay điện tử

So với phanh tay cơ khí truyền thống, phanh tay điện tử ngày càng được trang bị phổ biến trên các dòng ô tô đời mới nhờ nhiều ưu điểm về thiết kế và khả năng tự động hóa.

Thứ nhất, giúp thao tác đơn giản và tiết kiệm không gian. Thay vì sử dụng cần phanh tay cơ khí chiếm diện tích ở khu vực trung tâm, hệ thống EPB chỉ cần một công tắc nhỏ. Điều này giúp thiết kế khoang nội thất gọn gàng hơn.

Thứ hai, tăng tính tiện nghi. Nhiều mẫu xe có chức năng tự động kích hoạt và nhả phanh đỗ trong một số điều kiện nhất định. Một số hệ thống còn kết hợp với tính năng Auto Hold, giúp người lái không phải giữ chân phanh liên tục khi dừng xe trong điều kiện ùn tắc.

Thứ ba, lực phanh được điều khiển bằng mô-tơ điện nên có độ ổn định và nhất quán hơn so với việc kéo cần phanh hoàn toàn bằng sức người. Tuy nhiên, hiệu quả giữ xe vẫn phụ thuộc vào thiết kế và tình trạng của toàn bộ hệ thống phanh.

Bên cạnh những ưu điểm trên, phanh tay điện tử cũng có một số hạn chế. Do sử dụng thêm mô-tơ điện, cơ cấu truyền động, cảm biến và bộ điều khiển điện tử, cấu tạo của EPB phức tạp hơn phanh tay cơ khí, nên việc sửa chữa hoặc thay thế một số bộ phận có thể tốn kém hơn.

Ngoài ra, khi hệ thống điện hoặc ắc quy 12V gặp sự cố có thể kéo theo hệ thống phanh bị tê liệt. Tuy vậy, không phải cứ hết ắc quy là phanh tay điện tử hoàn toàn không thể xử lý, bởi nhiều mẫu xe có quy trình mở khóa khẩn cấp hoặc phương án cấp nguồn ngoài theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Những lưu ý khi sử dụng phanh tay điện tử

Lưu ý quan trọng là không nên tùy tiện kích hoạt phanh tay điện tử khi xe đang chạy. Một số mẫu xe cho phép sử dụng EPB như một phương án phanh khẩn cấp khi hệ thống phanh chính gặp sự cố, nhưng đây chỉ là giải pháp trong tình huống bất khả kháng.

Trong trường hợp hệ thống báo lỗi, phanh không nhả hoặc xuất hiện cảnh báo bất thường, tài xế không nên cố tiếp tục di chuyển mà cần kiểm tra theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc liên hệ cứu hộ.

Trên thực tế, nhiều người mới sử dụng xe vẫn nhầm lẫn giữa phanh tay điện tử và Auto Hold (giữ phanh tự động). Thực tế, đây là hai tính năng khác nhau.

EPB có nhiệm vụ chính là giữ xe đứng yên khi đỗ, trong khi Auto Hold hỗ trợ người lái khi xe tạm dừng. Auto Hold đặc biệt hữu ích trong điều kiện tắc đường hoặc phải chờ đèn đỏ với thời gian dài mà không phải đạp phanh hoặc chuyển số về N và kích hoạt phanh EPB.

Với các mẫu xe hiện đại, EPB và Auto Hold mang lại sự tiện lợi rõ rệt, đặc biệt trong điều kiện giao thông đô thị. Điều quan trọng là tài xế cần hiểu rõ nguyên lý, các đèn báo và cách hệ thống hoạt động trên chiếc xe của mình. Một thao tác nhỏ nhưng sử dụng đúng cách sẽ giúp việc lái xe an toàn và thuận tiện hơn.
 
Theo Hoàng Hiệp (Vietnamnet)

Xem tin/bài gốc tại đây